Digor için 350 bin avroluk uzlaşma

Kars Digor'da 1993'te gösteri yapan kalabalığa ateş açan güvenlik güçleri 17 kişinin ölümüne yol açtı. Sanık polisler beraat etti. Ölenlerin yakınları AİHM'ye gitti. Türkiye dostane çözüm önerdi ve 350 bin avroya (yaklaşık 660 bin YTL) uzlaşıldı.
Haber: ÖZGÜR CEBE / Arşivi

DİYARBAKIR - Kars'ın Digor ilçesinde 14 Ağustos 1993'te güvenlik güçlerinin izinsiz gösteri yapan kalabalığa açtığı ateş sonucu ölen yedi kişi için ailelerinin Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'ne (AİHM) taşıdığı yargı mücadelesi 'dostane çözümle' bitti. 17 kişinin öldüğü, 63 kişinin yaralandığı olayda güvenlik güçlerinin orantısız güç kullandığını kabul eden Türkiye, yedi kişinin ailesine 350 bin avro (yaklaşık 660 bin YTL) tazminat ödeyecek.
PKK'nın silahlı eylemlere başlamasının yıldönümünde 14 yıl önce Digor ilçe merkezinde izinsiz gösteri yapan kalabalık arasından, güvenlik güçlerine roketle ateş edildiği iddia edilmişti. Güvenlik güçlerinin açtığı ateş sonucu aralarında yedi yaşındaki bir çocuk ile 70 yaşında bir kişinin de bulunduğu 17 kişi ölmüş 63 kişi de yaralanmıştı. Ölen yedi kişinin ailesi adına dava açan avukat Tahir Elçi, üç yıl önce 'yaşam hakkının ihlali', 'etkin soruşturma yürütülmemesi' ve 'uzun yargılama' gerekçesiyle davayı AİHM'ye taşımıştı.
Türkiye: Üzüntülüyüz
Türkiye, olayda güvenlik güçlerinin orantısız güç kullandığını kabul ederek dostane çözüm teklifinde bulundu. Hükümetin AİHM'ye sunduğu deklarasyonunda şöyle denildi: "Hükümet, mevcut Türk mevzuatına ve böylesi eylemleri önleme hususundaki kararlılığına rağmen aşırı güç kullanımı neticesinde ölümle sonuçlanan münferit olaylardan üzüntülüdür. Ölümle sonuçlanan aşırı ve orantısız güç kullanılması, sözleşmenin 2. maddesinin ihlalini oluşturduğu kabul edilmektedir. Hükümet gelecekte yaşama hakkına saygı gösterilmesi, soruşturmaların etkin bir şekilde yapılması yükümlülüğü dahil olmak üzere gerekli talimatları yayımlamayı ve tedbirleri almayı üstlenmektedir. Ayrıca bununla bağlantılı olarak şu ana kadar alınan yeni yasal ve idari önlemlerle meydana gelen ölüm olaylarında bir azalma ve daha etkin soruşturma yürütülmektedir. Türkiye Cumhuriyeti hükümetinin başvuruculara belirlenen miktarı ödemeyi teklif ettiğini beyan ederiz."
AİHM 2. Dairesi aracılığıyla hükümet ve ailelerin avukatı Tahir Elçi arasında yapılan görüşmeler sonucunda, ölen yedi kişininin ailelerine toplam 350 bin avro tazminat ödenmesine karar verildi.
İddianame: Çatışma çıktı
Dönemin Kars Cumhuriyet Savcısı Cevat Barutçu'nun olaydan üç yıl sonra hazırladığı iddianamede şöyle denilmişti: "PKK'nın silahlı eylemlere başladığı 15 Ağustos 1984 tarihinin yıldönümü olması nedeniyle teröristler, Digor ve Kağızman'a bağlı köylerden halkı silah tehdidiyle korsan gösteriye zorladı. Toplanan 3 bin kişilik topluluk, 14 Ağustos 1993 günü Digor'a doğru yürüdü. Güvenlik güçleri topluluğun dağılması için ikazda bulundu. Ardından kalabalığın içinden güvenlik güçlerine roketle ateş açıldı. Güvenlik güçleri, kalabalığın dağılması için buna cevap verdi. Karşılıklı ateş bir dakika sürdü. Ölen ve yaralananların tümü Digor ve Kağızman'a bağlı köylerde oturan köylü vatandaşlardan oluştu."
Polisler beraat etti
Olayı gerçekleştirdiği iddia edilen sekiz Özel Harekat polisi, 10 yıl Kars Ağır Ceza Mahkemesi'nde, 'Kasten adam öldürmek ve adam öldürmeye tam teşebbüs' suçundan tutuksuz yargılandı. Polisler T.Y., İ.Y., M.D., Y.A., S.Ö., A.Y., S.K. ve S.B. tayinleri başka illere çıktığı için hiçbir duruşmaya katılmadı. Mahkeme, olayda kalabalıktan ateş açılması nedeniyle güvenlik güçlerinin karşı ateşle müdahalede bulunmasından dolayı 'meşru müdafaa şartlarının oluştuğu' gerekçesiyle tüm sanıkların geçen yıl şubat ayında beraatlerine karar verdi.