scorecardresearch.com

Dünya tarihini değiştiren çanak çömlekler

Dünya tarihini değiştiren çanak çömlekler
Başbakan'ın 'çanak çömlek' olarak nitelendirdiği kazıları İstanbul ve dünya tarihini değiştirdi. Marmaray'daki 'gecikme' ise kazılarla ilgili değil.
Haber: ÖMER ERBİL - omer.erbil@radikal.com.tr / Arşivi

Başbakan Erdoğan daha önce 2011 yılında söylediği Marmaray projesindeki arkeolojik kazılar için “Çanak çömlekle bize kaç sene kaybettirdiler” sözünü Kızılcahamam’da il ve ilçe başkanları toplantısında yineledi. 2004 yılında başlayan Yenikapı arkeolojik kazı çalışmalarında bugüne kadar 35 batık, 38 bin envanterlik (müzelik) eser bulundu. Dünyanın en eski neolitik dönem ahşap kullanım aletleri gün yüzüne çıkarıldı. Herşeyden önemlisi Avrupa medeniyetinin temellerinin İstanbul üzerinden geçiş yaptığı ve şehir tarihinin 8500 yıl geriye gittiği belirlendi. Üstelik arkeolojik kazılar Marmaray hattının yapılmasının geciktirdiği de doğru değil. Yenikapı’da hattın inşaatı arkeologlar tarafından 2009 yılında teslim edildi. 4 yıldır banliyo hattının inşaatı buna rağmen bitirilemedi. Ancak fatura arkeolojik kazılara çıkarıldı.

Kazılar 2004’te başladı

Ulaştırma Bakanlığı ile İstanbul Büyükşehir Belediyesi tarafından hazırlanan ve Türkiye ’nin en büyük raylı toplu ulaşım ağını oluşturan Marmaray ve metro projeleri kapsamında Üsküdar, Sirkeci ve Yenikapı’daki istasyonların inşası sırasında yapılan kazılarda açığa çıkan arkeolojik bulgular üzerine İstanbul Arkeoloji Müzeleri Müdürlüğü başkanlığında 2004 yılında bilimsel düzeyde kazılara başlandı. Önce hattın geçeceği güzergâhta başlayan kazılar, burgu makinasından önce ana kayaya kadar inildi. Daha sonra istasyon yapılacak geniş alanda kazı çalışmalarına devam edildi.
2009’da peyderpey arkeolojik kazıları bitirilen yerler Marmaray projesi için terk edilmeye başlandı ve 2010 yılının başında tamamen hat proje inşaatı için terk edildi. Marmaray Projesi için Üsküdar’daki kazılar 2007 yılında, Sirkeci ise 2010 yılında arkeolojik kazılara tamamlanarak ulaştırma DLH’ya teslim edildi.

Ortaçağ için bir ilk

Yenikapı’da 58 bin metrekare alanda deniz seviyesinin 3 metre üzerinde çalışmalar başladı. İstanbul tarihinin en kapsamlı arkeolojik kazılarında eksi 1 metre ile eksi 6.30 metre arasında, Erken Bizans Dönemi’nin en büyük limanı olan Theodosius Limanı gün ışığına çıkarıldı. Marmaray kazı alanında 13, metro kazı alanında 22 olmak üzere değişik ölçü ve tipte 5-11. yüzyıllara tarihlendirilen 35 batık tekne bulundu. Kadırga tipi batık ortaçağ için dünyada bir ilkti. Bu kadar çok batığın bir arada bulunduğu ve toprak tarafından korunan başka bir arkeolojik alanda dünyada yok.
Theodosius Limanı’nın altında devam eden kazılar sırasında, günümüz deniz seviyesinin yaklaşık 6.30 metre altında neolitik döneme rastlandı. Urne tipi bir mezar alandaki arkeologları heyecanlandırdı. Dünyanın gözü Yenikapı’ya çevrilmişti. Neolitik dönem yaşam izi çamurun içinde belirmişti. Ardından kano küreği, bir başka urne tipi mezar derken 8500 yıllık ilk insan mezarı bulundu. İstanbul tarihiyle ilgili ezber bozuldu. İstanbul’daki yaşam izleri 4500 yıl geriye gitti. Kalıntıların çevresinde büzülmüş pozisyonda (Hoker) ve urne gömüler arkeoloji dünyasını ayağa kaldırdı. 2011 başlarında Yenikapı Metro kazı alanı içinde neolitik dönem mezar mimarisi içinde nadir görülen ahşap kullanımı ile karşılaşıldı. Ok, yay, kano küreği gibi buluntular dünyanın en eski ahşap eserleriydi. Unik özellikteki bu eserler tüm dünyada büyük ses getirdi.
9 yıldır süren kazılarda neolitik dönemden başlayıp kesintisiz olarak günümüze kadar ulaşan ve kent tarihine ışık tutan 38 bin envanterlik eser belgelendi. 40 bin kasa da ‘çanak çömlek’ var. Çalışmalarda ayrıca antik kent Theodosius Liman kalıntıları ile neolitik kültür katı arasında tabakalaşmış deniz dolguları, Marmara’nın son 10 bin yıl içinde geçirdiği değişimlerin anlaşılması açısından çok önemli bulgular sundu.

