Çerkezlerden 143 yıl öncesine ışık

Kandıra'nın Kefken sahili önceki gece ışıl ışıldı. 3 bin Çerkez, 143 yıl önce Çarlık Rusyası'ndan sürülen atalarına kılavuzluk etmek istercesine, zorlu yolculuğun son durağı olan Kefken sahilini meşaleler ve ateşlerle aydınlattı.
Haber: ERGÜN AYAZ / Arşivi

KOCAELİ - Kandıra'nın Kefken sahili önceki gece ışıl ışıldı. 3 bin Çerkez, 143 yıl önce Çarlık Rusyası'ndan sürülen atalarına kılavuzluk etmek istercesine, zorlu yolculuğun son durağı olan Kefken sahilini meşaleler ve ateşlerle aydınlattı.
Torunları, Çarlık Rusyası'ndan göçe zorlanan ve gemilerle Anadolu'ya yolculukları sırasında on binlercesi yaşamını yitiren Çerkez atalarını anmaya dört yıl önce başladı. Anma mekânı, sürgünlerin büyük kısmının çıktığı, Karadeniz'in Kefken sahili. Bu yıl da Büyük Çerkez Sürgünü'nün 143'üncü yıldönümünde, yine Çerkezlerin torunları, sürgünde Karadeniz'i geçmeyi başaran atalarının çıktığı noktada buluştu. Anma töreni için Kocaeli, Sakarya, Düzce, Bolu, Kayseri, Balıkesir, Bursa, Kütahya, İstanbul ve Samsun'dan yaklaşık 3 bin Çerkez buluştu.
Erken saatlerde başlayan anmada Kefken Karaağaç Köyü Anıt Mezarlığı'nda, sürgünün tarihiyle ilgili konuşmalar yapılarak dualar edildi. Akşam saatlerindeyse Kefken Çamkonak Babalı sahilinde toplanan Çerkezler, önce denize çelenk bıraktı, ardından sürgünle ilgili oyunlar sahnelendi. Anmaya katılanlar daha sonra da meşaleli yürüyüş yaparak 'Nart ateşi' (Nart-efsanevi Kafkas ırkı) başında dualar etti.
'Çoğu açlıktan öldü'
Kocaeli Kafkas Kültür Derneği Başkanı Sami Korkut, sürgünün yaşandığı yıllardaki Rus-Kafkas savaşlarının yaklaşık 600 bin cana mal olduğunu söyledi. Korkut her yıl yapılacak anmanın mekânını şöyle açıkladı: "Atalarımızın 143 yıl önce Kuzey Kafkasya'da Rus savaşlarında göçe zorlanması sonucu 1 milyon 600 bin Çerkez göç etti. Bunların büyük kısmı Karadeniz limanlarına indi. Önemli bir bölümü de Kefken kıyılarına çıktı." Kafkas Dernekleri Federasyonu Genel Başkanı Cihan Candemir de sürgünü şöyle anlattı:
"143 yıl önce Kafkasya'dan sürüldükten sonra atalarımız buraya geldi. Yaklaşık üçte biri hastalıktan, açlıktan, yokluktan kırıldı. Anadolu'ya kültür ve güzelliklerle katkıda bulundular. Biz aynı zamanda bu kültürün yaşaması için kendimize, gençlerimize bu tarih ve kültürü anımsatmış oluyoruz. Savaşların bir şey getirmediğini düşünüyor, barış içinde yaşamı temenni ediyoruz."
Çerkez sürgün hareketinin en önemli nedeni, iki asır süren Rus savaşlarının Çerkezler aleyhine mağlubiyetle sonuçlanması. Büyük Çerkez Sürgünü'ne kaç kişinin çıktığına dair 700 binden 2 milyona kadar değişen rakamlar var.