'Ertuğrul' çıkarılıyor

Türkiye'nin ilk uluslararası sualtı kazısı Japonya'da başladı. Türk ve Japon arkeologlar, 115 yıl önce 609 kişiyle batan Ertuğrul Firkateyni'ni gün ışığına çıkaracak.
Haber: YAŞAR ANTER / Arşivi

MUĞLA - Japonya'dan dostluk ziyaretinden dönerken batan 'Ertuğrul' firkateyni 115 yıl sonra su üstüne çıkarılıyor. Beş yıl sürecek projeyle firkateynin yarıdan fazlası çıkarılarak, Japonya'da anısına yaptırılan müzede sergilenecek.
1973 yılında 13 ülkenin bilim adamları tarafından kurulan Bodrum Sualtı Arkeoloji Enstitüsü, sualtı hazinelerini gün ışığına çıkarmaya devam ediyor. Enstitü Başkanı arkeolog-kaptan Tufan Turanlı, altı yıldır üzerinde çalıştığı 'Ertuğrul Gün Işığına Çıkarılacak Projesi' kapsamında
iki ay önce Japonya'da inceleme başlattı.
Turanlı, dün Bodrum'da çalışmaları hakkında bilgi verdi. Batığın bulunduğu Kuşimoto Eyaleti Belediye Başkanı Katsumasa Tashimo'dan teknik destek sağlayan Turanlı, Japon meslektaşlarıyla birlikte Kosinozaki Burnu açıklarında 400 dalış yaptı. Savaş gemisinin 11-25 metre arasındaki derinlikteki kalıntılarını bulan ekip, bir metal parça ve makineli tüfek mermilerini 114 yıl sonra ışığa çıkardı.
Japonya'dan destek
Projesini Japon Ulusal Televizyon Kanalı NHK'de anlatan Turanlı, sekiz ulusal gazetede geniş yer buldu. Bir ay önce Türkiye'ye döndüğünde Deniz Kuvvetleri Komutanı Oramiral Özden Örnek ile görüşerek proje hakkında bilgi veren Tufan Turanlı, destek sözü aldığını belirtti.
Turanlı, şu bilgileri verdi: "Türk ve Japon dostluğunu ilelebet yaşatacak bu projenin hayata geçirilmesi için ne gerekirse yapacağız. 10'ar Türk ve Japon sualtı arkeoloğu, bilim adamı, dalgıç, sonar ve manyotometre uzmanları birlikte çalışacağız. Teknolojinin en son cihazları kullanılırken, 24 saat internetten tüm dünyaya anında bilgi verilecek. Bu araştırma Türk sualtı tarihinde uluslararası sularda yapılacak ilk ve en önemli operasyon.
Yıllık bedeli yaklaşık 400 bin dolar olan projede, su altında geniş bir alana dağılmış firkateynin yüzde 60'lık bölümünü gün ışığına çıkaracağımızı tahmin ediyorum. Ertuğrul'un halen bölgede bulunan Türk şehitliği ve müzesinde sergilenecek olması dünyanın neresinde olursa olsun Türklerin tarihlerine ne kadar sahip çıktığını bir kez daha gösterecek."
Turanlı, 11 Nisan'da Japonya'ya ziyarette bulunacak Başbakan Recep Tayyip Erdoğan'ın Kosinozaki Burnu'nda oluşturulan Türk şehitliği ve müzenin bulunduğu bölgeyi ziyaret edeceğini belirtti.



Sevgi gösterileriyle karşılanmıştı
Japon İmparatoru'nun yeğeni Prens Komatsu Hiaratu ve devlet adamlarının bulunduğu heyet 1887 yılında bir savaş gemisiyle İstanbul'a gelerek Osmanlı İmparatorluğu'nu ziyaret etti. Gösterilen ilgiden memnun kalan Hiaratu, 2'nci Abdülhamit'i Japonya'nın ulusal bayramına davet etti. 2'nci Abdülhamit, Osmanlı İmparatorluğu'nun en gözde savaş ve eğitim gemilerinden Ertuğrul firkateynini Osman Paşa komutasında 1889 yılında Japonya'ya gönderdi.
Ertuğrul, 609 mürettebatıyla 14 Temmuz 1889'da İstanbul'dan yola çıktıktan sonra güzergâh üzerindeki önemli liman ve ülkelere de uğrayarak 11 ay sonra Japonya'ya ulaştı. Japonya'da büyük sevgi ve dostluk gösterileriye karşılanan Ertuğrul'un askerleri Japon İmparatoru'nun konuğu olarak yaklaşık üç ay Japonya'da kaldı.
Tokyo'da onurlarına kutlamalar yapıldı. Ertuğrul, dönüş yolunda, Japonya'nın en güney ucundaki Oşima Adası açıklarında şiddetli fırtınaya yakalandı. 16 Eylül 1890 tarihinde sabaha karşı, Funakara kayalıklarına çarpan gemi ikiye bölünüp parçalanarak 609 mürettabatıyla sulara gömüldü. Mürettabattan sadece 69 asker Japonlar tarafından kurtarıldı.