Çeteciler gün sayıyor

Çete suçlarını Devlet Güvenlik Mahkemeleri (DGM) kapsamından çıkaran yasa için gözler Cumhurbaşkanı Ahmet Necdet Sezer'e çevrildi.
Haber: ADNAN KESKİN / Arşivi

ANKARA - Çete suçlarını Devlet Güvenlik Mahkemeleri (DGM) kapsamından çıkaran yasa için gözler Cumhurbaşkanı Ahmet Necdet Sezer'e çevrildi. Yasanın onaylanması halinde çete kapsmında yargılanan sanıklar bir taşla sekiz kuş vurmuş olacaklar.
Çete kurma, yönetme ve çete üyeliği suçlarını cezalandıran TCK 313 ve çete üyelerine yardımla ilgili TCK 314. maddeyi DGM'lerin görev alanından çıkarırken, ağırlıkla banka ve diğer büyük ölçekli yolsuzluk davalarında işletilen 4422 sayılı Çıkar Amaçlı Suç Örgütleriyle Mücadele Yasası'nda değişiklikler öngören yasa 15 Kasım'da TBMM Genel Kurulu'nda kabul edilmişti.
Hukukçular eleştiriyor
Olağanüstü mahkemeler olması nedeniyle DGM'lerin görev alanlarının daraltılması genelde olumlu karşılanmakla birlikte, bu mahkemeler dışına çıkarılan suçların yalnızca çete suçlarıyla sınırlı tutulması ve diğer yasada da önemli değişikliğe gidilmesi eleştiri konusu olmuştu.
DGM'lerin tümden kaldırılması istemini dile getirenler arasında Türkiye Barolar Birliği başta çoğu baro dikkat çekmişti. Yargıtay Başsavcısı Sabih Kanadoğlu ise, hiç değilse Susurluk gibi halen görülen çete davalarının zamanaşımına uğraması ihtimalini ortadan kaldırmak için yasanın görülen davalara uygulanmamasını istemişti.
Çetelerle mücadelenin zaafa uğrayacağı tepkilerini de alan yasanın kaderi şimdi Cumhurbaşkanı Ahmet Necdet Sezer'in elinde.
Sezer'in seçenekleri
Sezer'in hukukçuların tepkilerini dikkate alacağı beklentileri artarken, özellikle yolsuzluklarla mücadeledeki hassasiyeti bu beklentilere gerekçe sayılıyor. 29 Kasım'a kadar yasa üzerindeki incelemesini bitirmek zorunda olan Cumhurbaşkanı'nın bu yüzden DGM'lerin görev alanlarının daraltılmasına ilkesel olarak onay vermekle birlikte çetelerle -yolsuzluklarla mücadelenin zaafa uğrayıp uğramayacağı tespiti, yasanın geleceğini belirleyecek.
Sezer'in bu kuşkuyu paylaşması halinde, yasanın hiç değilse görülen davalar dışında yeni açılacak davalara uygulanmasını veya uygulamada doğacak boşluğun giderilmesi için yeni yasa çıkarılmasını isteyerek kısmi veto yoluna gidebileceği konuşuluyor.
Cumhurbaşkanı Sezer, bu yola başvurmayıp, yasayı onaylasa bile çekincelerini TBMM ve hükümete ayrıca iletebilecek.
***
Sanıkların avantajları

  • Çete sanıkları DGM'den kurtulunca,
    'gizli izleme'den de kurtulacak.
  • Çete sanıklarının telefonları dinlenip kaydedilemeyecek, çetelerin deşifre
    edilmesi zorlaşacak.
  • Trilyonluk yolsuzluk sanığı olsalar da artık kolay kolay malvarlıklarına tedbir konulamayacak.
  • Zanlılar daha az süre gözaltında kalacak, gözaltında avukatlarıyla görüşebilecek.
  • DGM yerine ağır cezalarda savunma hakkına sınırlama olmayacak. Dava dosyasındaki tüm bilgi-belgelere avukatları ulaşabilecek.
  • DGM'de kalan çıkar amaçlı suç örgütü üyeleri de, aynı yasadaki bir başka değişiklikle daha zor tutuklanacak.
  • Dosyaların DGM'lerden alınıp yeni mahkemelere devri çete davalarının birçoğunun
    zamanaşımı nedeniyle düşmesi sonucunu doğurabilecek.
  • Daha az ceza alacaklar.
    ***
    322 dava sürüyor
    Yasanın onayıyla sevinecekler arasında Susurluk çetesi, Yüksekova çetesi gibi dava sanıkları ile banka hortumlama davalarının ünlü sanıkları bulunuyor. Adalet Bakanlığı verilerine göre, halen çıkar amaçlı ve diğer suç örgütleriyle ilgili en az 322 dava var ve bu davalarda 3 bin 156 sanık bulunuyor. Bu davalardaki tutuklu sanık sayısı ise 974. Emniyet kayıtlarına göre ise en az 75 çete lideri var. 'Yeşil' kod adlı Mahmut Yıldırım da Emniyet'e göre 'çete lideri', dolayısıyla o da yasanın kapsamında; Yıldırım ileride yakalansa bile DGM'de yargılanmayacak.