Araştırmacı coğrafyacı...

Maaşıyla tam 70 ülkeyi gezen coğrafya öğretmeni Mustafa Andıç, ucuz seyahatin sırlarını şöyle özetliyor: "Her şeyi yiyebilmek, her yerde kalabilmek..." Andıç, gezilerle pekiştirdiği bilgisini derslerine de yansıtıyor.
Haber: UMAY AKTAŞ SALMAN / Arşivi

İSTANBUL - Bu bir ortak düş: "Zengin olursam ilk iş dünya turuna çıkarım." 35 yaşındaki coğrafya öğretmeni Mustafa Andıç'a piyangodan para falan çıkmış değil. Ama okulda öğrettiği dünyanın bir parçası olmayı isteyen Andıç, bugüne dek 70 ülkeyi gezmiş! Dersleri, çektiği fotoğraflar eşliğinde anlatan Andıç, bu ay 15 coğrafya öğretmenini İran, Pakistan, Hindistan, Nepal, Tibet ve Everest'e götürecek.
En son 2 bin 500 dolarla 22 Asya ülkesini gezip 'Gölgem Ekvatorda Kaldı' adlı bir kitap yazan Andıç'ın gezme tutkusu, ortaokulda gezi-inceleme koluna girmesiyle başlamış. İstanbul'un tarihi mekânlarına yapılan ziyaretler, okuldaki coğrafya öğretmeninin etkisi, onu tüm dünyayı görme isteğine yöneltmiş.
Önce Türkiye...
1991 yılında, mesleğe atılır atılmaz da her yaz tatilinde bölge bölge Türkiye'yi gezmeye başlamış. 1997 yılına kadar Türkiye'nin her köşesini gezen Andıç'ın dersleri de haliyle değişik:
"Madem geziyorum, bunları öğrencilerime göstermeliyim dedim. İlk görev yerimde öğrencilere teorik bilgilerle Karadeniz Bölgesi'ni anlatıyordum. Yazın Karadeniz'e gittim, fotoğraf çektim, onlarla birlikte yaşadım.
İkinci yıl Karadeniz'i çok farklı anlattım. Hem keyif aldım hem de öğrenciler coğrafyanın kasvetinden kurtuldu. Çocuklar dia gösterimlerini izlerken 'Vay be bunu bizim öğretmenimiz çekmiş' diyordu."
Mustafa Andıç, bir süre sonra yurtdışına açılmaya başladığını anlatıyor. Yeri geldiğinde bir antropolog gibi kültürleri tanımak için oranın insanlarıyla kalan, onlar gibi giyinen Andıç, kimi zaman da kendi deyimiyle bir gazeteci gibi hareket ediyor: "Festivallere, siyasi gösterilere tanık olduğum oluyor. Hatta bazen kendimi bir gazeteci gibi hissediyor ve haber atlama kaygısı duyuyorum!"
Bir yıllık teneffüs: Asya
Üç yıl devlet okullarında çalıştıktan sonra beş yıl da özel bir
okulda öğretmenlik yapan Andıç, bir yıl öğretmenliğe ara vererek 22 Asya ülkesini gezmeye koyulmuş. Seyahatini iki bölümde tamamlayan Andıç, "İlk bölüm altı ay sürdü. Sonra kısa bir süre Türkiye'ye döndüm. Başka bir okulla anlaşma yapıp seyahatime kaldığım yerden devam ettim. İkinci kısım da beş ay sürdü" diye konuşuyor. 2001 Eylül'ünden 2002 Mayısı'na kadar Güney Kore, Filipinler, Japonya'dan Vietnam'a, Endonezya, Singapur ve Malezya'ya kadar birçok yer gezen Andıç, gittiği birçok yerde de misafir öğretmenlik yapmış. Andıç, gittiği ülkelerin eğitim sistemine de yakından tanıklık etmiş: "Bir kasabayı, şehri gezerken nerede bir okul gördüysem içeri girip öğretmenlerle tanıştım. Derslere girdim Türkiye'yi anlattım."
Seyahat etmek Mustafa Andıç için bir yaşam biçimi. "Mesele bir şeyi gerçekten istemek" diyen Andıç, "Zengin değilim. Nihayetinde bir öğretmenim. Ama bunun ekonomiyle falan alakası yok" diye konuşuyor. Hiçbir lüks aramadan, her yerde kalabilme, her şeyi yiyebilme cesaretini gösteren, yeri geldiğinde 60 saat kara yolculuğu yapan, ya da cebinde sadece 6 dolarla bir ülkeden başka bir ülkeye giden Andıç, "Seyahat bana hoşgörülü olmanın yanı sıra, dünya vatandaşlığı kazandırdı" diyor.
Balililerin sırrı ne?
Andıç'ı en çok etkileyen ülke Bali: "Bali kültüründen çok etkilenmiştim. Yılın 365 günü festivalleri var. İnsanlar sürekli gülümsüyor. Hiçbir şeye morallerini bozmuyorlar. Fakirler ama o kadar mutlular ki, insan oturup düşünüyor: Biz Batılılar tüketim, bir şeylere sahip olma hırsı içinde yaşıyoruz. Bali'de 50 yaşındaki biri 30 yaşında gibi gösteriyor. Vietnam'dan da çok etkilendim. Bir hafta boyunca yeni yıl festivalleri vardı. Seni sokakta görenler zorla alıp evinde misafir ediyor. Ayrılırken de yaşın ne olursa olsun cebine harçlık koyuyorlar. Endonezya'da gittiğim otellerde biri adımla hitap edip, 'Yüce sultanımız sizinle görüşmek istiyor' dedi. Batusankar'da sultanlıkta iki gün misafir edildim. Sultan farklı ülkelerden insanlarla tanışmak istiyormuş. Sumatra Adası'na hiç Türk gitmediği için, tanımak istemiş. Benim için heyecan vericiydi."
Kuzey Kutbu'na gidecek
Bugün 70'e yakın ülke gezen Andıç, "Görmediğim bütün coğrafyalar benim için görülmeye değerdir" diyor. Andıç, şöyle devam ediyor. "İstediğimi bulamadım, dediğim yer olmadı, çünkü karşılaştığınız her şey size bir şey öğretiyor. İnsanın olmadığı bir coğrafya bile çok şey öğretiyor. Gördüğüm yer beni ne kadar cezbederse cezbetsin, öğrenebileceğim şeyleri öğrenmişsem orası benim için tamamlanmıştır. Çoğu insanın bilmediği o kadar ilginç coğrafyalara gittim ki. Cakarta'da misafir öğretmenlik yaptığım süre dışında hiçbir yerde bir haftadan fazla kalmadım." Andıç'ın seyahat planları bitmiş değil. Önümüzdeki yıl Orta ve Güney Amerika'ya gidecek olan Andıç, 24 saat gündüzün yaşandığı bir dönemde de Kuzey Kutbu'na gidecek.



