@omererbil

Bir 'garip' Antiokhos başı daha...

Bir 'garip' Antiokhos başı daha...
Bir 'garip' Antiokhos başı daha...
Kommagene kralı Antiokhos'a ait olup Nemrut kazılarında çıkarılan bir heykel Almanya'ya kaçırılmış. Sonra da uzun yıllar bu kazılara katılan Prof. Friedric Karl Dörner tarafından kazılar bitip ülkesine döndükten 4 yıl sonra garip bir şekilde Türkiye'ye iade edilmiş!
Haber: ÖMER ERBİL - omer.erbil@radikal.com.tr / Arşivi

RADİKAL- Berlin’de bit pazarından çıkan filmde görünen Antiokhos başının bir benzerinin de daha önce yurt dışına kaçırılmış... 1953'den 1987'ye kadar Antiokhos başının bulunduğu Arsemia antik kentinde kazı çalışmalarında bulunan Prof. Friedric Karl Dörner tarafından 1991 yılında ülkemize verilmek üzere teslim edilen Nemrut Dağı Batı Terası'nda yer alan kabartma stelindeki Antiokhos başının Almanya’ya nasıl gittiği ise bilinmiyor. Şimdi akıllardaki soru şu: Acaba Almanya’da Nemrut’tan giden daha ne kadar eser var? 

Bit pazarından çıkan sır: Antiokhos başı nasıl kaçırılmaya çalışıldı?


Radikal, Berlin bit pazarında bulunan ve 1950’li yıllarda Nemrut Dağı ören yeri görüntüleri ile Arsemia antik kentindeki kazı çalışmalarının gösterildiği filmde yer alan Antiokhos baş heykelinin hikayesini dün gündeme getirmişti. Gaziantep Zeugma Müzesi’nde sergilenen eserin yurt dışına yasal olmayan yollarla bir Alman vatandaşı tarafından kaçırılırken havaalanında yakalandığını, daha sonra müsadere edilmek üzere Gaziantep Müzesi'ne teslim edildiğini ancak müzede eserle ilgili dosyanın ortadan kaybolduğunu tespit etmiştik. Eşsiz değerdeki eserin 30 yıl bir sır gibi nerede saklandığına dair bilgilerin belli olmamasından dolayı da acaba bu şekilde kazılarda bulunup daha ne kadar eserin yasal olmayan yollarla yurt dışına kaçırıldığına dikkat çekmiştik.

KAZI YERİNDE BİR ALMAN! 

İşte o eserlerden birinin daha sır dolu hikayesine rastladık. 1991 yılında Nemrut Ören yeri proje başkanlığı görevini yürüten Prof. Sencer Şahin’e, Nemrut Dağı batı terasında selamlaşma sahnelerinden Antikokhos-Herakles kabartma stelinde kırık durumda bulunan Antiokhos’un baş kısmı Prof. Friedric Karl Dörner tarafından teslim edildi. Ancak eserin Almanya’ya nasıl gittiği konusunda hiçbir bilgi verilmedi. Dörner eşsiz parçanın kendisine Almanya’da bir konferans sırasında kimliğini bilemediği bir Alman vatandaşı tarafından bırakıldığını söylemişti. Kimliği belirsiz Alman vatandaşının Nemrut Dağı ziyareti sırasında yerde bulduğu kabartma heykel başını çantasına koyarak yanında getirdiğini açıklamıştı. O tarihte eserin iadesi Türkiye tarafından sevinçle karşılanmış, Prof. Dörner’e teşekkür edilmişti.


İNANMADIK AMA..

Prof. Sencer Şahin’in bile inanmadığı ama eseri Türkiye’ye getirmek için bu yalana inanmış gibi yaptığını sonraki yıllarda hocanın sıkça dile getirdiği biliniyor. UNESCO tarafından Dünya Kültür Mirası listesinde bulunan Nemrut Dağı Batı terasında yer alan kral Antiokhos’un selamlaşma sahnelerinin yer aldığı bölümde Antiokhos ile Herakles’in resmedildiği stel üzerinde bulunan Antiokhos’un baş kısmı hâlâ kırık. Stelden sadece bu kısmın koparılmış olması akıllarda soru işareti bırakıyor. Çünkü bu parça yerde bulunmuş bir parça olmaktan çok, özel olarak koparıldığı izlenimini veriyor. Zaten Prof. Dörner’in kendisine teslim ettiğini iddia ettiği Alman vatandaşının da ismini açıklamaması eserin çalıntı olduğuna delalettir. Almanya’dan 26 Aralık 1991 tarihinde getirilen Antiokhos baş fragmenti bugün Ankara Anadolu Medeniyetleri Müzesi’nde koruma altına alınmış durumda.