Doktorun derdi dağ gibi

Türkiye'deki 93 bini aşkın hekim ve 400 binden fazla sağlık çalışanı, bir 'Tıp Haftası'nı daha sorunları hafifletilmemiş olarak geçirdi.
Haber: HATİCE YAŞAR / Arşivi

İSTANBUL - Türkiye'deki 93 bini aşkın hekim ve 400 binden fazla sağlık çalışanı, bir 'Tıp Haftası'nı daha sorunları hafifletilmemiş olarak geçirdi. Geçen hafta iki günlük iş bırakma eylemleriyle taleplerini ve sorunlarını yansıtan hekimler cephesine bakıldığında, hem asistanı hem de emekli olmuşu için değişen bir şey olmadığı görülüyor. Mesleğe yeni atılan asistan 27 yaşındaki Gülşen Kocaman ve 45 yıllık hizmetin ardından emekli olan 73 yaşındaki Dr. Erdinç Sökmen'in yan yana gelen portreleri bunu çarpıcı biçimde ortaya koyuyor.
Henüz yolun başındaki İstanbul Üniversitesi İstanbul Tıp Fakültesi Nörolojik Bilimler asistanlarından Gülşen Kocaman, mesleğinin zorluklarının yanı sıra bozuk sağlık sisteminin kendilerini hastalarla karşı karşıya getirmesinden şikâyetçi. Kocaman ayda 8-9 kez nöbet tutuyor, çoğunlukla ertesi gün de geç saatlere kadar çalışıyor. Gün içinde bakması gerekenden fazla hastayla ilgileniyor. Yeni zamlanmış haliyle 800 milyon lira aylık alıyor. Kocaman, sıkıntılarını sıralıyor:
'Psikolojim bozuluyor'
"İstanbul'da kiralar 400-500 milyondan aşağı değil. Asistanlar aynı zamanda öğrencidir. Bu yüzden benim tanesi 400-500 dolar olan kitapları almam, 150-200 dolarla kayıt yaptırılan kongreleri, seminerleri takip etmem gerekiyor. Uzun ve zor çalışmanın ardından iki günlük dinlenme imkânım bile yok. Çünkü borç almadan veya sıkıntıya girmeden tatil bile yapamam. Bunları düşününce zaten vazgeçiyorum. 27 yaşındayım ama inanın bu durumlar hevesimi öyle kırıyor ki, gelecek kaygısı taşıyorum.
Hastanelerin de ciddi sıkıntıları var. Personel, cihaz sorunu var. Bu nedenle hastanın altını bile biz değiştiriyoruz. Cihazlar bozuk olduğu için MR bile çekemiyorum. Beyin kanaması geçiren hastayı yatak olmadığı için sedyede bekletiyorum. Zaman zaman hasta bile taşıdığım oluyor. Tabii hastalar ve yakınları bunları bilmiyor ve bizi suçluyorlar, güler yüz bekliyorlar."
Emekli olmak daha zor
45 yıllık hizmetin ardından SSK'dan emekli olan kadın hastalıkları ve doğum uzmanı Dr. Erdinç Köksal'ın durumu ise emekli hekimlerin durumu hakkında ciddi ipucu niteliğinde. Aylığı 420 milyon lira olan Köksal, bu ücretle geçinemediği için geçen yıldan itibaren tekrar çalışmaya başladı. Doktor olmasına karşın SSK'da ilaç kuyruğunda beklediğini belirten Köksal, şöyle konuştu: "Hipokrat yeminine sadık kalarak mesleklerini yapan doktorların emeklilikte en fazla bir evi, bir arabası vardır ve çocuğunu
okutmuştur. Etik davranmışsa başka bir şeyi yoktur. Benim gibi olanların yanı sıra daha kötü durumda olan emekliler de var. Baypas ameliyatı geçirdiği halde geçinemediği için çalışmak isteyen ancak iş bulamayanlar, düzenlenen mezuniyet gecelerine parası olmadığı için katılamayanlar, geçinemediği için eşi tarafından terk edilenler var."
Çoğunun ek işi var
İstanbul Tabip Odası Emekli Hekimler Komisyonu üyesi Dr. Sökmen'in, emekli hekimler üzerindeki bir araştırmadan verdiği bulgular ise çarpıcı. Emekli Sandığı'na bağlı hekimlerin ortalama maaşı 750 milyon. Ancak 650 milyon alanlar da var. SSK emeklisi hekimlerin ise aylık maaşı en az 332 milyon, ortalaması ise 396 milyon lira. Bağ-Kur emeklisi bir doktorun aylığı ortalama 310 milyon. 1933 emekli hekimle yapılan anketten çıkan sonuçlara göre, emekli doktorların yüzde 57'si ek iş sayesinde geçiniyor.



'Eylemler sürecek'
Türkiye'de 743 hastaya 1 doktor ve 392 kişiye 1 yatak düşüyor. Son 10 yılda bir hekime düşen nüfus sayısında azalma olsa da bu hekimlerin sorunlarını çözmede yeterli olmuyor. Doktorlar arasında 2001'deki ekonomik krizden itibaren başlayan işsizlik hala ciddiyetini koruyor.
Her yıl tıp fakültelerinden mezun olan 5 bin öğrenci de kadro olmadığı için bu sayıyı artırıyor. Ancak doktorların sorunları sadece işsizlikle sınırlı değil. İstanbul Tabib Odası Başkanı Prof. Dr. Gencay Gürsoy taleplerini, iş güvencesi, insanca yaşanabilecek ücret ve herkese eşit, ücretsiz sağlık hizmeti şeklinde sıraladı. Gürsoy, bunlara yanıt verilmemesi halinde eylemleri tekrarlayacaklarını ve geri adım atmayacaklarını belirtti.
Gürsoy, Türkiye'de doktorların yıllık gelirlerinin 6 bin dolarken Avrupa'da 200 bin euro'yu geçtiğini hatırlatarak, "İnsanlar doktorların para bastığını düşünüyor. Oysa belirli dallar dışında doktorlar çok kazanmıyor. Emekli hekimler ilaçların yüzde 20'sini bile ödemede zorlanıyor" dedi.