Bağdat Caddesi: Risk mi rant mı?

Bağdat Caddesi: Risk mi rant mı?
Bağdat Caddesi: Risk mi rant mı?

Fotoğraf: YİĞİT DANACI

Kadıköy'de ilk Afet Yasası yıkımı Bağdat Caddesi'nde yapıldı. 5 katlı Tevfik Paşa Apartmanı'nın yıkımı "Bağdat Caddesi riskli mi" tartışmasını başlattı. Mimarlar Odası'na göre caddede risk değil, rant büyük.
Haber: ELİF İNCE - elif.ince@radikal.com.tr / Arşivi

İSTANBUL - ‘Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun’ kapsamında Kadıköy’de ilk yıkım geçen hafta yapıldı. Yıkımı yerinde izleyen Kadıköy Belediye Başkanı Selami Öztürk, ‘Kadıköy’de 30 bin 500 binanın 2 bin 800’ünün 1998’den sonra yapıldığını vurgulayarak ‘27 bin binanın risk taşıdığını, 15 bin binanın hemen yenilenmesi’ gerektiğini söyledi. Öztürk, “(Yıkımın) Bağdat Caddesi’ne rastlaması tesadüf. Kadıköy Moda’dan Bostancı’ya binaların durumu birbirinden farklı değil” dedi.
Kentsel dönüşümü yakından takip eden birçok kişi ise yıkımın Bağdat Caddesi’nden başlamasının tesadüf olmadığını savunuyor. Mimarlar Odası Kadıköy Şube Başkanı Saltuk Yüceer gibi:
“Kadıköy’de rant getirecek birçok yerde müteahhitler yasanın çıkacağını biliyormuş gibi daireleri satın aldı. Evlerin yıkılması için ilk müracaatları yapanlar hep müteahhitler. Bağdat Caddesi’nde de rant çok yüksek çünkü alçak, bahçeli bir binayı yıkıp yerine 5 kat yaparsanız müteahhit payı çıkarmak kolay. Moda’da örneğin bu rant yok çünkü binaların çoğu bitişik nizam. Zaten yasa çıktıktan sonra kentsel dönüşüm ilan edilen alanların hiçbiri deprem master planındaki riskli alanlarla çakışmıyor. Bu ne demektir? Depremi önleyici değil gelir getirici bir yasa diyelim buna.”
Tevfik Paşa Apartmanı’na hasarlı raporunu bakanlığın yetkili kuruluşu Tektaş Mühendislik verdi. Firmanın Yönetim Kurulu Başkanı Hakan Çatalkaya “Binaların yüzde 80’i için yıkım raporu verdik” deyince Bağdat Caddesi’nin tümünün hasarlı olduğuna dair yanlış anlaşılmalara sebep olduğu için eleştirildi. Firma yetkilisi Eren Balkış ise Radikal’e “Bağdat Caddesi’nde incelediğimiz 40-50 bina yıkılacak. Caddenin tümüne dair yüzde 80’i hasarlı gibi bir açıklama yapmadık, yanlış anlaşıldı” dedi.

‘Gün oldu devran döndü, istemezsem yıktırmam devri bitti’

Ersoy İnşaat, yıkılan Tevfik Paşa Apartmanı’nın hisselerini 2.5 yıldan beri topluyordu. Ersoy İnşaat’ın sahibi Hakan Ersoy, “Yeni kanun kat mülkiyetini delen bir kanun olduğu için avantaj sağladı, bütün hisseleri alma sürecimize çok katkısı oldu” diyor. Ersoy alım ve yıkım sürecini anlattı:
“Kanun yürürlüğe girdiğinde apartmandaki 21 dairenin 17’si bizimdi. Bazı dairelerde fahiş fiyat beklentisi vardı. Bir daire de problemliydi, biz girerken ‘Bunun dairesini alamazsınız’ demişlerdi. Gün olur devran değişir. Yeni kanuna göre riskli olduğu tespit edilen binada, 3’te 2 çoğunluk anlaşırsa geriye kalan 3’te 1 hissedar, hisselerini ekspertiz şirketinin belirlediği değer üzerinden diğer paydaşlara satmak zorunda kalacak, onlar almazsa da devlet alacak. Kanunun korkusundan anlaşma kolaylaştı, ‘Bak kardeşim eğer anlaşamazsak bina yıkılınca evini ekspertiz şirketinin biçtiği değerden satacaksın’ dedik. Bizim verdiğimiz fiyat, şirketin vereceğinden çok daha yüksekti. Artık insanlar biliyor ki ‘Ben istemezsem hiçbir şey olmaz’ devri kapandı. Eğer kanun çıkmasaydı bu bina hâlâ yaşantısına devam ediyordu, kanun sayesinde yıkıldı.”
‘Ben de Kadıköylüyüm, bina yine 5 kat olacak’ 
“Afet Yasası’ndan önce müteahhitler binadaki kiracıları tahliye etmek için ‘ciddi paralar vermek’ veya dava açmak zorunda kalıyordu. Yargı sürecini 1 sene beklemek gerekiyordu. Bu kanun ‘Bina çürükse en geç 3 ay içinde boşaltılır’ diyor. Bu da büyük bir teşvik.”
“5 katlı Tevfik Paşa Apartmanı’nın yerine aynı yükseklikte bir bina, altına da 3 katlı otopark inşa edeceğiz. İmar artışı beklemeden inşaata başlayacağız. Ben Kadıköylüyüm, yoğunluk artışının doğru olduğunu düşünmüyorum. En ufak ölçüde bile arttırmak hata olur çünkü burada biraz da olsa nefes alabiliyoruz, ferah bir ortamda yaşıyoruz.”

‘Yüzde 80’ açıklaması

Çevre ve Şehircilik Bakanı Erdoğan Bayraktar, cadde riskli iddiası üzerine “Biz biliyoruz Bağdat Caddesi’ni, binaların yüzde 80’inin sakat olması gibi bir durum yok. Eski binaların zaman içerisinde elden geçirilmesi lazım ama bugünden yarına bir tehlike var, SOS veriliyor, böyle bir şey yok. Bağdat Caddesi’nde oturanlar emin olsunlar, huzurlu olsunlar, mutlu olsunlar” demişti.