Avrupa'dan KOK'lara yasak

Avrupa Birliği (AB), dünya çapında toksik kimyasallar olan kalıcı organik kirleticilerin küresel bazda yasaklanmasını içeren Stockholm Konvonsiyonu'nu imzaladı.
Haber: İBRAHİM GÜNEL / Arşivi

İSTANBUL - Avrupa Birliği (AB), dünya çapında toksik kimyasallar olan kalıcı organik kirleticilerin küresel bazda yasaklanmasını içeren Stockholm Konvonsiyonu'nu imzaladı. AB'nin imzalamasıyla birlikte, DDT gibi tarım ilaçları olan pestisidler, PCB gibi endüstriyel kimyasallarla kasıtlı olmadan üretilen sanayi proseslerindeki dioksin ve furan gibi insan sağlığı için son derece tehlikeli kimyasalların AB ülkelerinde üretimi ve kullanımı yasaklanacak.
Avrupa Komisyonu'nun çevreden sorumlu üyesi Morgot Wallström, imzadan sonra yaptığı açıklamada, "İnsan eliyle üretilmiş en kötü maddelerden kurtulmak için önemli bir adım" dedi. Türkiye, 23 Mayıs 2001 tarihinde imzaladığı anlaşmayı, henüz Meclis'in onayına sunmadı.
Önemli sağlık sorunları yaratıyor
Kalıcı organik kirleticiler (KOK), çevreyi kirlettikleri gibi, nehirlere, hava akımları ve okyanus atıklarıyla binlerce kilometre uzağa taşınabiliyor. KOK'lar genellikle, dünyanın sıcak bölgelerinden soğuk alanlarına göç ediyor. Bugün kutuplarda yaşayan penguenlerin dokularında bile çok zehirli tarım ilacı olan DDT partiküllerinin izine rastlanmış durumda. Dioksin, furan gibi KOK'lar atık yakma tesisleri gibi yanma ünitelerinden kontrol dışı çıkabiliyor. PCB ise, PVC üretimi gibi tüm klorlu üretimlerde ortaya çıkıyor.
İnsanların KOK'lara maruz kalmasına yol açan en önemli kaynak besinler. Özellikle et, balık ve çiftlik ürünleri gibi yağlı besinler KOK içerebiliyor. Çok yağlı besin tüketen insanların dioksine maruz kalmaları nedeniyle binde 1 gibi yüksek oranda kanser riskiyle karşı karşıya oldukları saptanmış durumda. KOK'lara maruz kalan kişilerde bağışıklık sistemi bozuklukları, öğrenme bozuklukları, kısırlık gibi üreme sorunları, bağışıklık sistemi değişimleri, rahim hastalığı, şeker hastalığı sıklığında artış görülüyor. Gelişme çağındaki gençlerle yaban hayvanları, KOK'ların toksik etkisinden en fazla zarar gören gruplar. KOK'lar plesanta yoluyla anne rahmindeki fetusa, anne sütüyle bebeğe geçiyor.