Fidan, MİT'te 5 yılı doldurmuş ise hemen atanmasında hukuki sorun yok

Fidan, MİT'te 5 yılı doldurmuş ise hemen atanmasında hukuki sorun yok
Fidan, MİT'te 5 yılı doldurmuş ise hemen atanmasında hukuki sorun yok
AK Parti aday adaylığını geri çeken Hakan Fidan'ın MİT Müsteşarı olarak tekrar görevlendirilmesi, MİT'e hemen dönebilir mi dönemez mi tartışması başlattı. Uzmanlar, MİT'te 5 yılı doldurmuş ise hemen göreve dönmesinde hukuki olarak sorun olmadığını dile getiriyorlar.

RADİKAL-MİT Müsteşarlığı'ndan milletvekili adayı olmak için istifa eden Hakan Fidan, yaşanan tartışmalar sonrası AKP 'ye yaptığı aday adaylığı başvurusunu geri çekti. Aynı gün Başbakan Ahmet Davutoğlu tarafından MİT Müsteşarı olarak yeniden görevlendirildiği açıklandı. Ancak Hakan Fidan'ın MİT'teki görevine hemen dönüp dönemeyeceği tartışma konusu oldu. Muhalefet Fidan'ın dönemeyeceğini dile getiriyor. MİT Kanunu'na göre, MİT'te beş yılı dolmadan ayrılanlar 5 yıl boyunca MİT'e dönemiyor. Seçim Kanunu'na göre ise adaylık için istifa edenler ancak YSK'nın seçim sonuçlarını açıklamasından sonraki ay göreve dönebiliyor. Seçim Kanunu'na göre Fidan, 7 Haziran seçimlerinden sonra ancak Temmuz ayında göreve dönebiliyor. Ancak Devlet Personel Başkanlığ'nın 7 Haziran 2015 genel seçimlerinde aday olmak isteyen memurlar için hazırladığı rehberde ise yeri boş ise hemen göreve dönebilir hükmüne vurgu yapıldı. Eski MİT Müsteşar Yardımcısı Cevat Öneş "Müsteşarın statüsü farklı, dönmesinde hukuki açıdan sorun yok" derken, İdare Hukuku Uzmanı Prof. Dr. Metin Günday da "5 yıl kuralı herkes için geçerli, 5 yıl dolmuşsa hemen atanmasında sıkıntı yok" dedi.


2009 YILINDAN BU YANA MİT'TE 

Hakan Fidan, 17 Nisan 2009'da Millî İstihbarat Teşkilatı müsteşar yardımcılığına getirildi. Emre Taner'in görev süresinin dolmasının ardından, 25 Mayıs 2010 tarihinde MİT Müsteşarı görevine atandı. Fidan, MİT'te göreve başladıktan tam olarak 5 yıl, 10 ay sonra 7 Haziran 2015 genel seçimlerinde aday olabilmek için MİT'ten istifa etti. Fidan, Ak Parti'den aday olacağını açıkladı. Hatta Ankara Birinci seçim bölgesinden de AK Parti'nin "temayül yoklamasına" katıldı. Bu süre içinde AK Parti'ye adaylık başvurusunu da, bizzat AK Parti Ankara İl Başkanlığı'na giderek sundu.


KAFA KARIŞTIRAN KANUNLAR...

Tartışmalarda sözler Seçim Kanunu'n, Hakan Fidan'ın MİT Müsteşarı olması dolayısıyla da MİT Kanunu'na çevrildi. Her iki kanun da görevden ayrılmanın yani istifanın ardından görevden ayrılan personelin ne şekilde görevine dönebileceğine ilişkin açık hükümler içeriyor.

