'Evinizdeki tehlike' rehberi

Deodoran, deterjan, jöle,floresan lamba, saç boyası, pil... 'Zehir' içeren bu maddeler hem yanlış kullanımda hem de rastgele atıldıklarında sağlığa da doğaya da zararlı

ANKARA - Çevre ve Orman Bakanlığı evlerdeki tehlikeli atıklar konusunda vatandaşları uyardı: Günlük yaşamda kullanılan atıklar uygun yöntemlerle bertaraf edilmezse tüm canlılar ve doğa zarar görüyor.
Çevre Yönetimi Genel Müdürlüğü, vatandaşların evlerdeki tehlikeli atıklar konusunda bilgilendirilmeleri  için, ‘Evimizdeki Tehlikeli Atıklar El Kitapçığı’ hazırladı. ‘www.cygm.gov.tr’ internet adresinde de yayımlanan kitapçığa göre, yaygın olarak kullanılan başlıca evsel tehlikeli atıkları şunlar:

Deodoran/sprey: Basınçlı ambalajların patlama ihtimaline karşın yüksek ısıya maruz bırakılmamalıdırlar. Bileşenleri yanıcı, toksik, irite edici ve zehirli olabilir. Kullanımı sırasında ortamın iyi havalandırılması gerekir.

Çamaşır suyu: Klorlu çamaşır suları reaktif olup, diğer temizlik malzemeleriyle karıştırıldıkları zaman oksit gaz çıkışına neden olur. Gözleri ve cildi tahriş eder. Cildin doğrudan temas etmemesi gerekir. Koruyucu eldiven giyilmelidir. Alternatifi için klorlu çamaşır sularının tüketimi azaltılabilir. Oksijenli çamaşır suları ya da boraks tercih edilebilir. Hidrojen peroksit bazlı çamaşır suları tercih edilebilir.

Deterjan: Çamaşır ve bulaşık deterjanlarının yutulması  zararlıdır. Ciltle ya da gözle doğrudan teması halinde yanma hissi verir, kaşınma ya da tahriş edici olabilir. Sıvı bulaşık makinesi deterjanları daha az tehlikelidir. Alternatif olarak; bulaşıklar için sıvı deterjanlar, çamaşırlar için ise sabun tercih edilebilir. Çamaşırların son durulama suyuna bir -iki fincan sirke eklenirse çamaşırda kalan sabunlar da yok edilir. Sirke aynı zamanda ürik asidi de yok eder. Bebek çamaşırlarının son durulama suyuna bir fincan sirke koyulabilir.

Floresan lamba: Çok az miktarda da olsa floresan lambalarda metalik civa bulunmaktadır. Metalik civa buharlarının solunması sağlığa zararlıdır. Yakılması halinde hava kirliliğine, depolanması ya da toprakla teması halinde toprak ve su kirliliğine neden olur. Bertarafı için belediyenin evsel tehlikeli atıkların yönetimi çalışması kapsamında toplanmalı ve lisanslı geri kazanım/ tesislerine gönderilmelidir.

İlaç: İlaçların çoğu toksik olup, özellikle yaşlılar ve çocuklar tarafından yutulması halinde çok zararlıdır. Çocukların vücut gelişimlerini henüz tamamlamamış olmaları ve zayıf olmaları nedeniyle potansiyel kimyasal zehirlenme tehlikesi altındadırlar. Kanser tedavisinde kullanılan ilaçlar ile bit ve sirke şampuanlarının ambalajları boş olsa bile çöpe atılmamalıdır. Bertarafı konusunda yetkililerle görüşülmeli.

Oje/aseton: Yanıcı ve toksiktir. Buharı kolayca solunur. Cildi tahriş eder. Hamileler bu ürünleri kullanmamalıdır. Alternatif olarak, Toluen içermeyen ojeler daha az tehlikelidir.

Pil: Yüksek ısıya maruz kaldığında ya da yakıldığında patlayabilir. Civa gibi toksik ağır metaller içermesi nedeniyle yakılması ya da depolama alanlarında diğer atıklarla birlikte depolanması halinde su ve hava kirliliğine neden olur. Atık piller çöpe atılmamalı, toplama noktalarına ulaştırılmalıdır.

Saç boyası: Gazı gözlerde ve akciğerde tahrişe neden olur, yutulması halinde çok tehlikelidir. Çocukların ve ev hayvanlarının ulaşamayacakları yerlerde saklanmalıdır. 

Saç jölesi: Ciltte döküntüye, cilt altında ise kılcal damar kanamalarına neden olabilir. Çocuklar ve ev hayvanlarının ulaşamayacakları yerlerde saklanmalıdır. Bertarafı için ürün tamamen tüketilip, ambalajı suyla çalkalanarak geri dönüşüm kutusuna atılabilir. Alternatif olarak amonyak içermeyen ürünler kullanılabilir. (Radikal)