DGM'ler 'sözde' kalkacak

Geçen hafta kabul edilen ve şu an Cumhurbaşkanı'nın incelemesinde bulunan Anayasa değişikliği paketi, devlet güvenlik mahkemelerini de (DGM) kaldırıyor.
Haber: ADNAN KESKİN / Arşivi

ANKARA- Geçen hafta kabul edilen ve şu an Cumhurbaşkanı'nın incelemesinde bulunan Anayasa değişikliği paketi, devlet güvenlik mahkemelerini de (DGM) kaldırıyor. Ancak Adana, Ankara, Diyarbakır, Erzurum, İstanbul, İzmir, Malatya ve Van'da bulunan DGM'lerin yerine, yine çok tartışılacak 'geniş yetkili ağır ceza mahkemeleri' kurulacak. DGM'lerin görev alanındaki tüm suçlar bu yeni mahkemelere aktarılacak. Mahkemeler genel adli yargı içinde yine 'özel' bir konuma sahip olacak.
Adalet Bakanlığı, DGM'lerin yerine kurulması planlanan geniş yetkili ağır ceza mahkemeleriyle ilgili taslağı görüş için ilgili kurumlara gönderdi. Söz konusu taslağa göre, DGM'ler sonrası şöyle olacak:

  • DGM'lerin yerine halen DGM'lerin bulunduğu sekiz ilde öncelikle birer tane 'geniş yetkili ağır ceza mahkemesi' kurulacak. Hâkim ve Savcılar Yüksek Kurulu, gerekirse aynı ilde ikinci mahkeme kuracak.
    Üyelerin görev süresi dört yıl
  • Halen devlet güvenlik mahkemelerinin görev alanında bulunan tüm suçlar yeni mahkemelerin görev alanında olacak.
  • Mahkemeler, başkan, iki asıl ve bir yedek üyeden oluşacak. Yine görev süreleri dört yıl olacak. Yeni mahkemelerin bulunduğu illerde birer cumhuriyet başsavcıvekili ve yeteri kadar savcı görevlendirilecek.
    İzin almadan soruşturacak
  • DGM'lerde olduğu gibi bu mahkemelerin görev alanındaki suçlar da doğrudan soruşturulacak. İzin sistemini öngören Memurların Yargılanması Hakkında Kanun bu mahkemelerde uygulanmayacak.
  • DGM'nin alanına giren suçların soruşturulmasında kullanılan telefon dinleme, gizli izleme, kayıt vb. yöntemler yeni mahkeme savcılıklarınca da kullanılacak.
  • Yeni mahkemelerin de her işi acele işlerden sayılacak. Adli tatile girmeyecek.
    Taslakta, devlet güvenlik mahkemelerinin yerine tıpatıp aynı mahkeme kurulmasına 'suçların işleniş yöntemlerindeki çeşitlilik ve yapılanma nedeniyle klasik ceza yargılamasındaki soruşturma teknik ve usulleriyle bazı suçların soruşturulmasında beklenen fayda ve amacın elde edilemeyeceği' gerekçesi kullanıldı.
    DGM'lerin kaldırılmasıyla yıllardır bu mahkemelerin tarafsız ve bağımsız olmadığı gerekçesiyle Türkiye'yi mahkûm eden Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'nden ve Avrupa'dan gelen eleştiriler artık bitecek.