'Rehber kitaplarda her şey var'

22 ülkeyi gezdikten sonra 'Gölgem Ekvatorda Kaldı' adlı bir kitap yazan Mustafa Andıç'ın rehberi de kitaplar. Andıç, Lonely Planet'in rehber kitaplarının az parayla seyahatin sırrını verdiğini söylüyor: "Lonely Planet'in 4 bin 500 tane kitabı var. Gezginler, bütün dünyayı dolaşmış ve her biri gittiği ülkeyle ilgili rehber kitap çıkarmış. Mesela Hindistan, vizeyi nerden alabilirsiniz, ulaşımı nasıl sağlarsınız, en ucuz nerede kalabilir, neler yiyebilirsiz gibi bilgilerin hepsi var. Kitabın formatı 'En ucuza ve kendi başınıza hiçbir yerden destek almadan nasıl gezerseniz?'
O kitapları inceleyip bir ülkeye gittiğimde hiç yabancılık çekmiyorum. Otel ismi hatta yardımcı olabilecek kişi ismi bile veriyorlar. 15 coğrafya öğretmenini götüreceğim. İran, Pakistan, Hindistan, Tibet, Nepal, Everest gezisinde de eğer her türlü yemeği yer, her yerde kalabilirseniz yaklaşık 250 dolar harcarsınız."