Çırpınan Karadeniz elektrik üretiyor

Çırpınan Karadeniz elektrik üretiyor
Çırpınan Karadeniz elektrik üretiyor

Karasu?da dalgaların dikey hareketinden elektrik enerjisi üretildi. FOTOĞRAF: KEMAL KAYMAK / AA

SAKARYA - Türkiye de deniz dalgalarından elektrik üretti. Sakarya’nın Karasu ilçesinde, deniz dalgalarının gücüyle ilk ampul yakıldı. Kıyıdan 100 metre açıktaki pilot düzenekle günde 5 kilovat saat elektrik üretildiği açıklandı.
Beş duba ve bir jeneratörden oluşan pilot sistem, dalgaların dikey hareketini elektrik enerjisine çevirerek iki evin günlük ihtiyacı kadar üretmeyi başardı.
Proje Türkiye Elektromekanik Sanayi (TEMSAN) ve Ulusal Bor Araştırma Enstitüsü (BOREN) işbirliğiyle, 1.5 yıl önce başlatıldı. Hedef, kıyı kesimindeki yerleşim birimlerinde hem evlerin hem de orta ölçekli sanayicinin  kendi elektriğini kendisinin üretmesini sağlamak.
Dünyanın pek çok ülkesinde deniz dalgalarından enerji üretimiyle ilgili çalışmalar var. Karasu’daki sistemse, iki önemli farka sahip: Mobil olması ve bor katkılı mıknatısları. Proje danışmanı Hasan Ali Coşkun projenin önemini anlattı:
“Dünyada şu anda kullanılan sistemler deniz dibine sabitlenmiş sistemlerdir. Bizim sistemimiz ise deniz tabanıyla bağlantılı değil, bu sayede suyun alçalması ve azalmasından bağımsız olarak problemsiz enerji üretme özelliğine sahip. Gemi trafiğini engelleyen örneklerinden çok daha iyi özelliklere sahip. Sistem mobil olduğu için dalganın daha çok olduğu bölgelere taşınabiliyor. Ulusal Bor Araştırma Enstitü’sünün geliştirdiği bor katkılı neodyum ferrobor mıknatıslar da verimi yüzde 95’e çıkarıyor.  Oysa konvansiyonel jeneratörlerde verim yüzde 75  ile 88 aralığındadır.” (aa)