Dayağa bakış değişti, dayak değişmedi

Türkiye'de 15 yıl önce her üç kadından biri eşinden dayak yiyordu. Aradan yıllar geçti ama kadına şiddet azalmadı. Bugün hâlâ her üç kadından biri eşinden şiddet görüyor. Değişen, bir tek kadınların düşüncesi oldu. 15 yıl önce 10 kadından sekizi dayağı normal karşılıyordu, bugünse 10 kadından dokuzu 'Haklı görülecek dayak yoktur' diyor.
Haber: UMAY AKTAŞ SALMAN / Arşivi

İSTANBUL- Türkiye'de 15 yıl önce her üç kadından biri eşinden dayak yiyordu. Aradan yıllar geçti ama kadına şiddet azalmadı. Bugün hâlâ her üç kadından biri eşinden şiddet görüyor. Değişen, bir tek kadınların düşüncesi oldu. 15 yıl önce 10 kadından sekizi dayağı normal karşılıyordu, bugünse 10 kadından dokuzu 'Haklı görülecek dayak yoktur' diyor.


Büyütmek için tıklayınız
Sabancı Üniversitesi'nden Ayşe Gül Altınay ve Boğaziçi Üniversitesi'nden Yeşim Arat'ın yaptığı 'Kadına Yönelik Şiddet' isimli araştırmaya göre, eşinden fazla gelir elde eden kadının dayak riski iki kat artıyor. 1993-1994 yılları arasında Aile Araştırma Kurumu tarafından yapılan 'Aile İçi Şiddetin Sebepleri ve Sonuçları' araştırmasından sonra kadına yönelik şiddetin araştırıldığı en kapsamlı araştırma 'Kadına Yönelik Şiddet' yıllar geçse de şiddetin azalmadığını ortaya koydu. 18 ay süren bu araştırma 56 ilden 1800 evli kadınla yüz yüze anket uygulamasına dayanarak yapıldı. 15 yıl önce kadınların yüzde 9'u en az bir kez cinsel ilişkiye zorlandıklarını söylüyordu, şimdi ise bu oran artarak yüzde 14 oldu. Araştırmanın çarpıcı sonuçlarından bazıları şöyle:
  • Eşinden bir kez dayak diyen kadınların oranı Türkiye genelinde yüzde 35 iken, Doğu'da bu oran yüzde 40'a çıkıyor.

    Büyütmek için tıklayınız

  • Yükseköğetim görmüş altı erkekten biri eşine fiziksel şiddet uyguluyor.
    Aileye rağmen evlilikte şiddet çok
  • Kendileri tanışıp anlaşarak, ailelerinin onayını almadan evlenen kadınlarda şiddet görme oranı yüzde 49. Görücü usulüyle evlenenlerde bu oran yüzde 28, 'Kendileri tanışıp, anlaşarak ve ailelerinin onayını alarak evlenenler'in ise yüzde 37'i en az bir kez şiddet görmüş.
  • Okuma bilmeyen kadınların yüzde 43'ü, yükseköğrenimli kadınların yüzde 12'si en az bir kez dayak yediğini söylüyor.
  • Çocukken veya gençken babalarından dayak yemiş olanların eşinden dayak yeme oranı yüzde 48. Ailesinden dayak yemeyenlerde bu oran yüzde 28'e düşüyor.
  • Eşlerinin çocukken dayak yediğini söyleyen kadınların yüzde 47'si dayak yiyor.
  • Kadınların yüzde 44'ü 'Komşunun eşinden dayak yediğini duysan ne yaparsın?' sorusuna 'Bir şey yapmam' yanıtını veriyor. Bu oran Doğu'da yüzde 51.2.
    Komşuya ziyaret izinle
  • Her 10 kadından biri eşinden izin almadan başka bir köye ya da şehre gidebiliyor, sadece dördü eşinin iznine tabi olmadan komşu, arkadaş ziyareti yapabiliyor, her on kadından üçü eşinden izin almadan ailesini ziyaret edebiliyor ve çarşıya gidebiliyor.
  • Araştırmaya katılan kadınlardan şiddete maruz kaldıklarını söyleyenlerin yüzde 49'u bundan kimseye bahsetmiyor.
  • Çalışmayan kadınların yüzde 36'sı 'Çalışmak isterseniz eşiniz sizi engeller mi?' sorusuna 'evet' yanıtını veriyor.
  • Kadınların yüzde 60'ı devletin erkekleri engelleyerek, yüzde 53'ü sığınma evi açarak, yüzde 45'i ağır cezalar vererek, yüzde 33'ü polisi eğiterek şiddetin önüne geçileceğini düşünüyor.
  • Eşini döven erkeklere mahkemeler ceza vermeli diyen kadınların oranı yüzde 97.
  • Araştırmaya katılanların yüzde 85'i Türkiye'de sığınakların sayısının yeterli olmadığını düşünüyor, yüzde 87'si vergilerin sığınak açmak için kullanılmasını onaylıyor.
  • Eve kocasından daha fazla gelir getiren kadının şiddet görme riski iki misli artıyor. Bu durumda olan her üç kadından ikisi fiziksel şiddete maruz kalıyor.
  • Kadınların yüzde 84'ü ellerindeki parayı kendi tercihleri doğrultusunda harcayabilmelerini savunuyor.
  • Kadınların yarısı ise yeniden düzenlenen mal rejiminden habersiz.