Beşir üçüncü kez Türkiye'ye geliyor

İSEDAK'ın İstanbul zirvesine Esad ve Ahmedinecad'ın yanı sıra Beşir de geliyor. Dışişleri, üçüncü kez Türkiye'yi ziyaret eden Beşir ile ABD'nin bile diyalog başlattığını anımsatıp, 'Beşir İKÖ konuğu' dedi



DENİZ ZEYREK


ANKARA - İslam Konferansı Teşkilatı (İKÖ) Ekonomik ve Ticari İşbirliği Daimi Komitesi (İSEDAK) toplantısı için önümüzdeki hafta İstanbul’a gelecek üye ve gözlemci 62 ülkenin yetkilileri arasında İran Cumhurbaşkanı Mahmud Ahmedinecad ve Suriye Devlet Başkanı Beşir Esad’ın yanı sıra Sudan Devlet Başkanı Ömer el Beşir de var. Darfur sorunu sebebiyle Sudan uluslararası gündemden düşmezken, bu yüzden Uluslararası Ceza Mahkemesi’nin (UCM) savaş suçu ve insanlığa karşı suç işlediği ithamıyla hakkında tutuklama emri çıkardığı Beşir, Türkiye’ye üçüncü ziyaretini yapacak. Daha önce bir kez resmi ziyaret, bir kez de İstanbul’daki Afrika Ülkeleri Zirvesi için Türkiye’ye gelmiş olan Sudan lideri, pazartesi İSEDAK zirvesinde yerini alacak ve Cumhurbaşkanı Abdullah Gül ile başbaşa görüşecek.

Kanıt yetersizliği
UCM, kendi savcısının soykırım ithamıyla ilgili yeterli kanıt bulunmadığına hükmetmesine karşın, Beşir hakkında tutuklama kararı çıkartmış, bu yüzden Afrika Birliği, Arap Birliği ve Bağlantısızlar tarafından kınanmıştı. 2004’te Darfur sorunu için ‘soykırım’ nitelemesi yapmış ABD’nin Başkanı Barack Obama ise ekimde “Hartum ya teşvikler karşılığı şiddete son verir ya da daha fazla baskıyla karşılaşır” uyarısı eşliğinde bu ülkeye yeni açılım başlatmıştı. Yine de Dışşileri yetkilileri Batı ülkeleriyle sivil toplum örgütlerinin olası eleştirilerini hesaba katarak şu bilgileri verdi:
* Sudan lideri Türkiye’nin değil İKÖ’nün davetlisi, ev sahibi Cumhurbaşkanı Gül değil, İKÖ Genel Sekreteri Ekmeleddin İhsanoğlu, katılacağı uluslararası toplantı. Türkiye uluslararası toplantılar için Kıbrıs Rum liderini bile ağırladı.
* BM Güvenlik Konseyi’nin Beşir’in savaş suçlusu olduğuna dair herhangi bir kararı, AB’nin Beşir’e yönelik herhangi bir yaptırımı yok.
* UCM’nin Beşir hakkında çıkardığı tutuklama kararı taraf ülke olmayan Türkiye’yi bağlamaz.
* Türkiye Darfur’daki insanlık dramını görmezden gelmiyor. Ancak Beşir’i dışlamak yerine barışçı çözüme teşvik ediyor.
* ABD yönetimi de Sudan konusunda ikili oynuyor. Bir yandan Beşir yönetimini Darfur konusunda baskı altında tutarken, diğer yandan da çözüm için aktif rol oynayarak sonrasında Çin’in etkili olduğu Sudan’ın doğal kaynaklardan pay kapmaya çalışıyor.
İran’ın nükleer program sebebiyle ABD ve AB’nin eleştiri menzilindeki Ahmedinecad’ın da İSEDAK toplantısında Batı’ya mesajlar vermesi, İsrail’i hedef alması bekleniyor.