Boşanma patlaması

Yaz aylarında nikâh sayısında artış yaşanırken, diğer yandan da
ekonomik sorunlar nedeniyle yuvalar birer birer dağılıyor.
Haber: DEMET BİLGE / Arşivi

İSTANBUL - Yaz aylarında nikâh sayısında artış yaşanırken, diğer yandan da
ekonomik sorunlar nedeniyle yuvalar birer birer dağılıyor. Geçen yıl içinde 131 bin boşanma davası açıldı. İstanbul'da bir yıl içinde 6 bin, Hakkâri'de ise iki çift boşandı. Boşanan çiftlerin öne sürdüğü ilk neden 'şiddetli geçimsizlik'.
Avukat Cengiz Hortoğlu, boşanma davalarıyla ilgili olarak yaptığı araştırmada ilginç sonuçlara ulaştı. Bir süre sonra kitaplaştırmayı düşündüğü çalışmasını, istatistikler ve yaşanmış olaylarla destekleyen Hortoğlu, ekonomik sorunların yuvaları da darmadağın ettiğini söyledi. Çiftlerin özellikle 'şiddetli geçimsizlik' nedeniyle boşanmak istediğini belirten Hortoğlu, asliye hukuk mahkemelerinde açılan davalar arasında, boşanma davalarının ikinci sırada olduğunu ifade etti.
Anlaşmalı boşanmalar arttı
Ekonomik krizin 'anlaşmalı boşanmaları da' artırdığına dikkat çeken Hortoğlu, "Kriz nedeniyle borçlarını ödeyemeyecek duruma gelenler, alacaklıların icra takibinden kurtulmak isteyenler, tüm mallarını eşinin üzerine yaparak boşanıyor. Böylece hacze gelen memurlar, tüm mallar kadının üzerine geçirildiği için elleri boş dönüyor" diye konuştu.
1998'de 122 bin dava açılmıştı
Araştırmaya göre, 1998 yılında hukuk mahkemelerinde açılan toplam 1 milyon 156 bin dosya içinde, 122 bin 267'si kayıtlara 'boşanma davası' olarak geçti. Adalet Bakanlığı'nın verilerine göre 2000 yılında 131 bin 814 boşanma davası açıldı.
Boşanmaların yüzde 48.22'sinin evliliğin ilk beş yılında meydana geldiği saptanırken, yüzde 45.22'sinin çocuksuz çiftler olduğu belirlendi. Çocuk sayısı arttıkça, boşanma oranının azaldığı ortaya çıktı.
Batı ile doğu illeri arasında hemen her alanda yaşanan fark boşanmalara da yansıdı.
İstanbul'da 6 bin 44, İzmir'de 4 bin 31, Ankara'da 2 bin 657 çift boşanırken, Hakkâri'de iki, Şırnak'ta altı, Muş'ta dokuz, Siirt'te ise sadece 10 çift ayrıldı.
İlk neden geçimsizlik
Boşanmaların ilk nedeninin geçimsizlik olduğunun vurgulandığı araştırmada, 'terk, zina, cana kast ve kötü muamele, akıl
hastalığı, cürüm ve haysiyetsizlik', boşanmaya neden olan diğer etkenler olarak sıralandı. Araştırmada ekonomik sıkıntıların boşanma sayısını artırdığına dikkat çekilerek, evliliğin de giderek kutsallığını yitirdiği vurgulandı. 1998 yılı istatistiklerine göre toplam 32 bin 167 boşanmadan, 29 bin 898'i 'geçimsizlik', 735'i 'terk', 217'si 'zina', 119'u 'cana kast ve fena muamele' ve 96'sı da 'akıl hastalığı' nedeniyle yaşandı.
***
Bölge bölge ayrılık

