'Genel sağlık' yolda

Hükümet, SSK hastanelerinin Sağlık Bakanlığı'na devrinin ardından Meclis'e yollayacağı genel sağlık sigortası çalışmalarına hız veriyor. Gelecek hafta sosyal tarafların görüşü alınacak taslakla, karma sağlık finansmanından 'tek çatı' modeline geçilecek.
Tek sağlık sigortasına geçilince, yeşil kart uygulaması kalkacak. Mevcut sisteme göre sigortaları vergilerle finanse edilen memurlar ve emekliler de yüzde 12.5 prim ödeyecek. Ekonomik gücü olmayanların primleriyse devlet tarafından karşılanacak.
Haber: DİLEK GÜNGÖR / Arşivi

ANKARA - SSK hastanelerinin Sağlık Bakanlığı'na devir tasarısının ardından, hükümet ikinci bir adımla genel sağlık sigortası (GSS) taslağını Meclis gündemine getirmeye hazırlanıyor. Tüm vatandaşların tek bir sağlık sigortası kapsamına alınmasını öngören GSS'yle yeşil kart da tarihe karışacak. Mevcut sistemde sağlık sigortası vergilerle finanse edilen memurlar ve emekliler de yüzde 12.5 prim ödemek durumunda kalacak. Ödeme gücü olmayanların primleri devlet tarafından karşılanacak.
Sağlık Bakanlığı'nca yürütülen 'Sağlıkta Dönüşüm' programıyla uyumlu olarak hazırlanan GSS'yle ilgili çalışmalar son aşamaya geldi. Hazırlanan taslak gelecek hafta tarafların görüşüne sunulacak. GSS'yle, Türkiye'deki 'karma finansman modeli'nin yerini tek bir sağlık finansman sistemi alacak. Mevcut sistemde, SSK kapsamında 23 milyon, Bağ-Kur kapsamında 9 milyon, Emekli Sandığı kapsamında 10 milyon, Yeşil Kart kapsamında 13 milyon kişi var.
14 milyon 300 bin kişinin ise hiçbir sağlık sigortası bulunmuyor. GSS'yle tek bir sağlık sigortası sistemi yürürlüğe girecek ve tüm nüfus sağlık güvencesi kapsamına alınacak.
Sübvansiyon vatandaştan...
Yeni sistemle, sağlık kuruluşlarına kaynak aktararak hizmetin sübvanse edilmesi uygulaması sona erecek. Prim ödeme gücü olmayan vatandaşların sübvanse edildiği sosyal sigortacılık programı uygulanmaya başlanacak. Sağlık hizmetleri, toplumun öncelikli sağlık sorunları dikkate alınarak belirlenecek bir 'Temel Teminat Paketi' kapsamında sunulacak.
SSK, Bağ-Kur ve Emekli Sandığı'nın kapsadığı sağlık yardımlarının kapsamının muhafaza edileceği 'Temel Teminat Paketi'nin bir parçası da koruyucu sağlık hizmetleri olacak. Bazı sağlık yardımları, koruyucu sağlık hizmetini kullanma ve periyodik kontrolden geçme şartına bağlı olarak sunulacak. Sağlık yardımlarının içeriği ise yönetmeliklerle belirlenecek.
Temel Teminat Paketi basamaklı sevk sistemiyle uyumlu bir şekilde yürütülecek. Yani sigortalı kişi, önceden seçtiği birinci basamak sağlık hizmetini alacağı sağlık kuruluşuna veya aile hekimine başvuracak. Sigortalının birinci basamaktan ikinci basamağa sevkine, acil haller dışında, hekim karar verecek.
Kimleri kapsayacak?
GSS herkesi kapsayacak. Mevcut sağlık sigortalarında olduğu gibi, sigortalının geçindirmekle sorumlu olduğu aile fertleri ilave prim yükü olmadan kapsama alınacak. Ancak erkek ve kız çocukların kapsam süreleri, eğitim şartına bağlı olarak, 25 yaşla sınırlı olacak.
Ailesi adına sağlık yardımı alan ve hayat standartları düşük olan çocuklar, 25 yaş sonrasında da sağlık yardımı almaya devam edecek. Ailesi adına sağlık yardımı alma koşullarını yitiren özürlü çocukların da primleri devlet tarafından karşılanacak. Söz konusu çocuklar sağlık yardımı almaya devam edecek.
Her sigortalıdan kendisi ve geçindirmekle sorumlu olduğu ailesi için yüzde 12.5 prim alınacak. SSK'lılar için, ödenen prim açısından, mevcut sistemle yeni sistem arasında fark yok.
Mevcut sistemde yüzde 20 oranında sağlık primi ödeyen Bağ-Kurlular için prim yükü azalmış olacak. Mevcut sistemde çalışan devlet memurları ve emekliler ile Yeşil Kart kapsamındaki kişilerin sağlık hizmetleri vergilerle finanse ediliyor. Yeni sistemle birlikte devlet memurları ve emekliler de yüzde 12.5 prim ödeyecek. Ancak hükümet emeklilik primlerini düşürerek, memurlara ilave prim yükü yaratmamayı planlıyor. Prim ödeme gücü olmayanların GSS primlerini devlet karşılayacak.
Hükümet, suiistimallerin önlenmesi amacıyla sağlık hizmetlerinin tamamından belirli oranda 'katkı payı' alacak. Yeni sistemde, suiistimalleri önlemek için ayrıca sigortalılara ve hizmet sunucularına ağır mali ve cezai yaptırımların da getirilmesi planlanıyor.
Primini zamanında ödemeyenler, ödeyinceye kadar acil durumlar dışında sağlık yardımı alamayacak. Ancak acil müdahale gereken durumlarda primini ödemeyen sigortalılar ile bakmakla yükümlü olduğu kişilerin primleri devletce karşılanacak. Devlet ödediği primleri daha sonra gecikme faiziyle geri alacak.
Sağlıkta reform yapılmadan GSS'ye geçilmesi durumunda finansman açığının artacağı ve 2025'te kamu açığının Gayri Safi Yurt İçi Hasıla'ya oranının yüzde 17'ye ulaşacağı belirtiliyor. Mevcut sistemin sürmesi durumunda ise bu oranın yüzde 8 olacağı, sağlık alanındaki reformlarla birlikte GSS'ye geçilmesi durumunda da yüzde 7'lerde kalacağı belirtiliyor.
'Uygulama 2007 yılında'
Bu arada, OYAK Bolu Çimento'nun iş sağlığı ve iş güvenliği belgesi OHSAS 18001 İSO belgesi alması nedeniyle dün düzenlenen törende soruları yanıtlayan Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Murat Başesgioğlu, genel sağlık sigortasının uygulanabilmesi için yoksulluk sınırındaki nüfusun tespit edilmesi gerektiğini belirtti. Başesgioğlu, genel sağlık sigortasının, yasanın Ocak 2005'te yürürlüğe girmesi halinde 2007 yılında uygulamaya konulabileceğini söyledi.