Danıştay: İşte usulsüzlük

Ankara Büyükşehir Belediyesi'ne bağlı Belko şirketinin, piyasadaki hâkim durumunu kötüye kullanarak yüksek fiyatla kömür sattığı kesinleşti.

ANKARA - Ankara Büyükşehir Belediyesi'ne bağlı Belko şirketinin, piyasadaki hâkim durumunu kötüye kullanarak yüksek fiyatla kömür sattığı kesinleşti. Danıştay, bu belediye şirketinde yapılan sayısız usulsüzlüğü de tek tek sıraladı. Kömürleri vatandaşa yüzde 60 pahalı satan Belko, ilgisi olmamakla birlikte Mehter Takımı'nın giderlerini de karşılamış.
Rekabet Kurulu, Belko'nun Ankara'da ithal parça kömürü aşırı yüksek fiyatla satarak rekabete aykırı davrandığı gerekçesiyle 41 milyar lira idari para cezasına çarptırmış ve kömür satış fiyatının rekabetçi piyasalardaki fiyatlar ile kıyaslanabilir makul seviyeye indirilmesini istemişti. Belko da 6 Nisan 2001 tarihli bu kararın iptali istemiyle Danıştay'da dava açmıştı. Danıştay 10. Dairesi ise iptal istemini esastan ve oybirliğiyle reddetti. Dairenin Belko'ya ret kararının gerekçesiyle, bu şirketin nasıl çalıştığı da çok ayrıntılı şekilde gözler önüne serildi:
Yüzde 60 pahalı sattı: Belko'nun satış fiyatları, aynı ya da eş değer niteliklere sahip kömürlerin diğer pazarlarda oluşan fiyatlarına göre 1996'dan bu yana yüzde 50-60 oranında yüksek seviyelerde olduğu saptanmıştır.
Şirket sakat: 1994'te yaptığı 'Ankara Teslimi Kömür Alım
İhalesi'nde, ihalenin idari şartnamesinde aranan koşulları taşımayan Erkan A.Ş, teklifler verildikten sonra verdiği 87.50 dolar/ton fiyatla ihaleyi kazanmıştır.
Tehditle iş: Bu şirketin fiyatların yükseltilmemesi durumunda kömür vermeyi kesme tehdidinde bulunması üzerine birim fiyat önce 100 dolara, sonra 103.5 dolara, 1996'da ise bu şirket ile Minerkom AŞ.'nin oluşturduğu iş ortaklığına 109.40 dolar/ton fiyatla ihale edilmiştir. İhale sırasında Erkan A.Ş.'nin yerine getirmediği taahhüt miktarı 440 bin tondur.
Mehter parasını ödemiş: Belko'nun personel harcamaları sürekli yükselmiş, Belko tarafından maaşı ödenen bir kısım personelin Büyükşehir Belediyesi'nde koruma görevlisi, mehter takımı personeli ve danışman olarak istihdam edildiği belirlenmiştir.
Belko tüzel kişiliği altında, hizmetle ilgisi olmayan Park Restorant ve Belko Havacılık adlı işletmelerin faaliyet gösterdiği, bu işletmelerin kazanç-kayıp pozisyonlarının Belko tarafından karşılanıp finansal tablolarına yansıtıldığı, kömür maliyetini yükselten bu yükün 1994-1999 arasındaki maliyetinin 2.818.580 dolar olduğu, Belko'nun sermayesinin yüzde 90'ından fazlasına sahip olduğu kömür ticareti ile ilgisi bulunmayan beş ayrı işletmenin daha bulunduğu, bu şirketlere 1994 sonrasında, sermaye olarak aktarılan paraların tutarının 1 milyon 629 bin 3 dolar olduğu, Ankara Büyükşehir Belediyesi'nce kamulaştırılmasına karar verilen, ancak Belko tarafından 26 Nisan 1996'da sahibinden satın alınan arsanın
iki yıl üç ay sonra Büyükşehir Belediyesi'ne devredildiği, böylece kamulaştırmasına karar verilen taşınmazın Belko'ya satın aldırıldığı saptanmıştır.
Tüketici sömürüldü: Belko, mutlak tekel olması ve ürünün kömür gibi bir temel madde olması dolayısıyla sosyal refahı ve tüketici yararını doğrudan ilgilendirmektedir. Belko'nun satış fiyatlarının diğer pazarlarda oluşan fiyatlara oranla yüzde 50/60 oranında yüksek olması, bunun yüksek maliyetlerden kaynaklandığının saptanması, yüksek maliyetlerin ise şirketin verimsiz yönetilmesi, kömür ticareti dışında zararla sonuçlanan faaliyetlerde bulunması nedeniyle ortaya çıkması, ortaya çıkan durumun tüketicinin sömürülmesine yol açtığı.."
'Temyize gideceğiz'
Danıştay 10. Dairesi yukarıdaki tespitleri yaparak Rekabet Kurulu kararının reddi için açılan davayı reddetti. Belko Genel Müdürü Gürkan Büyükkaralı ise yazılı açıklamasında, hukuki sürecin devam ettiğini hatırlattı ve temyiz edeceklerini söyledi.