Belediye ile halkın arasını yapacaklar

Kamu yönetimi temel kanunu tasarısı yasalaşınca, Türkiye 'halk denetçisi' kavramıyla tanışacak.
Haber: AHMET KIVANÇ / Arşivi

ANKARA - Kamu yönetimi temel kanunu tasarısı yasalaşınca, Türkiye 'halk denetçisi' kavramıyla tanışacak. İskandinav ülkelerindeki ombudsmanlık müessesesinin benzeri olan halk denetçileri, her ilde beş yıl görev yapmak üzere seçilecek.
Halk denetçileri, devlet memuru olma yeterliliğine sahip dört yıllık yükseköğretim kurumlarından mezun ve en az 10 yıl mesleki tecrübe sahibi, toplumda saygınlığı bulunan kişiler arasından, il genel meclislerince seçilecek.
Halk denetçiliğine kişiler kendileri aday olabilecek, il genel meclisi üyelerinin beşte birince de aday gösterilebilecek. Görevlerinin devamı süresince kamu veya özel kuruluşta ücretli çalışamayacaklar. Kamu görevlileri, işyerlerinden aylıksız izinli sayılacak ancak kıdem ve terfileri işleyecek.
En az 2 milyar lira maaş
Halk denetçilerinin il özel idarelerince tahsis edilen bürosu ve iş yüküyle orantılı sayıda personeli bulunacak. Ücretleri, il nüfusuna göre yasayla belirlenen katsayının devlet memurları aylık maaş katsayısıyla çarpımı sonucu hesaplanacak.
Nüfusu 500 bine kadar olan illerde 2 milyar 146 milyon, 500.001-1.000.000 arası illerde 2 milyar 575.5 milyon, 1.000.001-2.000.000 arası illerde 3 milyar 47.5 milyon, 2.000.001'den fazla olan illerde 3 milyar 434 milyon lira brüt ödenek alacaklar. Sosyal güvenlik kurumlarına ödenmesi gereken primleri kendileri yatıracak. Hizmet verdikleri kişilerden ücret veya başka bir karşılık alamayacaklar.
Yerel yönetimler ve bunlara bağlı şirket, birlik ve kuruluşların gerçek ve tüzelkişileri ilgilendiren işlem ve eylemlerine karşı menfaati ihlal edilenler, işlem ve eylemden haberdar olduktan sonra veya yaptıkları başvuruya süresi içinde cevap verilmemesi üzerine 30 günde halk denetçisine başvurabilecek. Başvuru süresi, eylem ve işlemin oluşum tarihinden itibaren altı ayı geçemeyecek.
Halk denetçileri kararlarını 45 günde ilgili taraflara bildirecek. İdare, karara karşı tutumunu en geç 15 günde açıklayacak. İdare, denetçinin tavsiyesini uygun bulmazsa, görüşünü gerekçelendirmek zorunda. İlgili kurum ve kuruluşlar, halk denetçisinin istediği bilgi ve belgelerle soruların cevaplarını en geç bir haftada vermekle yükümlü.
Vatandaşlar, halk denetçisine hiç başvurmadan idarenin iş ve işlemlerine karşı idare mahkemelerine dava da açabilecek. Dava açma süresinde denetçiye yapılan başvuru, dava açma süresini durduracak.
İsterse dava açabilecek
Denetçinin kararının yerine getirilmemesi veya başvuru sahibini tatmin etmemesi halinde, kararda belirtilen sürenin bitişinden itibaren, talep sahibinin dava açma süresi yeniden işleyecek. Dava konusu edilmiş veya üçüncü kişilere dönük karar ve işlemler sebebiyle denetçiye başvurulamayacak. Halk denetçileri, elde ettikleri kişilere ait bilgilerin gizliliğinin korunmasından sorumlu olacak.