MİT KANUNU'NA GÖRE: MİT'TE BEŞ YILI DOLMADAN AYRILAN 5 YIL BOYUNCA MİT'E DÖNEMİYOR
Hakan Fidan'ın da tabi olduğu MİT kanunu, seçimlerde aday olmak için görevinden istifa eden MİT mensupları için özel bir madde içermiyor. Sadece MİT'ten istifa eden personelin genel durumuna ilişkin bir madde bulunuyor. MİT kanununun istifa eden personelin, Teşkilat'a geri dönmesini düzenleyen ilgili madde şöyle:
"İstifa
Madde 14 – MİT fiili kadrosuna atanan personelden; bu teşkilattaki göreve başladıkları tarihten itibaren beş yıl geçmeden istifa edenler veya istifa etmiş sayılanlar, görevle ilişkilerinin kesildiği tarihten itibaren beş yıl geçmedikçe Devlet memurluğuna alınamazlar. "

SEÇİM KANUNUNA GÖRE: ADAYLIK İÇİN İSTİFA EDENLER ANCAK YSK'NIN SEÇİM SONUÇLARINI AÇIKLAMASINDAN SONRAKİ AY GÖREVE DÖNEBİLİYOR
Aday olmak için kamu görevinden ayrılan memurların durumunu ise 298 sayılı Seçimlerin Temel Hükümleri ve Seçmen Kütükleri Hakkında Kanunun ek 7'nci maddesi düzenliyor. Madde şöyle: "Yüksek mahkeme üyeleri, hâkimler, savcılar ve bu meslekten sayılanlar ile Subay ve Astsubaylar hariç olmak üzere; milletvekili ve mahalli idareler genel ve ara seçimlerinde aday ve aday adayı olan Devlet memurları ve diğer kamu görevlileri, adaylığı veya seçimi kaybetmeleri halinde, Yüksek Seçim Kurulunca seçim sonuçlarının ilanını takip eden bir ay içinde müracaat etmeleri kaydıyla eski görevlerine veya kazanılmış hak aylık derecelerindeki başka bir göreve dönebilirler."

DEVLET PERSONEL BAŞKANLIĞI'NIN 2015 SEÇİMLERİ İÇİN HAZIRLADIĞI REHBER: MEMUR, GÖREV YERİ BOŞSA YSK SONUÇLARINI BEKLEMEDEN DÖNEBİLİR

Devlet Personel Başkanlığı da 7 Haziran 2015 genel seçimleri için aday olmak isteyen memurlar için bir rehber hazırladı.
6 Ocak 2015 tarihli, "2015 yılı 25. dönem milletvekili genel seçiminde aday olmak isteyen kamu görevlileriyle ilgili rehber" başlığıyla yayınlanan rehberde şöyle bir cümle yer alıyor:
"İdari yargı mercileri tarafından konuya ilişkin verilmiş kararlarda, seçimlere katılmak üzere istifa eden ancak aday listelerinde yer alamayanların, başvuruda bulunması ve seçime katılmak için ayrıldığı kadronun boş olması halinde, Yüksek Seçim Kurulu Başkanlığınca kesin seçim sonuçlarının açıklanmasından önce eski görevlerine dönmelerinin mümkün olacağına hükmedilmiştir."
Rehberde, istifa eden memurların görevlerine göre dönmelerine ilişkin durum şöyle anlatılıyor:"Yüksek mahkeme üyeleri, hâkimler, savcılar ve bu meslekten sayılanlar ile subay ve astsubaylar hariç seçimlerde aday olabilmek için görevlerinden ayrılmak zorunda olan kamu görevlileri, adaylık veya seçim sonuçlarına göre yeniden göreve dönebilecek olup, bu konuda kamu idarelerinin takdir hakkı bulunmamaktadır.
Ayrıca, idari yargı mercileri tarafından konuya ilişkin verilmiş kararlarda, seçimlere katılmak üzere istifa eden ancak aday listelerinde yer alamayanların, başvuruda bulunması ve seçime katılmak için ayrıldığı kadronun boş olması halinde, Yüksek Seçim Kurulu Başkanlığınca kesin seçim sonuçlarının açıklanmasından önce eski görevlerine dönmelerinin mümkün olacağına hükmedilmiştir. Yüksek Seçim Kurulu da, adaylığı ve seçimi kaybeden memurların göreve döndürülmesi konusunda Danıştay Kararları doğrultusunda işlem yapılmasının uygun olacağını belirtmiştir.
Buna göre, istifa etmiş ancak aday adayı veya aday olamamış kamu görevlilerinden geri dönüş hakkı bulunanların aday listelerinin kesinleşme tarihinden itibaren kurumlarına müracaat etmeleri halinde Yüksek Seçim Kurulunca kesin seçim sonuçlarının açıklanması beklenmeksizin atamalarının yapılması mümkün bulunmaktadır.
298 sayılı Kanunun ek 7'nci maddesi hükmü uyarınca, seçimler nedeniyle görevinden ayrılan kamu görevlilerinin, göreve dönmek için kurumlarına başvuruda bulunabilecekleri son tarihin ise Yüksek Seçim Kurulunca seçim sonuçlarının ilanını takip eden bir aylık süreyi aşamayacağı değerlendirilmektedir.
Seçimler nedeniyle görevden ayrılanların kurumlarına tekrar dönmek istemeleri halinde kurumları tarafından eski görevlerine döndürülmeleri zorunlu olmayıp, kazanılmış hak aylık derecelerindeki başka bir göreve atanmaları da mümkün bulunmaktadır. "

