CMUK'ta kadın krizi

Hükümetin 'genel ahlak kurallarını' gerekçe göstererek, şüpheli ya da sanık kadınların muayenesinin kadın doktorlarca yapılmasını önermesi, Ceza Muhakemesi Usulü Kanunu (CMUK) tasarısının görüşüldüğü TBMM
Adalet Alt Komisyonu'nda tartışma yarattı.
Haber: YURDAGÜL ŞİMŞEK / Arşivi

ANKARA - Hükümetin 'genel ahlak kurallarını' gerekçe göstererek, şüpheli ya da sanık kadınların muayenesinin kadın doktorlarca yapılmasını önermesi, Ceza Muhakemesi Usulü Kanunu (CMUK) tasarısının görüşüldüğü TBMM
Adalet Alt Komisyonu'nda tartışma yarattı. CHP'lilerinin "Tıbbi etiğe aykırı" diyerek karşı çıktığı düzenleme sonraya bırakıldı.
Çalışmalarına önceki gün Hâkimevi'nde başlayan TBMM Adalet CMUK Alt Komisyonu'nda dün ilk tartışma, toplantı mekânı konusunda yaşandı. CHP'li Orhan Eraslan, görüşmelerin Hâkimevi'nde yapılmasına tepki gösterip "Gelmem" resti çekti. Bunun üzerine toplantılar Meclis'e alındı.
'Genel ahlaka uygun'
İç ve dış beden muayenesine ilişkin düzenlemeler, CMUK'ta ilk kez yer aldı. Kadınların muayenesi de ayrı bir madde olarak düzenlendi. Maddeyle, şüpheli ya da sanık kadınların muayenesinin, olanaklar elverdiğinde bir kadın hekimce yapılması, olanak bulunmadığında, şüpheli veya sanığa muayene sırasında bir yakınının ya da bir kadının eşlik etmesi benimsendi. Maddenin gerekçesinde de "Genel ahlak anlayışına uygun bir düzenleme getirilmiştir" denildi.
CHP'li Eraslan ve Feridun Ayvazoğlu, önceki gün kabul edilen bu hükme, Anayasa ve yeni TCK'daki 'ayrımcılık' maddelerine aykırı olduğu gerekçesiyle itiraz etti. Eraslan, katılmadığı toplantıda görüşülen bu düzenlemenin yeniden ele alınmasını isteyeceğini söyledi. Eraslan, "Bu tıbbi deontoloji (etik) kurallarına aykırıdır. Doktorları harem-selamlık diye ayırmaktır. Doktorlara saygısızlıktır, hastaya saygısızlıktır. İnsan ve hasta haklarına da aykırıdır" diye konuştu.
Almanya'dan alındı
Dokuz Eylül Üniversitesi'nden Prof. Dr. Burhan Öztürk düzenlemenin Alman CMUK'unun 81. maddesinden aynen alındığını belirterek, "Bu aslında kadınların onurunu koruyup, incitmemeye yöneliktir" dedi. Bazı akademisyenler ise bu sözlere "Bunun bir adım ötesi de erkeklerin erkeklere muayenesidir, o zaman onu da yazalım" diyerek karşı çıktı. AKP'liler ise, "Her yaptığımızın altında bir niyet aramayın, gerekirse bu çıkabilir de" diye konuştu. Bunun üzerine düzenlemenin daha sonra yeniden ele alınmasına karar verildi.
Alt komisyon ilk iki günde tasarının 117 maddesini bazı değişiklikler de yaparak kabul etti. Bazı yeni düzenlemeler şöyle:
İç beden muayeneye hâkim kararı: Şüpheli veya sanık üzerinde iç beden muayenesi yapılabilmesine ya da vücuttan örnek alınabilmesine mahkeme karar verebilecek. Cinsel organlar veya anüs bölgesinde yapılan muayene de iç beden muayenesi sayılacak.
Yer gösterme: Keşif ve yer gösterme hâkim kararıyla, gecikmesi sakıncalı bulunan hallerde cumhuriyet savcısıyla yapılacak.
El koyma: Kuvvetli şüphe sebebi bulunan hallerde, şüpheli veya sanığa ait her türlü mala hâkim kararıyla el konulabilecek.
Avukat bürolarında arama: Avukat büroları mahkeme kararıyla ve savcı denetiminde aranabilecek. Baro başkanı veya temsilcisi de aramada hazır bulunacak.
Askeri adli kolluk arayacak: Askeri mahallerdeki aramalar askeri makamlarca değil, adli kolluk görevlilerince yapılacak.
Kayyum atama: Suçun bir şirket faaliyeti çerçevesinde işlenmesi halinde mahkeme kararıyla şirkete kayyum atanabilecek.
Telefon dinleme: Hâkim kararıyla, gecikmesi sakıncalı bulunan hallerde cumhuriyet savcısının kararıyla telefonlar dinlenebilecek.
Sanal âleme gözaltı: Kamu kuruluşları ile kişilerin bilgisayar kayıtları incelenebilecek.