Diyanet'in Alevi oyunu

17 klasik eser
Aleviliğin 17 klasikleşmiş eserini basma kararı alan Diyanet, 2005 yılının sonunda Alevi dedeleriyle toplantı yaptı. Ali Bardakoğlu başkanlığındaki toplantıda 'Makalat' ve 'Şerh-i Besmele' gibi eserlerin iki yıl içinde yayımı ve Alevilere dağıtımı planlandı.
'Bu, asimilasyondur'
Ancak hem "Bu bir asimilasyon" diyen Alevi derneklerinin, hem toplantıya katılan dedelerin projeye itiraz ettiği ortaya çıktı. Dedelerden Mehmet Yaman, "Hazırlıklar bitmişti. Sırf Alevi dedelerinin de görüşlerini aldık' demek için bizi çağırdılar" dedi.
'Bize bırakın dedim'
Adil Ali Atalay, "Kitapları ya oluşturulacak bir komisyonun yayımlamasını veya bize bırakmalarını söyledim" diye konuştu. Alevi- Bektaşi Federasyonu da tepkili: "Kendi kurumlarımız var, Alevilikle ilgili bir yayın söz konusu olacaksa oralarda yayımlarız."
Haber: BEHZAT MİSER / Arşivi

ANKARA - Diyanet İşleri Başkanlığı, Alevi dedeleriyle görüşerek
'Aleviliğin klasikleşmiş 17 kitabını' basma kararı aldı. Ancak toplantıya katılan Alevi dedeleri buna karşı çıktı. Dedeler, Diyanet'in kitapları basma hazırlığı yaptığını, kitapları yayımlayacak heyetin oluşturulduğunu ve kendilerinin bütün hazırlıklardan sonra çağrıldığını belirterek, "Bütün karşı çıkışlarımıza rağmen, kitapları basacaklar" dedi.
Diyanet İşleri Başkanlığı'ndan edinilen bilgiye göre, başkanlık 17 Alevi kitabını yayımlama kararı aldı. Bu amaçla 2005'in son aylarında Alevi dedeleriyle bir toplantı yapıldı. Bu toplantıda 17 kaynak belirlendi ve bu kaynakların ışığında Alevi ve Bektaşi klasiklerini yayımlama kararı açıklandı. Diyanet, yayımlanacak kitaplarda, adap, terbiye, insani ilişkilerin yer almasına özen gösterdi. Kitaplar, alamayacak durumdaki Alevilere ücretsiz dağıtılacak. Kitapları iki yıl içinde basmayı planlayan Diyanet'in, 'Makalat' ve 'Şerh-i Besmele' adlı kitapları bu yıl içinde çıkarması bekleniyor. Kaynaklar, Diyanet'in, Alevileri Sünnileştirme gibi bir politikasının olmadığını belirterek, "Böyle bir politika da olamaz. Alevilik, bu ülkenin zenginliğidir" dedi.
Yayımlanacak kitaplar
Yayınlanması planlanan kitaplardan bazıları şunlar: 'Ilm-i Cavidan',
'Kitab-ı Cabbar Kulu', 'Dar Kitabı', 'Muhammed Hanefi Cenknâmesi', 'Dastân-ı Ibrahim Edhem', 'Malik bin Eşter Cenknamesi', 'Fütüvvetnâme-i Imam Cafer-i Sadık', 'Maktel-i Hüseyin', 'Makalat' ve 'Şerh-i Besmele'.
Diyanet'in Alevi dedeleriyle yaptığı toplantıda, dedelerin kitap yayımlama fikrine karşı çıktığı, ancak bu itirazların dikkate alınmadığı ortaya çıktı. Toplantıya katılan dedelerden Mehmet Yaman, "Bizden sadece görüş aldılar. Hazırlıklar zaten tamamlanmıştı; sırf 'Alevi dedelerinin de görüşlerini aldık' demek için çağırdıklarına inanıyorum. Dediler ki, 'Hocalarımız, müftülerimiz Aleviliği bilmiyor. Toplumda yanlış bilgiler dolaşıyor. Bu yüzden bu kitapları yayımlayacağız.' Bunun üzerine, biz, bu kitapların zaten yayımlandığını, eğer illa da yayımlanması gerekiyorsa Alevilere bırakılmasını veya oluşturulacak bir kurul tarafından yayımlanmasını istedik. Bunun üzerine hazırlıkların tamam olduğunu söylediler" dedi.
Toplantıya katılan dedelerden Can Yayınları'nın sahibi Adil Ali Atalay ise, dört dedenin çağrıldığını, dört kişinin birbirinden habersiz, ayrı ayrı başkan yardımcısıyla oturduğunu ve birbirleriyle yemekte karşılaştıklarını söyledi.
Atalay, "Diyanet İşleri Başkanı Ali Bardakoğlu başkanlığında yapılan toplantıda ben, onları vicdanlarıyla baş başa bıraktığımı, ya oluşturulacak bir komisyonun bu kitapları yayımlamasını ya da bize bırakmalarını söyledim" dedi.
Diyanet İşleri Başkanlığı, set içerisinde yer alacak eserlerin orijinal nüshalarıyla karşılaştırılması ve sadeleştirilmesi görevinin Prof. Dr. Ali Yılmaz ile Prof. Dr. Mehmet Akkuş'a verildiğini, kitapların editörlüğünü ise Doç. Dr. Osman Eğri'nin yapacağını belirtti.