 

5 YILI DOLMUŞSA SORUN YOK

İdare Hukuk Uzmanı Prof. Dr Metin Günday da Hakan Fidan'ın MİT Kanunu'na tabi olduğunu belirterek şunları söyledi: " MİT personeliyle ilgili düzenleme 657 sayılı Devlet Memurları Kanunda da var. MİT kadroları istisnai kadrolardan sayılıyor. Ancak Mİt Kanun'da belirtilen 5 yıl kurula herkes için geçerlidir. Bu Sayın Hakan Fidan için de en alt kadroda çalışan memur için de. Hakan Fidan'ın MİT kadrosuna ne zaman geçtiğini bilmiyorum ama MİT'te fiili olarak 5 yılı doldurmuş ise tekrar hemen göreve dönmesinde sorun yok. Kanun müsteşar olarak demi yor fiili vurgusu yapıyor. MİT'in başka görevinde de bulunması yeterli. Doldurmamışsa 5 yıl beklemesi gerekir."

HUKUKEN SORUN YOK, SİYASETEN YANLIŞ

Eski MİT Müsteşar Yardımcısı Cevat Öneş, "İstifa edip millettekili aday adayı olan Hakan Fidan'ın hemen eski görevine atanmasında hukuki olarak bir sorun yok. Daha önce benzer bir durumla karşılaşmadık ama , MİT kanundaki düzenleme Fidan'ı etkilemez. Müsteşarın atanması farklı yapılır" dedi. Öneş Fidan'ın siyasete girip tekrar MİT'e dönmesini ise yanlış bulduğunu dile getirdi. Öneş "Fidan'ın tekrar eski görevine atanmasında siyasi sorun var. Sayın Fidan'ın gitme şekli de dönme şekli de yanlıştır. MİT Müsteşarı’nın siyasi polemiklerin içine çekilmesini doğru değil. Siyasi kulvarlarda yer alması tarafsızlığını gölgeler. Kuruma zarar verir. MİT Müsteşarları, taraflı görüntü vermemeli” diye konuştu.

 

MUHALEFETİN TEPKİSİ 

MHP Grup Başkanvkeili Oktay Vural, Meclis'te düzenlediği basın toplantısında, MİT Müsteşarı Hakan Fidan'ın AK Parti'den milletvekili aday adaylığı başvurusunu geri çekerek yeniden görevine dönmesini değerlendirdi.
Türk devlet geleneğinde hiç yaşanmamış bir dönemin yaşandığını savunan Vural, ilk defa bir MİT Müsteşarı'nın siyasete girme kararı aldığını, bir partiye siyasi tercihini yaptığını, muhalefete karşı olduğunu belirttiğini, ardından yeniden görevine döndüğünü ifade etti.
Başbakan Ahmet Davutoğlu'nun vesayet altında olduğunu, kendi milletvekilini, müsteşarını bile belirleyemeyecek durumda bulunduğunu iddia eden Vural, "Davutoğlu hala kendini müsamerede bir Başbakan görmektedir. Müsamere görevi verenler ne yapmasını istiyorsa onu yapmayı bir görev olarak ortaya koymuştur. Başbakan'ın 'attığı adımdan geri dönmez' dediği Hakan Fidan niye aday oldu, niye geri çekildi, niye geri adım attı? Adaylık ve çekilme sürecinde hangi pazarlıklar yapıldı" diye konuştu.
Oktay Vural, yaşanan bu gelişmelerin, dinleme ve izleme ile muhalefet partilerine karşı kurulan komploların devletin derin odakları çerçevesinde hazırlandığını, devletin siyasi amaçlar için kullanıldığını gösterdiğini ileri sürdü. Muhalefete yönelik algı operasyonlarının devam edeceğinin anlaşıldığını öne süren Vural, "Böyle bir siyasi tercihte bulunmuş bir MİT Müsteşarı'nın tekrar müsteşar olarak atanması, aslında derin AKP'in geldiği boyutu ortaya koymaktadır" dedi.
Hakan Fidan'ın görevinden istifa ettikten sonra tekrar aynı görev atanmasına ilişkin sürecin de hukuk dışı olduğunu savunan Vural, şöyle devam etti:
"Bakkal bile böyle yönetilmez. MİT'in başındaki adam 'aday olacak' diye istifa ediyor. Sonra kalkıp 'geri döndürelim' diyerek kanuna aykırı adım atıyorsunuz. Böyle rezalet yaşanmamıştır.

