@ismailsaymaz

Dumansız bir hayatı özleyen çok

Yasa gün sayıyor

Sigara yüzünden yaşam alanı daralanlar, sigara yasağını bar ve kahvehanelere genişleten yasanın onaylanmasını bekliyor. Sigaranın toplu ulaştırma araçları ve kamusal kapalı mekanlarda yasaklanmasından sonraki devrim niteliğini taşıyan yasa için bar-kahve sahipleri bile, "Ticari olarak zarar görebiliriz, ama taraftarız" diyor.
Haber: İSMAİL SAYMAZ / Arşivi
UMAY AKTAŞ SALMAN / Arşivi

İSTANBUL - İşaret parmağını sallayarak konuşuyor. "Ben araştırdım" diyor, "Kahveye gelenlerin, oyun oynayanların yüzde 98'i sigara içiyor." Emniyet Kıraathanesi pür dikkat, emekli polis Cavit Köksever'i dinliyor. "Olmaz öyle şey, efendim" diyor, "Kahvede sigara yasaklanırsa toplumda ikilik çıkar, kargaşa ortamı doğar, asayiş bozulur!" Küçükpazar Emniyet Kıraathanesi'nde herkes 'Amirim'i onaylıyor.
Ama TBMM'de oylanmak için gün sayan 'Tütün ve Tütün Mamullerinin Zararlarının Önlenmesine Dair Kanun Tasarısı'na ilişkin herkes, Köksever gibi düşünmüyor.
26 yaşındaki gazeteci Pınar Çelik, astım hastası. Hayatında bir kere bile sigara içmemiş, ama yine de hep sigara dumanı mağduru olmuş: "Sigara içilen mekânlarda boğazımda yanma başlıyor, gıcık tutuyor. Öksürmeye başlıyorum." Peki neden sigarasız bölümü olan mekânlara gitmiyor?: "Şu anda çok saçma uygulamalar var. Bir yere gidiyorsunuz. Yan yana iki masa var. Birinde sigara içiliyor diğerinde içilmiyor! Sen de eğlenmek istiyorsun ama olmuyor. Mekânı terk etmek zorunda kalıyorsun."
Geçen yıl TBMM gündemine gelen, ancak 'Seçim telaşı' yüzünden rafa kaldırılan 'Sigarasız yaşam yasası' Çelik gibileri, sürekli dumanaltı ortamda çalışmak zorunda kalanları, 18 yaşından küçükleri ve onlara sigara satanları yakından ilgilendiriyor.
Düzenlemeye göre bar, restoran, lokanta ve işyerlerinin kapalı yerlerinde, takside, trende, okul, hastane ve cami bahçelerinde sigara içilmemesi esas olacak. Lokanta, kahve, bar gibi yerlerde 'tütün tüketenlere mahsus alanlar' oluşturulacak ancak dumanın sigara içmeyenleri hiç etkilememesi
için gereken önlemler alınacak. Ayrıca bu alanlara 18'inden küçükler giremeyecek. 18'inden küçüklere sigara satanlara bir yıla kadar hapis, yasaklara uymayanlara 50-250 bin YTL ceza verilebilecek.
Kadıköy Rıhtımı'nda sabah... Mangal, 28 senelik bir bar. Müşterileri sabah bile eksik olmuyor! Garson Mehmet Kocakoç, sigara içmiyor, üstelik yasağa da taraftar. Fakat uygulanacağına inanamıyor. Kocakoç'un şanssızlığı İrlanda'da yaşamaması. İrlanda 2004 yılında AB ülkeleri içinde sigarasız yaşam düzenlemesi yapan ilk ülke oldu. Sigara karşıtı F.R.C.P.I. Enstitüsü'nün verilerine göre İrlanda'daki sigara yasağının ardından ülkede kapalı mekânlarda benzen ve karbonmonoksit düzeylerinde dramatik düşüş oldu. Restoran çalışanlarının solunum yolları testlerinde de iyileşme tespit edildi. İskoçya'da da sigara yasağı sonrası 10 ayda kalp kriziyle hastaneye gelenlerin oranında yüzde 17 düşüş yaşandı..
'Çiçek Pasajı'na yayarız'
'Kadıköy Osmanlı Simit'in sahibi Bülent Berik, sigara kullandığı halde yasağı dört gözle bekliyor. Mekânın üst katını içicilere ayırmaya razı. Berik'in müşterisi ve öğretmeni Gülten Akçay'sa hararetle desteklediği yasağın, sigarayı cazip kılmasından da çekiniyor. Malum, yasak insanı çekebilir.
Çiçek Pasajı'ndaki 'Sev-İç' meyhanesi de yasağı bekliyor. İşletmeci Yaşar Aydındoğan, 'yasağa taraftar'. Aydındoğan'ın, Çiçek Pasajı Güzelleştirme Derneği Başkanı olan babası Bayram Aydındoğan da uygulamayı tüm pasaja yayacaklarını söylüyor.
Üniversitelilerin ve gençlerin rağbet ettiği 'Kaçakçay' adlı kafenin işletmecisi İsmail Ayman, uygulamayı desteklese de eksik buluyor. Sigarasız toplum için eğitim ve sağlık harcamalarının artması gerektiğini vurguluyor. Kafenin dört üniversiteli müşterisiyse yasağa olumsuz bakıyor. Oysa içlerinden sadece biri sigara kullanıyor.
Sigara yasağının en ateşli savunucularından biri hiç şüphesiz Şenol Satıcı. Memur olarak çalıştığı İstanbul Defterdarlığı'nda sigara içilmesine karşı mücadele eden Satıcı'nın başına gelmeyen kalmamıştı. Arkadaşları tarafından dışlanan, bu arada astımı ilerlediği için hastaneye kaldırılan Satıcı, "Yıllarca mücadele ettim. Bu uğurda baskı gördüm" diyor, "Çoğu zaman oturacak bir kafe bile bulamıyorum. Tiryakiler yüzünden sosyal hayatım sınırlanıyor."
Sigara içmeyen ve Beyoğlu'nda bar işleten Osman Onart, sigara yasağının uygulamasının zor, ama gerekli olduğu görüşünde: "Ticari açıdan böyle bir uygulama işletmeleri zor duruma düşürebilir ama insan sağlığı açısından zorunluluk. Sigara içmeyen biri olarak her gün kendi işlettiğim mekânda sigara dumanı altındayım. Koku ve duman beni çok rahatsız ediyor. Sürekli dışarı çıkarak nefes alıyorum."