Cemaat önderleri: Amaç Alevileri asimile etmek
Alevi Bektaşi Federasyonu Başkanı Selahattin Özel: Aleviliği tanımayan Diyanet İşleri Başkanlığı, Alevilik inancını dünden bugüne saptırmıştır. Bu kitap yayımlama çalışmaları da saptırmanın bir ürünüdür. Asimilasyon çalışmasıdır. Bu çalışmayı samimi bulmuyorum. Diyanet eğer samimi ise cemevlerini ibadethane olarak kabul etsin önce. Alevilikle ilgili bir yayın söz konusu olduğunda kendi kurumlarımız var, oralarda yayımlarız.
Cem Vakfı Başkanı İzzettin Doğan: Hangi kaynaklardan derlediler, orijinal metinlerden mi? Aslolan niyet. Niyet ne? Diyanet İşleri Başkanlığı'nın Alevilerle ilgili bir sürü konuda tasarrufları varken kitap çıkarıyor. Bunun samimiyetine inanmak zor. Kendisi Sünni bir yapıdır. Aleviler hangi kitapların yayımlanacağına kendileri karar verebilir. Kurumları mevcuttur. Bu hizmet değildir. AB'ye şirin görünmek, "Bakınız ben vatandaşlarım ve inançları üzerinde ayrım yapmıyorum" demek için yapılan bir çalışmadır.
Alevi araştırmacısı avukat Ali Yıldırım: Makalat'ın Hacı Bektaşı Veli'ye ait olmadığı yönünde ciddi bir bilimsel tartışma sürüyor. Bu kitapla, Hacı Bektaşı Veli'nin diğer kitabı Velayetname arasında ciddi farklılıklar var. Makalat, daha çok şeriata, Velayetname ise Anadolu inancına yakın bir anlayış içeriyor. Diyanet'in yaptığı, bir asimilasyon faaliyetidir. Bunu kitapların editörlüğünü yapacak kişiden anlamak mümkündür. Diyanet'in amacı, Alevileri asimile etmek. Bir yandan cemevlerini ibadethane olarak tanımayacaksın, diğer yandan Aleviliğe ait olup olmadığı tartışma konusu kitapları yayımlayacaksın. Bir zamanlar, Diyanet İşleri Başkanlığı, "Alevilik yapılacaksa, bunu ben yaparım" diyordu. Bu, bu anlayışın en güzel örneğidir.