En eski ayak izleri

Kazılarda neolitik dönem İstanbul’unun ilk yerlilerine ait ayak izi tespit edildi. Neolitik dönem (MÖ 5500 - 8000) insan ayak izlerinin sayısı 390’ı buldu. Arkeologlar ‘‘Dere yatağı olduğu için zemin çamurlu. Daha sonra kuruyup kalıp şeklinde kalmış. Kısa bir süre sonra da derenin taşması ya da birden bastıran selin getirdiği mille, dere kumuyla üzerleri kapanmış. O izlerin içinden hep kumları fırçayla tek tek temizleyerek çıkarıyoruz’’ dedi. Ayak izlerinde en büyük ayak ölçüsü 42 numara. 35 numaradan başlayarak 42’ye kadar her numaradan ayak izi bulunuyor. Diğer yandan ayak izlerinin birbirinin üzerinde olmaması da arkeologların yorumuna göre ‘törensel bir toplanma yeri duygusu’ veriyor. Ayaklarında sandalet ya da deriden yapılma ayakkabı olduğu tahmin ediliyor. Dünyada bu kadar eski ve bu kadar çoğu birarada bulunan başka ayak izi yok.


http://www.radikal.com.tr/1131557113155710

YORUMLAR
(10 Yorum Yapıldı)
Tüm Yorumları Gör

YER ALTINDAN CANAK-COMLEK ARIYANLAR - Equalizer001

Radikal: ?Dünya tarihini değiştiren çanak çömlekler?diye baslik atmis. Bu canak ve comlekler dunya tarihinin neyini degistirmis? Istanbulda ilk yerlesim Milattan once 5,500 yillarinda degil de 8,000 Yillarina oldugunu bulmak dunya tarihindeki hangi olaylarin yerini degistirir? Bati Devletleri nukleer guclerini kullanarak uzayda yasanabilecek planet ariyor, biz yer altinda canak-comlek ariyoruz. Bir de bu yetmezmis gibi, bu canak comlek icin biri birimizle kavga ediyor VE "TAM BAGIMSIZ TURKIYE!" slogan?i ile bagimsiz olacagimizi hayal ediyoruz.

Gaflet - kaşınan adam

Başbakan Yenikapı da çıkan arkeolojik kalıntıları çanak çömlek olarak niteleyip dışlarken Taksimde 1940 larda yıkılan topçu kışlasını sahipleniyor.Osmanlı tarihi ve eserlerini sahiplenmesi kötü bir şey olarak algılanmamalı ama geçtiğimiz yıllarda Tayyip bey Başbakan iken Suudi Arabistanda Mekkede yıkılan ve yerine rezidans yapılan Osmanlı kalesi ve Revakları için neden gıkı bile çıkmadı doğrusu çok merek ediyorum.Ha Başbakanımız (Suudi Arabistan da yapılsa bile) rezidans ve AVM inşaatlarına özel önem verdiğinden tarihi Osmanlı eserlerinin yıkılmasına pek çıkarmadı anlaşılan.

Chanak & Chomlex on numara gömlek!!! - Oceandrop

Bunların dini 1400 yıl önce arap çöllerine arapça dilinden inmiş ya bunlara göre gerisi yalan, 9500yıl önce istanbulda yaşayanların alayı düşman ve kafir ve küffar alayı şarapçı, tinerci ve ateist. Bunlara göre tüm dünyada Amerika, Avrupa,Avusturalyadan Japonyaya tüm dünyada ilkokullarda bile ders olarak verilen 100 bin yıl eskiden başlayan Mağara devrini yaşayan atalarımız, Taş devri, Yontma Taş, Cilali Taş, Bakır Devri, Tunç devri Yok., Anlatamazsınız, talamus sinirleri alınmıştır, algılayamazlar, inanmazlar. bunlar özel yaratıldılar, etten ve kemikten bile değildir ve kibirleri arap çöllerini aşmıştır.

anlamamak - huseyi

tarih insan için gecmişin nasıl yaşandığını belgelemek anlamındadır atalarımız nasıl yaşamışlar nasıl ticaret yapmışlar insan ilişkileri nasılmış anlamaktır sadece yer altında cıkan değildir şehrin kaç binler senedir insanoğluna ev sahiplği yaptığıdır bir kültürün belgesidir

saptama - Anzore

Dünya değilse bile Türkiye bir öküzün boynuzlarının üzerinde duruyor.

Bize böyle öğrettiler - OTRANBOGA

Başbakan dogru bildigini ve inandıgını söylüyor.Başbakan haklı olmasaydı bizler koca bir yerleşim yerini yıkıp ineklere ahır,saman ambarı ve ev yapmazdık..Başbakan da bu memleketinin yağı ve suyu ile harmanlaşmış biri.Başka birşey mi bekliyordunuz?

Bizim mahalleden tarihe bir bakış... - serseriser

8500 yıl öncesinden bize ne?... Ölmüş gitmişler Allah rahmet eylesin... Ayakkabı no'ları en fazla 42 imiş... 44-46 olsa ne değişir?... Ben Sn. Başbakan'ımızı anlıyorum. Niye ilgilensin ki bu gavurlarla... Gavur diyorum çünkü o tarihlerde İslam yok, AKP de henüz kurulmamış, hatta oraları bizim bile değil... Elalemin adamları için niye uğraşalım ki?... Bir kaç parça çanak çömlek bulacağız diye bekle babam bekle... Hadi bulduk diyelim, ne yapacağız?... Kopmuş kırılmışsa hurdacı bile para vermez... Avanos'da gıcır gıcır yenileri var, git ordan al...Geçen gün bizim Osman Abi'nin kahvede Torna Kazım'la fikir teatisi şeklinde geyik yapıyoruz... "Yenikapı'da 35 batık bulmuşlar haberin var mı?" diye sordum, "Benim ilgim yok abi, o sırada memleketteydim, ben gelmeden önce batmıştır" dedi... Bu da gösteriyor ki bu kazılar halkımızın ilgi alanına girmiyor, halkımıza birşey kazandırmıyor ve Başbakan'ımız her zaman olduğu gibi haklı çıkmaktan bir türlü yorulmuyor... Kısaca Neolitik Dönem bizi kesmez, biz İleri Demokrasi Dönemi'nin çocuğuyuz elhamdülillah... Di mi len Torna...