'Aslında sucuğu çok değerlidir'

'Aslında sucuğu çok değerlidir'
'Aslında sucuğu çok değerlidir'
At eti haftalardır Avrupa'nın ve hatta Türki-ye'nin en önemli meselelerinden biri. Konuyu bir de dışarıdan izleyenlere sorduk...
Haber: ECE ÇELİK - ece.celik@radikal.com.tr / Arşivi

At eti skandalı Avrupa ’nın hala gündeminde… Fransa, İngiltere, İsveç, Romanya bu meseleyle uğraşıyor. At etinin dana eti diye satılması tabii ki kimse için kabul edilir bir şey değil. Hele ki atı sadece bir binek hayvanı olarak bilen Avrupalılar ve hatta biz Türkiyeliler için... Ama atın etinden de yararlanan, mutfak kültüründe at eti bulunanlar da var. Acaba onlar bu ‘panik’i nasıl izliyor? Ve tabii asla ağzına et koymayan vejetaryenler; o et mi bu et mi muhabbetini onlar nasıl karşılıyor? Sorduk, anlattılar.

At ve dananın farkı yok
Gül Tuğran (Hayvan Hakları Fed. Karadeniz Temsilcisi): Tüm dünyada yenilebilir olarak kabul edilen et; dana, inek, kuzu eti. Atlar daha çok taşımacılıkta kullanılıyor. Ancak yine taşımacılıkta kullanılan eşeklerin etleri yenebiliyor. Bu noktadan bakınca bu durum tamamen yerleşmiş kalıplardan dolayı insanlara ters geliyor. Köpek yenmez, kedi yenmez, at yenmez... Diğer hayvanların suçu ne onlar neden yeniyor? Ona bakarsak Hindistan’da inekler kutsal ve yenmiyor. Türkiye’de de ‘at avrat silah’ derler. At da bizim coğrafyamızda kutsal sayılıyor. Hayvan eti yiyorsanız biri birinden daha kötü ya da iyi diyemeyiz. Özellikle Türkiye’de hayvanlar büyük işkenceler çekerek mezbahalarda kesiliyor. Bizler bu vahşeti görüyoruz. Kurban Bayramı’nda gördüğümüz görüntüler ortada. Geçen bayramda bir dananın önce tek bacağını kesmişlerdi ki dana düşsün ve ‘hayvanı daha rahat keselim’ diye. İlla et yenecekse tabii ki bu yenen hayvanlara bir de at etinin eklenmesini istemeyiz. Ancak burada dikkat çekilmesi gereken nokta hayvanların elektroşok yöntemiyle bayıltılması ve acı çekmeden kesilmesi.

Konuşabİlselerdi onları yİyebİlİr mİydİk?

Erdem Yumuşak (Vejetaryen): Geçmişte hayvanla insan arasında doğal bir ilişki vardı. Hayvan her zaman insanın kölesi oldu. Ama endüstriyel üretimin sistematize olmasından sonra hayvanlar insanlar için sadece bir sayı halini aldı. Et üreticisi için etin karın doyurmayla ve etten keyif almayla bir ilgisi yok. Eti üreten insan için et sadece bir para kaynağı, o kadar. Bu endüstri geniş kitlelere yayılınca hayvana yabancılaşma da arttı. Vejetaryen ve vegan hareket buna tepki olarak çıktı. At etinin yadırganması tamamen Avrupa’daki geleneklerle ilgili. Avrupa’da gelenekleri sahiplenen bir coğrafya. At onlar için soyluların kullandığı bir araç ve o soylu hayvanı et olarak sofralarında görmeyi istemiyorlar. Voltaire’in şöyle bir sözü var, “Hayvanlar konuşabilseydi onları kesip yiyebilir miydik?” Bence bu lafı et yiyen herkesin düşünmesi gerekiyor.

At eti bizim orada önemli misafirlere ikram edilir

Adem Çevik (Özbekler Birliği Başkanı): At eti İslam’da haram değil. Ama yenilmeme sebebi atların savaşta kullanılan önemli hayvanlar olması. Orta Asya’da at eti yemek gayet doğal. Hatta önemli bir misafir geldiğinde ona olan saygıyı göstermek için at eti ikram edilir. Yani Türkmen bölgelerinde at eti fakirlikten yenmiyor. Ayrıca yadırganacak bir yiyecek de değil. Diğerlerinden farkı yok. At ve tay bizde kuzu çevirme gibi çevrilerek pişirilir. Hatta at etinden yapılan sucuk bizim orada çok değerlidir. Bunun dışında sağlığa zararı yoktur... Ancak burada tartışılan farklı. İnsanlar eti aldıkları zaman içinde ne olduğunu bilmeli. Ahlaki olarak yalan söyleme durumu varsa, yanlış budur.