Diyarbakırın tarihi simgesi kurşunlandı

Diyarbakırın tarihi simgesi kurşunlandı
Diyarbakırın tarihi simgesi kurşunlandı
Diyarbakır'ın merkez Sur İlçesi'nde bulunan ve İslam'ın 4 mezhebini simgeleyen 4 Ayaklı Minare, güvenlik güçleri ile PKK'nın gençlik yapılanması YDG-H'liler arasında çıkan çatışmada hasar gördü. Minarenin iki ayağının isabet eden mermilerle ağır hasar görmesi tepkiyle karşılanırken, Diyarbakırlı tarihçi ve yazar Şeyhmus Diken, "Diyarbakır'da kültürel bir soykırım yaşanıyor. İslam'ın 4 mezhebini simgeleyen bu minarenin ayaklarına sıkılan kurşun bizi öldürüyor" dedi.

RADİKAL - Diyarbakır'ın UNESCO Dünya Kültür Mirası Listesi'ne giren merkez Sur İlçesi'ndeki Saraykapı Semti'nde bulunan tarihi Kurşunlu camiiden sonra bir zamanlar dinler ve dillerin hoşgörü içinde bir arada yaşadığı 'Gavur Mahallesi' ismiyle kitaplara konu olan Fatihpaşa Mahallesi'ndeki Şeyh Mutahhar Camii'nin 4 Ayaklı Minaresi, güvenlik güçleri ile YDG-H'liler arasında yaşanna çatışmalarda hasargördü.

1500 tarihinde Akkoyunlu Sultanı Kasım Bey tarafından İslam'ın Hanefi, Şaafi, Hambeli ve Maliki mezheplerini simgeleyen 4 sütun üzerine inşaa edilen ve dünyada bir benzeri bulunmayan 4 Ayaklı Minare'nin iki ayağı dün gece yaşanan çatışmadan isabet eden mermilerle büyük zarar gördü. Diyarbakır'a gelen yerli ve yabancı turistlerin görmeye gittiği ilk tarihi eserlerden biri olan minarenin iki ayağının kurşunlardan tahrip olmuş halini gören yurttaşlar tepki gösterdi.

Fatihpaşa Mahallesi'ndeki kilise, camiler, hanlar gibi tarihi eserleri görmeye giden yerli ve yabancı bazı turistler ise çatışmada hasar gören sonra minarenin cep telefonlarıyla görüntüledi.

OSMANLI ESERLERİ TAHRİP EDİLİYOR

Diyarbakır'ın sosyal, kültürel ve tarihsel konumu üzerine bir çok kitabı bulunan tarihçi ve yazar Şeyhmus Diken, Sur İlçesi'nde Osmanlıcılık adına siyaset yapanların Osmanlı'dan kalma eserleri tahrip öne sürdü. Diken, şunları söyledi:

"UNESCO'nun tarihi ve kültürel miras listesine Diyarbakır Surları, Suriçi ve Hevsel Bahçeleri girdi. Bu nedenle Diyarbakır Suriçi 5 bin yıldır hayatın kesintisiz sürdüğü bir beldedir. Bu çatışma hali kentin sadece insanına, ticaretine, siyasetine, kültürel hayatına değil kültürel eserlerine, mirasına da zarar verdiği ortada. Bunun mantığını tarif etmek mümkün değil. Bu eserler mesela Kurşunlu Camii'nden başlarsak, Şeyh Mutahhar Camii'nden daha anlamlı bir ifadeyle telafuz edilen 4 Ayaklı Minare telafuz edilirse 5 asırlık bir eserden söz ediyoruz. Bu eseri buraya Osmanlı'nın yükseliş döneminde yani Fatih'in, Yavuz Sultan Selim'in, Kanuni Sultan Selim'in eserleridir bunlar. Buraya bunu diktikleri vakit İslam'ın 4 mezhebini düşünmüşler. İslamın 4 mezhebini bir minarede bir araya getirerek yükseltmişler. Bu simgesel bir eserdir. Dünyaya buradan Diyarbakır üzerinden böyle bir eseri anlatmak anlamında bir vurguyla bunu yerleştirmişler. Siz kentte bu kadar kıymetli eserleri acımadan tahrip ettiğinizde ortaya şu mantık çıkıyor. Bu ne biçim bir Osmanlıcılıktır. Yeni Osmanlıcılık olarak siyaseten bir şekilde ortaya çıkaçaksınız diğer taraftan ise sizin mirasını savunduğunuz Osmanlı'nın eserlerini tahrip edeceksiniz"


KÜLTÜREL SOYKIRIM YAŞANIYOR

Sur İlçesi'nde kültürel bir soykırıp ve kültürel bir tahribat yaşandığını söyleyen Şeyhmus Diken, Diyarbakır Valisi başta olmak üzere kentteki duyarlı kesimlerin bunun önüne geçmesi gerektiğini söyledi. Diken, "Bu aynı zamanda bir kültür soykırımı ve kültür tahribatıdır. Eğer bugün bu minarenin ayaklarına kurşun sıkıyorsanız, aslında kendi ayağına kurşun sıkıyorsunuz demektir. Devletin bu mantıkla bakması lazım. Eğer buraya bu kurşun sıkılıyorsa ve bu kurşunları kimse niye kurşun sıkıyorlar diye devletin bir resmi yetkilisi çıkıp gelip buraya bir tepki göstermiyorsa aslında kendi ayağına sıkılmış kurşuna kendini kötürüm bırakma adına tepki göstermiyor demektir. Devletin Valisi'nin gelip burada tavır koşması lazım" dedi ve ekledi:

"Kentin sivil toplum örgütlerinin gelip burada tavır koyması lazım. İnsan olanın, vicdanı olanın gelip tavır koyması lazım. Çünkü bunun yıkılması demek senin geçmişteki tarihinin bir anda silinip sürülmesi ve yok olması demektir. Kurşunlu Camii'ne nasıl tepki gösterilmediyse 4 Ayaklı Minare'nin bu haline de tepki gösterilmiyor. Yarın başka eserlere de tepki gösterilmeyecek. İnsanına saygı duymayan tarihi eserine de saygı duymaz. Minarenin bir ayağının ağır tonajlı araçların geçmesi nedeniyle çatlaması, bizim yüreğimizi sızlatırken bugün minarenin ayağına sıkılan kurşunlar bizi öldürüyor" dedi.
Ramazan YAVUZ-Serdar SUNAR/DHA