Çocuktan al haberi

Özgürlüğünden Yoksun Gençlerle Dayanışma Derneği, AB destekli projede Bayrampaşa Cezaevi'ni gezdi: Çocukların yüzde 90'ı şiddet mağduru.
Gözaltı süresi 24 saat ama dört gün tutulanlar bile olmuş. Birinin dişleri kırılmış, birinin kaşları kesilmiş. Bazı CMUK avukatları şikâyetlere aldırmamış.
Haber: HATİCE YAŞAR / Arşivi

İSTANBUL - Özgürlüğünden Yoksun Gençlerle Dayanışma Derneği (ÖZGE-DER) AB destekli yürüttüğü ıslahevleri ve cezaevlerinde tutuklu ve hükümlü çocukların sosyal ve yasal koşullarının düzeltilmesine yönelik proje kapsamında dün Bayrampaşa Cezaevi'ni ziyaret etti. Prof. Dr. Doğan Cüceloğlu ve dernek yöneticileri ile Ankara ve İstanbul barolarının çocuk komisyonundan avukatların katıldığı ziyarette çocuklara hakları anlatıldı. Söz sırası çocuklara geldiğinde ise, karakollarda yaşananlar, cezaevi koşulları ve avukatların ilgisizliğine dair cümleler döküldü ağızlarından.
18 tutukevi gezilecek
ÖZGE-DER'in yürüttüğü proje Adana, Ankara, Aydın, Bursa, Diyarbakır, Elazığ, Gaziantep, İstanbul, İzmir, Kayseri, Konya, Manisa, Mersin ve Muş'taki 18 tutukevi ve ıslahevini kapsıyor. Geçen yıl mart ayında başlayan ve 10 aylık bir süreyi kapsayan proje nedeniyle cezaevlerindeki binlerce çocuk psikolog, hukukçu ve dernek yöneticileri eşliğinde ziyaret ediliyor. En kalabalık cezaevlerinden biri olan Bayrampaşa'ya yapılan ziyarette 11-18 yaş grubundaki 486 çocuk bilgilendirildi. İlk kez sorunlarıyla yakından ilgilenen insanları gören çocuklar anlatılanları can kulağıyla dinledi. Prof. Dr. Cüceloğlu, bir saati aşkın konuşma süresince insan ilişkilerini anlattı. Ardından sözü Ankara Barosu Çocuk Hakları Komisyonu'ndan avukat Türkay Asma aldı. Çocukların karakoldan cezaevine dek başından geçenleri öğrenmeyi ve haklarını anlatmayı amaçlayan Asma'nın konuşması ilgi gördü.
Asma'nın "Çocuk Hakları Sözleşmesi'nin ne olduğunu biliyor musunuz?" sorusuna sadece iki kişi parmak kaldırarak yanıt verdi. Asma'nın peşi sıra yönelttiği soruları yanıtlayan çocuklar özellikle karakolda yaşananlardan yakındı. Çocukların yüzde 90'ı şiddete maruz kaldıklarını anlattı. Asma'nın "Karakol yerine direkt çocuk polisine götürülen var mı?" sorusuna birkaç kişi dışında olumlu yanıt veren olmadı. Kanunen çocuk polisine götürülmesi gereken çocuklar önce karakola alındıklarını, 24 saat olan gözaltı süresine karşın birkaç gün tutulduklarını, bazıları aç bırakıldıklarını söyledi.
'Avukatlar ilgilenmiyor'
Çocukların bir diğer yakınma noktası da CMUK avukatlarının ilgisizliği oldu. Çocuklar, "Avukatlar mahkemede tahliyemizi talep ediyor. Başka bir şey söylemiyorlar" dedi. Söz alan tutuklulardan biri, "4.5 aydır cezaevindeyim daha avukatın yüzünü görmedim" diyerek yardım istedi. Çocukların cezaevindeki işleyiş hakkında bilgileri olmadığı da ortaya çıktı. Cezaeviyle tanışan çocuklara bir uzman tarafından kurallar, hakları ve yükümlülükleri anlatılması gerekiyor ancak çocuklar bu bilgilerin yazılı olarak verildiğini, zaman zaman da gardiyanların anlattığını söyledi.
Cezaevlerine giren çocuklar ilk önce müşahade altında tutuluyor. Hücre tipi tek kişinin kaldığı bölümlerde üç günün aşılmaması gerekiyor. Ancak çocuklardan bazıları Bakırköy Çocuk Tutukevi'nde yedi, bazıları da iki hafta müşahade altında tutulduğunu açıkladı. Toplantının ardından çocuklara haklarının ve projenin anlatıldığı dosyalar dağıtıldı. Kendilerinden bugün nerede olmak istediklerini belirten bir cümle yazılması istenen çocuklar beyaz kâğıtlara özlemlerini aktardı. Çocuklar ardından kâğıtlardan uçak yaparak havaya fırlattı. Çocukların büyük çoğunluğu ailesinin yanında olmak istediğini belirten cümleler yazmıştı.
'Gözaltında üç gün aç kaldım'
Çocukların karakol süresince yaşadıkları kendi cümleleriyle şöyle:

  • Bu yıl Küçükçekmece Karakolu'nda iki gün kaldım, polisler tepki gösterdi, dayak attı. Beni yalan söylemekle suçladılar. Diz çöktürüp sırtımı tekmelediler. Sonra çocuk şubesine götürüldüm. Orada dayak yoktu.
  • Kadıköy Karakolu'nda bu yıl dört gün gözaltında kaldım. Polis ön dişlerimi kırdı.
  • Gayrettepe'de dört gün gözaltında kaldım, polisler kötü muamele yaptı.
  • Geçen yıl gözaltına alındığımda üzerime su döküldü sonra da pervaneye tuttular. Sonra da kaşlarımı kestiler.
  • Pendik Çınardere Karakolu'nda iki gün kaldım. Şiddet gördüm.
  • 11 gün ayrı ayrı karakollarda gözaltında tutuldum.
  • Üç gün gözaltında aç kaldım.
  • Polisler tehditle suçumu kabul ettirdi, ifademi alıp imzalattırdı.
  • Gözaltında hortumla dövüldüm.