Cezaevinde 'yok' olmak

Cezaevinde 'yok' olmak
Cezaevinde 'yok' olmak
Bir engelli dışarıda yol bulup yürüyemezken hapiste ne yapar? Cezaevinde de dışlanan transseksüel, tek kişilik hücrede neler yaşar?
Haber: UMAY AKTAŞ SALMAN - umay.aktas@radikal.com.tr / Arşivi

İşitme engelli bir genç cezaevine girdiğinde cezaevi müdürleri, gardiyanları, doktorları, avukatları ve koğuş arkadaşlarıyla iletişim kuramadı. İşaret dili bilen tek bir görevli yoktu. Sayım yapılacağını duymadığı için azarlandı, cezaevi müdürüne sıkıntılarını anlatmak için dilekçe yazdığında, müdür onun yerine “Nasıl olsa sağır, beni anlayamaz” diyerek koğuş sorumlusunu çağırdı. Bedensel engelli bir mahpus cezaevleri tuvaletleri alaturka olduğu için ancak iki kişinin koluna girmesiyle tuvalet ihtiyacını giderebiliyor, hormon tedavisi sırasında cezaevine giren bir transseksüel tedavi yarım kaldığı için ciddi sağlık problemleri yaşıyor...
Bu örnekleri çoğaltmak mümkün. Toplum içinde zaten birçok güçlükle karşılaşan LGBT (lezbiyen, gey, biseksüel,transseksüel) bireyler, yabancılar, engelli ve yaşlılar, cezaevine düştüklerinde çifte mağduriyet yaşıyor. Ceza İnfaz Sistemi’nde Sivil Toplum Derneği (CİSST), hem sivil toplum örgütlerinin hem de Adalet Bakanlığı’nın bu sorunu görüp çözüm üretmesi için ‘Özel İhtiyaçları Olan Mahpuslar Projesi’ başlattı.

Kaç engelli var, belirsiz
Proje Hollanda Kraliyeti, Açık Toplum Vakfı, Global Dialogue ve Sosyal Kültürel Yaşamı Geliştirme Derneği tarafından da destekleniyor. Cezaevlerinde kalan engelli, LGBT, yabancı uyruklu sayısı belli değil. Proje sayesinde sayısal bir veri oluşturulması da amaçlanıyor. Bunun için engellilerden başlanarak CHP Milletvekili Şafak Pavey tarafından Adalet Bakanlığı’na soru önergesi verildi. Şimdi LGBT mahpuslarla ilgili soru önergesi hazırlıkları yapılıyor.
Amaç sadece rakamları öğrenmek değil. CİSST, LGBT, yabancı uyruklu, engelli ve yaşlılarla ilgili çalışan sivil toplum kuruluşlarının ve insan hakları örgütlerinin de konuya dikkatini çekmek istiyor. Zira pek çoğunun cezaevindeki sıkıntılarla ilgili bilgisi yok. CİSTT, bu dört ayrı başlıkta çalışan sivil toplum kuruluşlarıyla bir araya geliyor. İlk toplantılar engelli ve LGBT dernekleriyle yapıldı. Yaşlı ve yabancı uyruklu kişilerle ilgili kuruluşların katılacağı iki toplantının ardından da cezaevi ziyaretleri yapılacak. Son olarak çalıştay düzenlenip Adalet Bakanlığı’na önerileri içeren rapor sunulacak.
CİSST’ten projeyi yürüten Mustafa Eren, projeyi şöyle anlattı:
“Her bir grup için blog hazırladık. Hapisteengelli ve lgbthapiste http://hapisteengelli.wordpress.com/, http://lgbthapiste.wordpress.com/ adıyla iki blogumuz var. O bloglarda cezaevinden gelen mektuplar da var. Orada istatistikleri de toplamaya çalışıyoruz. Hapiste kaç engelli var bilinmiyor. En son 63 gibi bir rakam söylendi ama bu kadar olması mümkün değil. Korsakoff rahatsızlığı nedeniyle engelli olan yüzlerce insan var cezaevlerinde. Görme engelliler için kendi albafesinde, yabancı uyruklular için kendi dillerinde yasal mevzuat sunulmuyor. Kayhan Tüney isimli mahkûmun düz zeminde yürümesine dair doktor raporu var ama F tipinde yatakhane üst katta. Eğer hapishanede LGBT bireyler için koğuş yoksa bu kişiler güvenlik gerekçesiyle tüm hapislik hayatını hücrede geçiriyor.”