MHP: 5 YIL DOLMADI ATANAMAZ
Neye göre geri dönmesine karar veriyorsunuz? MİT'le ilgili kanunda 'MİT kadrosuna atanan personelden, göreve başladıktan sonra 5 yıl geçmeden istifa edenler, 5 yıl geçmedikçe devlet memurluğuna atanamaz' diyor. 25 Mayıs 2010 tarihinde atanmadı mı? 5 yıl geçmedi. Bu bile nasıl bir dikta yönetimi olduğunu, hukukun rafa kaldırıldığını, MİT'in nasıl siyasileştirildiğini ortaya koymaktadır. Milletin hukuku ayaklar altına alınarak devlet yönetilmez.
MİT'de hangi sırlar vardır da bu sır küpünün orada bulunması istenmektedir. Neler açılacak, saçılacaktır? MİT'in bütün itibarı sıfırlanmıştır.
Siyasi tercihini belirleyerek ayrılmış birisinin tekrar buraya dönmesini sağlamak, MİT'in bundan önce yaptıkları ve bundan sonra yapacaklarının hepsinin, muhalefete ve millete karşı bu kurumu kullanmak amacı taşındığın ortaya koyuyor. Bu hukuk tanımamazlıktır.
Böyle bir ortam içinde Cumhurbaşkanı'nın bir partiden aday adaylığı için müracaat etmiş bir kişi ile ilgili olarak kullandığı yetki, aynen Evren Paşa'nın, Milli Güvenlik Konseyi döneminde veto yetkisinden öteye bir anlam taşımıyor. Bir partinin adaylık sürecine nasıl müdahale edersin?
Bu millet Cumhurbaşkanı olmanız için siz oy verdi. 'Gidin Adalet ve Kalkınma Partisi'ni yönetin' diye oy vermedi.
Başbakan varmış... Başbakan olsa ne yazar olmasa ne yazar. Türkiye'de Başbakan ve Adalet ve Kalkınma Partisi'nin Genel Başkanı yoktur. Siyasi boşluk söz konusudur. Böyle önemli bir kurumla ilgili iradesini kullanamayan Başbakan, görevinden ayrılmalıdır. Siyasi tercihini yapmış olan Hakan Fidan, görevinden ayrılmalıdır."

CHP: MÜSTEŞARLIĞA GETİRİLEMEZ 

CHP Genel Başkan Yardımcısı ve Parti Sözcüsü Haluk Koç, eski MİT Müsteşarı Hakan Fidan'ın milletvekili aday adaylığını geri çekmesi ile ilgili yazılı açıklama yaptı.Hakan Fidan'ın görevinden istifa ederek bir siyasi partiye kaydını yaptırdığını ifade eden Koç, açıklamasında şunlara yer verdi:" Türkiye Cumhuriyeti'nin istihbarat örgütü başkanlığından istifa ederek bir siyasi partiye kaydını yaptıran ve milletvekili adayı olduğunu açıklayan Hakan Fidan, bugün bir açıklama daha yaparak üyesi olduğu iktidar partisinin milletvekili adaylığından da çekildiğini duyurdu. Birçok oyun ve pazarlığı içerse de milletvekili adaylığından çekilmek Hakan Fidan'ın hakkıdır ama herkes şunu çok iyi bilmelidir ki bir siyasi partiye üye olan Fidan yeniden MİT Müsteşarlığına getirilemez ve getirilmemelidir."