Bir başsavcımız bile yok!

Avrupa hukukunu rehber edinen Türkiye, uluslararası alanda ülkeyi temsil edecek bir 'genel başsavcı'ya sahip olmadığı için zor durumda.
Haber: ADNAN KESKİN / Arşivi

ANKARA - Avrupa hukukunu rehber edinen Türkiye, uluslararası alanda ülkeyi temsil edecek bir 'genel başsavcı'ya sahip olmadığı için zor durumda.
Türkiye, başta Avrupa Konseyi'nce düzenlenen Savcılar Konferansı olmak üzere, çağrıldığı 'başsavcı zirveleri' öncesinde buralara temsilci gönderebilme telaşı yaşıyor. Görev, yasal olmadığı halde çoğu kez Yargıtay Başsavcılığı'na havale ediliyor. Bu durumdan rahatsızlık duyan Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı Nuri Ok, yalnız bu nedenle değil 'sınır aşan örgütlü suçlarla etkili mücadele' için de bir an önce Türkiye Cumhuriyeti Başsavcılığı'nın kurulmasını istedi.
Halen her ilde Cumhuriyet Başsavcısı ve sivil yüksek yargıda ise Danıştay ve Yargıtay'da Başsavcılık kurumu var. Ancak bunlar arasında çoğu AB ülkesinde bulunan 'genel başsavcılık'a benzer yetkili kurum yok.
Buna en yakın kurum, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı. Ancak tüm ceza davaları dışında, partilerin kapatılmalarını istemek ve Yüce Divan yargılamalarında iddia makamını temsile yetkili olduğu halde Yargıtay Başsavcılığı'nın da ülkeyi dışarıda temsil ve içeride savcıları denetim ve eşgüdüm yetkisi yok.
Bu eksiklik, pratikte Türkiye'nin üç kurumunu her defasında zor durumda bırakıyor. Avrupa Konseyi veya diğer ülkelerden, sık sık Türkiye'de olmayan 'başsavcıya davetler geliyor. "Türkiye'de böyle bir kurum yok" yanıtı verilemediği için de, kandırmaca yapılıyor. Davetler önce Dışişleri Bakanlığı'nda değerlendiriliyor; bakanlık bu durumu Adalet Bakanlığı'na bildirip, bazen de doğrudan Yargıtay Başsavcılığı'na yazı yazıp, "... toplantıya iştirak edilmesi faydalı olabileceği düşüncesiyle keyfiyeti takdirlerinize arz ederiz" diyor. Bakanlık da her defasında yetkisi olmadığı halde bu temsil işini yerine getirmesini Yargıtay Başsavcılığı'ndan rica ediyor.
Başsavcı Ok, Türkiye Cumhuriyeti Başsavcılığı kurulmasına ilişkin taslak hazırladıklarını belirterek şunları söyledi: "Bu kurum, ülkemizi temsil etme imkanı dışında, özellikle sınıraşan örgütlü suçlarla etkili mücadele için de son derece hayati. Başsavcılığın ülkede savcılar üzerindeki denetim ve eşgüdüm yetkisi de, adaletin zamanında gerçekleşmesine sayısız yarar sağlayacak."