  • Akdeniz Bölgesi: 17 bin 445
  • Ege Bölgesi: 24 bin 617
  • İç Anadolu Bölgesi: 24 bin 197
  • Karadeniz Bölgesi: 11 bin 297
  • Marmara Bölgesi: 46 bin 145
  • Doğu Anadolu Bölgesi: 3 bin 591
  • Gü.Do.A. Bölgesi: 4 bin 522
  • Toplam : 131 bin 814
    ***
    En sık yöneltilen sorular ve yanıtları
    Eşim tarafından bana ve çocuklarıma karşı şiddet uygulanıyor? Yasal haklarım neler?
    4320 Sayılı Ailenin Korunmasına Dair Kanun'la şiddet ve tacize karşı aileye korunma olanakları sağlanmıştır. Buna dayanarak sulh hukuk hakimliğine bir dilekçe ile başvurabilirsiniz. Mahkeme kusurlu eşin evden uzaklaştırılmasına, diğer aile bireylerini telefonla rahatsız etmemesine, varsa silah ve benzeri araçlarını zabıtaya teslim etmesine, alkollü veya uyuşturucu
    madde kullanmış olarak ortak konuta gelmemesine karar verebilir. Ayrıca müşterek evin eş ve çocuklara tahsisine karar verebilir. Tedbir süresi altı ayı geçemez. Tedbir kararına rağmen durum devam ederse tutuklama kararı verilebilir. Ayrıca üç aydan altı aya kadar hapis cezası hükmolunabilir. Bu dönem içinde size
    ve çocuklarınıza yasal şartları varsa yaşam düzeyinize uygun tedbir nafakası ödenmesine karar verilebilecektir.
    Eşime boşanma davası açmak istiyorum. Yasal haklarım nelerdir?
    Açacağınız boşanma davasıyla birlikte sizin ve çocuğunuz için tedbir nafakası talep edebilirsiniz. Daha sonra çocuğunuz
    için iştirak nafakası olarak, sizin için de yoksulluk nafakası olarak devamını talep edebilirsiniz. Boşanma davası altı ay birlikte oturduğunuz yerin veya davacının ikâmetgâhının bulunduğu yerin bağlı olduğu asliye hukuk mahkemesinde açılabilir.
    Eşimle evlendiğim için öğretmenliği bıraktım. Şimdi sürekli şiddete maruz kalıyorum. Boşanma davasıyla birlikte tazminat talep edebilir miyim?
    Bu durumda sizin maddi ve manevi tazminat istemek hakkınız doğmuştur. Dava dilekçenizde boşanma talebinizle birlikte maddi ve manevi tazminat talep edebilirsiniz. Ayrıca sizin ve çocuğunuzun nafaka talep hakkınız vardır.
    Tazminat ve nafaka davası için harç parasını nerden bulacağım?
    Bu davalar için boşanma davası için yatırılan başvuru harcı dışında harç talep edilmeyecektir.
    Ben eşime boşanma davası açmak istiyorum. İki yaşında bir kızım var. Mahkeme çocuğun velayetini bana verir mi?
    İki yaşında bir çocuğun anne bakımına ihtiyacı var. Mahkeme bu hususu göz
    önüne alacaktır. Ancak karar verilirken çocuğun menfaatleri kimin yanında kalmasını gerektiriyor ise ona verilecektir. Tamamen buradaki kriter çocuğun mutluluğu geleceği ve başarısıdır.
    Eşimle altı ay önce evlendik. Anlaşmalı olarak boşanmak istiyoruz. Boşanmak için ne yapmalıyız?
    Anlaşmalı boşanma davası açabilmek
    için evliliğin en az bir yıl sürmesi gerekir. Bu süre dolmadan dava açamazsınız.
    Oğlum üniversite öğrencisi. Babası 18 yaşını bitirdi diye artık nafaka ödemiyor. Ne yapmalıyım?
    Oğlunuzun öğretimi devam ettiğinden eşinizin nafaka yükümlülüğü sürer.
    Nişanlım hiçbir neden yokken benden ayrıldı. Bana hakaret ederek, şiddet kullandı. Hediyeleri de iade etmedi. Bu durumda ne gibi haklarım var?
    Açacağınız tazminat davasıyla kişilik haklarınıza saldırıdan dolayı manevi tazminat ve hediyelerin iadesini, mümkün olmazsa bedelini isteyebilirsiniz.
    ***
    30 yıllık evlilik bir anda bitti
  • Şehabettin ve Dürdane 30 yıllık evlidir. Bir akşam ev sahibi bir tabak dolusu helle (tatlı) getirir. Çaylar içilirken, Dürdane hanım kendisi de yaptığı halde eşinin helleyi sevmediğini söyler ve bunu sohbet boyunca tekrarlar. Ev sahibi gidince kıyamet kopar. Bu sefer helleyi çok sevdiğini iddia eden Şehabattin bey, "Bensiz helle nasıl yenirmiş" diyerek eşini döver. Bir de boşanma davası açar. Şehabettin bey, dava dilekçesinde boşanma nedenini 'helleden doğan pek şiddetli geçimsizlik' diye gösterir.
  • Ahmet bey çok zengindir. İlk eşini sürekli dövdüğü için ayrılırlar. Ancak ikinci eşi Arzu'ya da farklı davranmaz. Kriz nedeniyle işleri bozulur, borçlanır. Borçlarını ödememek için tüm mallarını eşinin üzerine yapar. Bir gün evde eşini bulamaz. Bir süre sonra eline 'boşanma' dilekçesi ulaşır. Eşi 'dayak' nedeniyle boşanmak ister. Boşanırlar. Malları eşi üzerinde kalır.
  • Mehmet ile Ayşe, köyde evlenir, ancak daha iyi bir yaşamı hayal ederek İstanbul'a gelir. Mehmet amelelik yapar. Bir süre sonra çocukları da olur. Yaşam koşulları giderek ağırlaşır. Mehmet ailesine daha fazla acı yaşatmamak için boşanmaya karar verir. Mahkeme çiftin boşanmasına ve Ayşe'ye isteği üzerine köye dönecek kadar yol parası verilmesine hükmeder.
  • Sevgi hanım evli ve bir çocuk annesidir. Bıçaklı biri tarafından tecavüze uğrar. Hakkını aramaya karar verir, davalar açar. Ancak kendisine destek olması gereken eşi boşanma davası açar. Mahkeme çocuğu babasına verir.