Caretta caretta'ların insanla barışı

Dünyaca ünlü İztuzu Plajı'nda, caretta caretta'lar ve insanlar, bir arada yaşamayı öğrendi. 50 yıl öncesine kadar, doğal düşmanlarına rağmen üremeleri devam eden caretta caretta'ların zaman içinde en büyük düşmanı insan oldu.
Haber: MUSTAFA SARIİPEK / Arşivi

MUĞLA - Dünyaca ünlü İztuzu Plajı'nda, caretta caretta'lar ve insanlar, bir arada yaşamayı öğrendi. 50 yıl öncesine kadar, doğal düşmanlarına rağmen üremeleri devam eden caretta caretta'ların zaman içinde en büyük düşmanı insan oldu. Yumurtlama anında ya da yavrunun yumurtadan çıkışı sırasında müzikleri, ışıklarıyla rahatsızlık yaratan, fotoğraf çekmeye çalışan insanlar, bu türü tehdit etmeye başladı. Bu yüzden kaplumbağalar, yeterince güvenli olmayan alanlarda yumurtalarını bırakırken, kabuklarını kırıp çıkmayı başaran yavrular ise deniz yerine başka yönlerden süzülen ışıklara yönelip telef oldu. İnsanlar, yumurtaların üzerine havlularını serip güneşlenme duyarsızlığını da gösterdi.
Caretta caretta'ları, Dalyanlılar 20 yıl önce 5.5 kilometrelik İztuzu Plajı'nda tanıdı. Muğla'nın Ortaca ilçesine bağlı Dalyan beldesinin cennet İztuzu sahilinde 1987'de dört yıldızlı otel projesi hazırlanınca çevreciler ayaklandı. Alman doğaseverler toplantılar yaptı.
Bakanlar Kurulu Gökova, Dalyan ve Fethiye için 'Özel Çevre Koruma Yasası' çıkardı. O dönem Hacettepe Üniversitesi Biyoloji Bölümü'nden yeni mezun olan Ali Fuat Canbola, Dalyan'a biyolog olarak görevlendirildi. Başka üniversitelerden biyoloji öğrencileri de sahile akın etti. Yumurtlama ve yumurtadan çıkış dönemlerinde, akşamları sahile giriş yasaklandı. Çadır kurup nöbet tutan öğrenciler, ses ve ışığı önledi. Böylece ayışığının suya vuran yansımasına koşarak denize ulaşabilen yavruların başka ışıklara gitmesi önlendi.
İnsan tehdidinden kurtulan caretta'lar artık sadece yengeç, domuz, tilki gibi doğal düşmanlarıyla karşı karşıya.