'Çevre' temizliği

Başbakanlık Teftiş Kurulu, Çevre Bakanı Fevzi Aytekin hakkında, imzaladığı Çevre Etki Değerlendirme (ÇED) onayları ve bakanlıktaki yolsuzluk iddiaları nedeniyle soruşturma başlattı.
Haber: İBRAHİM GÜNEL / Arşivi

İSTANBUL - Başbakanlık Teftiş Kurulu, Çevre Bakanı Fevzi Aytekin hakkında, imzaladığı Çevre Etki Değerlendirme (ÇED) onayları ve bakanlıktaki yolsuzluk iddiaları nedeniyle soruşturma başlattı. Soruşturmayı yürüten Başbakanlık Başmüfettişi Selahattin Ergönenç
ile Müfettiş Muhsin Biçer'in, eski dönemlere ait dosyaları incelemek üzere istediği öğrenildi. Müfettişler, bazı bürokratların malvarlığındaki artışı da inceliyor.
Soruşturulan konular arasında, Aytekin zamanında verilen ÇED onayları, Özel Çevre Koruma Kurumu Başkanı Köksal Kılıçlı hakkında yolsuzluk yaptığına dair bakanlık müfettişleri tarafından hazırlanan ancak sumen altı edilen olumsuz rapor ve bakanın halasının kızı Havva Alp'in ÇED Planlama Genel Müdürlüğü'ne atanması da bulunuyor.
Rapor sumen altı
Kılıçlı hakkında iki yıl önce bakanlık müfettişleri Kibar Altunal ve Onur Özavcı tarafından yolsuzluk yaptığına dair rapor düzenlenmiş ve görevden alınması istenmişti. Çevre Bakanlığı Teftiş Kurulu Başkanı Fikret Peker'in ise kendi görevlendirdiği müfettişlerin raporunu bugüne kadar yürürlüğe
koymadığı ortaya çıktı. Kılıçlı, Başbakanlık soruşturması öncesinde, geçen ay Aytekin tarafından görevden alındı.
Müfettişlere ceza
Öte yandan Kılıçlı hakkındaki olumsuz rapor, bakanlık müfettişlerini birbirine düşürdü. Teftiş Kurulu Başkanı Peker'in Aytekin'e başvurarak müfettişler Altunal ve Özavcı'ya
'aylıktan kesme' cezası verilmesini istediği iddia edildi. Aytekin bunun üzerine müfettişlere, 'Teftiş Kurulu Başkanı Fikret Peker'in saygınlığı ve prestijini sarstıkları' gerekçesiyle, yaklaşık üç ay önce maaşlarının 30'da biri kadar ceza kestirdiği belirlendi. Müfettişlerin ise buna karşılık Ankara İdare Mahkemesi'nde dava açtığı öğrenildi.
Teftiş Kurulu Başkanı Peker, Aytekin tarafından geçen cuma günü üç aylığına ABD'ye gönderildi. Bakan Aytekin, yine bakanlık içindeki şikâyetler ve malvarlığındaki aşırı artış nedeniyle Kılıçlı'yı da geçen ay görevden aldı.
***
Fevzi Aytekin'le ilgili soruşturulan iddialar
Akraba ataması: Çevre Bakanı Aytekin, 1999'da ÇED Planlama Genel Müdürlüğü'ne, halasının kızı Havva Alp'i atadı. Havva Alp'in kardeşi Kani Alp'in de ÇED raporları hazırlayan şirketi olduğu ileri sürüldü. Kani Alp'in hazırladığı ÇED raporlarına ablasının onay verdiği iddiaları üzerine Aytekin, 19 Aralık 2000 tarihli Milliyet gazetesinde Yalçın Doğan'a, "Ben de duyuyorum" demiş ve bu 'söylentileri' çıkaranlara yönelik küfürlü bir açıklama yapmıştı.
Fırtına Deresi: Rize'nin Çamlıhemşin ilçesindeki Fırtına Vadisi'ne yapılmak istenen Dilek-Güroluk Hidroelektrik Santralı'nın ÇED onayı, eksikliklere karşın alelacele verildi. Aytekin, Çevre Koruma Genel Müdürü Fahri Akben'i birçok kez görevden aldı. Vadiyi olumsuz etkileyeceği gerekçesiyle santrala karşı çıkan Akben ise Danıştay'a açtığı davalarla her seferinde geri döndü. O dönemde Çevre Koruma Genel Müdürlüğü yapan Ergin Karakurum, yönetmeliğe aykırı olarak konuyla ilgili alt birimlerin onayını almadan, Akben göreve gelmeden iki gün önce, santrala uygun görüş verdi. ÇED onayı 26 Haziran 1998'de bakanlıkça yangından mal kaçırırcasına verildi.
Sugözü Termik Santralı: Adana'nın Yumurtalık ilçesindeki Sugözü Termik Santralı'na ÇED onayı, Çukurova Üniversitesi'nin (ÇÜ) olumsuz görüşlerine karşın verildi. İskenderun Enerji Üretim ve Ticaret A.Ş. tarafından kurulacak santral
için rapor hazırlayan ÇÜ Çevre Mühendisliği öğretim üyelerinden Bülent Sarı, arazinin ikinci sınıf sulu tarıma dayalı olduğunu belirtmiş, "Tarım Alanlarının Tarım Dışı Gaye ve Kullanılması'na Dair Yönetmeliği'nin 7'nci maddesine göre termik santral kurulması
mümkün değildir" demişti.
Yalıkavak Yat Limanı: Bodrum'un Yalıkavak beldesine inşa edilecek yat limanı tepkilere yol açmıştı. Yalıkavak'ın hemen yanında 1'inci dereceden 'doğal sit alanı' olan Küdür Yarımadası, uluslararası korumadaki Akdeniz foklarının yaşam alanı. Bakanlık birimlerinin ve Türk Deniz Araştırmaları Vakfı'nın olumsuz görüşüne karşın ÇED onayı, temayüllere aykırı olarak, 'bizzat' Çevre Bakanı Aytekin tarafından imzalanmıştı. O güne dek onayları, müsteşar, müsteşar yardımcısı veya ÇED planlama genel müdürü veriyordu.