'Bezdim artık bu afetlerden' diyorsan Kırklareli'ne yerleş!

Türkiye'deki afetlerin envanteri çıkarıldı. Afetlerden en fazla etkilenen il Kocaeli. En az etkilenen illerse Kırklareli, Edirne ve Kilis. Türkiye'nin 81 ilinde heyelan, Kırklareli hariç 80 ilinde de su baskını afeti yaşanıyor

ANKARA - Türkiye’de afetlerden en fazla etkilenen il Kocaeli. Özellikle deprem tehdidi altında bulunan Kocaeli’yi, Erzurum, Bingöl, Sakarya, Düzce, Van, Yalova, Muş, Adana ve Diyarbakır izliyor.
Afetlerden en az etkilenen illerin başında Kırklareli, Edirne, Kilis ve Tekirdağ geliyor. Kırklareli, Türkiye’de su baskını görülmeyen tek il. Su baskını en fazla Erzurum’da, çığ Bitlis’te, kaya düşmesi Kayseri’de, heyelan Trabzon’da meydana geliyor.
1950’li yıllardan beri meydana gelen afetleri inceleyen Bayındırlık ve İskân Bakanlığı Afet İşleri Genel Müdürlüğü, ‘Afet Bilgileri Envanteri’ hazırladı. ‘Türkiye’de bir ilk’ denilen çalışmanın sonuçları yerel yönetim ve üniversitelere gönderilmeye başlandı.  1950-2008 dönemini kapsayan ‘Türkiye’de Afetlerin Mekânsal ve İstatistiksel Dağılımı-Afet Bilgileri Envanteri’ne göre: 

En çok deprem etkiliyor
* Türkiye’deki 35 bin 741 yerleşim biriminin yüzde 43.75’i en az bir afet olayına maruz kalmış durumda.

* Türkiye’de meydana gelen afet zararlarının yüzde 55’i deprem, yüzde 21’i heyelan, yüzde 8’i su baskını, yüzde 7’si kaya düşmesi ve yüzde 2’si çığdan  kaynaklanıyor.

* Afete en fazla maruz kalan iller, afetzede sayısı açısından bakıldığında Kocaeli, Erzurum, Bingöl, Sakarya, Düzce, Van, Yalova, Muş, Adana ve Diyarbakır. Yani bu dağılımı deprem belirliyor. 

4.4’lük deprem yetiyor
* Türkiye’de 4.4’ten büyük depremler hasar yaratıyor.

*  Olay bazında ele alındığında ise afetten en çok etkilenen iller Erzurum, Trabzon, Bingöl, Rize, Tunceli, Erzincan, Kastamonu, Malatya, Sivas ve Artvin.

*  Her iki açıdan da afetlerden en az etkilenen il Kırklareli. Onu, Edirne, Kilis ve Tekirdağ izliyor.

* 81 ilin 81’inde heyelan tehdidi var. 1950-2008 yılları arasında toplam 13 bin 494 heyelan oldu. Heyelandan en çok etkilenen il ise afetzede sayısı açısından bakıldığında 4 bin 106 kişiyle Trabzon.

* Türkiye’de önemli risk yaratan afet tehlikelerinden biri de su baskını. Envantere göre, Kırklareli hariç tüm illerde su baskını yaşandı. Su baskınları Kızılırmak, Yeşilırmak, Fırat ve Doğu Karadeniz havzalarında yoğunlaştı.

Kayseri kaya mağduru 
*  Türkiye’de 79 ilde kaya düşmesi görülüyor. Kaya düşmesi olayından etkilenen yerleşim birimi sayısı 1.703, afetzede sayısı da 19 bin 422’i buluyor. En fazla kaya düşmesinin meydana geldiği il, 279 olayla Kayseri. Onu  Erzurum izliyor.

*  Yurt genelinde 45 ilde, toplam 605 yerleşim biriminde, 731 çığ olayı meydana geldi.Bitlis, en fazla çığ olayı (203) gözlenen il oldu. Onu, Bingöl ve Tunceli izledi.
Türkiye’deki çığ olaylarının çoğunlukla, Doğu Anadolu ile Kuzeydoğu Karadeniz’in yüksek kesimlerinde ve Güneydoğu Anadolu’da  rakım olarak yüksek ve bitkisel yoğunluğu az olan alanlarda meydana geldiği gözleniyor.

Tehlikeye göre plan yap
Envanter  sonuçları tüm yerel yönetim ve üniversitelere yollanırken Afet İşleri Genel Müdürü Mustafa Taymaz uyardı:
“Afet hasarının temelinde uygun olmayan yerleşim yeri seçimi bulunuyor. İki faktör etkili; kötü plan  yapılması ve yapının denetimsiz olması. Bu çalışmayla yerleşim  yerlerindeki tehlikeleri ortaya koyuyoruz. Türkiye genelinde yerelde tüm  yöneticilere diyoruz ki, tehlikeleri gözeterek imar planı yapın.” 

Nüfusun yüzde 70’i her an sallanabilir
Türkiye topraklarının yüzde 66’sı 1. ve 2. derece deprem bölgesinde. Nüfusu 1 milyonu aşan 11 büyük kent dahil, ülke nüfusunun yüzde 70’i ve büyük sanayi tesislerinin yüzde 75’inin yer aldığı bu bölgelerde, her an büyük bir deprem olma olasılığı yüksek.
(aa)