Diyanet'in koyunu sonra çıkar oyunu

Dört firmaya ihale
Diyanet Vakfı, geçen yıl vekâleten kurban kesmek için başvuran her kişiden 175 milyon lira topladı ve işi dört firmaya ihale etti. Ancak bir protokolde vakfın etleri dağıtmak yerine satma yoluna gittiği görüldü.
Deriler şirkete
Vakıf, kurbanlıklarda 4 milyon 200 bin lira kilo fiyatı belirledi. Şirketler, eti dağıtmak yerine kilosu 6 milyon 400 binden satın aldı. Protokol, THK'ya bağışlanması gereken kurban derilerini de şirkete bırakıyor.
'Dini kurallara uygun'
Vakfın Genel Müdürvekili Yusuf Erdoğdu, "Satışla gelen 1 trilyon lira, dine uygun değerlendirildi" dedi. Kurban etinin sadece dörtte biri dağıtıldı. Savcılık, ortaya atılan bir dolandırıcılık iddiasını da soruşturuyor.
Haber: İSMET DEMİRDÖĞEN / Arşivi

ANKARA - Türkiye Diyanet Vakfı'nın (TDV), 'vekâleten kurban kesme' kampanyasına katılanların kurban etlerini yoksul ve muhtaçlara dağıtmak yerine sattığı belirlendi. TDV'nin kurban kesimi ihalesi verdiği şirketlere
'etleri satın alma zorunluluğu' koyduğu ortaya çıktı. Diyanet, bu uygulamanın gerekçesini 'Etlerin ulaştırılması mümkün değil' diye açıklarken, geçen yıl 8 bin 176 kişi adına kesilen kurbanların etlerini satarak 1 trilyon lira gelir sağladığını açıkladı. Vakfın, Türk Hava Kurumu'na deri teslim etme yükümlülüğünü ise 'deri ve sakatatları kesimci şirketlere bırakma' yoluyla aştığı ortaya çıktı.


Büyütmek için tıklayınız

Yaklaşan Kurban Bayramı dolayısıyla vekâlet yoluyla kurban kesimi yöntemi yurttaşlara alternatif olarak sunulurken, kurban etlerinin yoksul ve muhtaçlara ulaştırılıp ulaştırılmadığı da sorgulanmaya başlandı. Vekâlet yoluyla kurban kesiminde büyük pay sahibi olan TDV'nin geçen yılki uygulamasından 'çifte kazanç'ın yanı sıra, besicileri dolandıran bir organizasyon bulunduğu iddiası ortaya çıktı. Dolandırıcılık iddiaları Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı'nca soruşturuluyor. Başsavcılığın 'çete' bulgusuna rastlaması durumunda dosyayı Devlet Güvenlik Mahkemesi'ne (DGM) gönderebileceği belirtiliyor.
Ucuza aldı, pahalıya sattı
TDV geçen yıl vekâlet yoluyla kurban kampanyasında yurttaşlardan kişi başı 175 milyon lira topladı. Yurtdışı katılımcıları için bedel 100 euro olarak belirlendi. TDV kurban kesim ihalesi açarak işi dört firmaya verdi ve firmalarla 'tek nüsha' protokoller yapıldı.
Bir protokolde, vakfın etleri yoksul ve muhtaçlara dağıtmak yerine satma ve bedelini alma yolunu tercih ettiği görüldü. Şirketlere bu etleri, yoksul ve muhtaçlarla, çocuk yetiştirme, yaşlı bakım merkezleri ve yurtlarına dağıtma yerine 'satın alma' yükümlülüğü getirildi. Protokolde bu hüküm şöyle yer aldı: "Kurban etleri; bayram tatilinden sonra dört gün içinde kilosu 6 milyon 400 bin liradan az olmamak üzere şirket tarafından satın alınacak..."
Bu protokole göre TDV, canlı olarak kilosu 4 milyon 200 bin liradan aldığı kurbanların etlerini aynı şirkete 6 milyon 400 bin liradan sattı. Kurban derilerinin Türk Hava Kurumu'na bağışlanmasına ilişkin zorunluluktan da yine protokole konulan bir hükümle kaçınıldı. Protokolde kesim hizmetleri ve depolama görevinin verildiği şirketlere bu hizmetlerin karşılığında kurbanların deri ve sakatatları bırakıldı. Şirketler de bunları bağışlama yerine satma yolunu tercih etti. TDV Genel Müdürvekili Yusuf Erdoğdu, konuyla ilgili sorulara verdiği yazılı yanıtta, 'ulaştırılması mümkün olmayan yerlerde' kurban etlerinin şirketlere satıldığını ve karşılığında 1 trilyon lira civarında gelir sağlandığını kaydetti. Erdoğdu, bu paranın
'dini kurallar çerçevesinde değerlendirilip, tamamının ayni ve nakdi yardım
olarak ihtiyaç sahiplerine dağıtıldığı', ayni yardımların 'gıda, giyecek, ilaç gibi sosyal yardım malzemelerinden oluştuğu' bilgisini verdi. Hangi şirketlere ihale verildiği ve bu şirketlerin nerelerde kaç kurban kestiğine
ilişkin soruyu yanıtsız bırakan Erdoğdu, deri ve sakatatlara ilişkin bir soruya da, "Dağtılmayan kurban etleri, derisiyle birlikte kesimi yapan firmalara satılmaktadır" yanıtını verdi.
Bu yanıtlara göre kurban derilerinin THK'ya bağışlanması yasal zorunluluk olmasına karşın Diyanet, 'satma' yolunu seçti. Ancak imzalanan protokol bu bilgiyi doğrulamıyor ve protokolde 'Soğutma ve depolama hizmeti karşılığı deri ve sakatatlar şirkete kalacaktır' hükmü bulunuyor.
'Ulaşım' sağlanamamış
Yanıtlarda 'ulaştırılması mümkün olmayan yerler için' etlerin satıldığı bilgisi veriliyor. Buna göre Ankara'da kesim yapılmasına karşın kentteki yetiştirme yurtları ve bakımevlerine ulaşmak mümkün olamadı. TDV'nin açıklamasına göre, geçen yıl kampanyaya 13 bin 408 kişi katıldı. Bunlardan 1312'sinin kurbanları Azerbaycan, Kırım ve Moğolistan gibi ülkelerde kesilerek ihtiyaç sahiplerine dağıtıldı. 12 bin 96 kişinin kurbanları ise '7 kişiye bir büyükbaş' hesabıyla şirketlere kestirildi. 8 bin 176 kişi adına kestirilen kurbanların etleri şirketlere satılarak 1 trilyon lira gelir sağlandı. Katılımcıların ancak dörtte birini oluşturan 3 bin 920'si adına kesilen kurbanların etleri yoksullara dağıtılabildi. Vakfın kayıtlarındaki bilgilere göre yurtiçinde 8 bin 176 kişi adına 1168 büyükbaş hayvan kurban edildi ve elde edilen 175 ton et ise şirketlere satıldı.