Hastanelerin durumu 'doğal afet'

Doktorlardan al kara haberi!


ANKARA - Türk Tabipleri Birliği (TTB) tarafından yapılan araştırmada, yataklı tedavi kurumlarında görevli hekimlerin yüzde 9.6’sının "Çalıştıkları hastanenin olağan dışı duruma hazır olduğu", yüzde 73.3’ünün ise "hazır olmadığı" görüşünü taşıdığı bildirildi.
TTB 2. Başkanı Feride Aksu, TTB Genel Merkezi’nde düzenlediği basın toplantısında, hekimlerin çalıştıkları yataklı tedavi kurumlarının olağan dışı durumlara hazırlıklı olup olmadığı konusundaki görüşlerinin belirlenmesi amacıyla 74 ilde internet tabanlı yürütülen çalışmanın sonuçlarını açıkladı.
17 Ağustos depreminin yıl dönümü yaklaşırken olağan dışı durumlara karşı tüm sağlık kuruluşları ve çalışanlarının hazırlıklı ve donanımlı olmalarının önemine işaret eden Aksu, "Hazırlıklı olmak, fiziksel açıdan güvenli bir binada hizmet vermekten olağan dışı durumda kullanılacak tıbbi malzemenin depolanmasına, kriz anında nasıl işlev göreceğini, görev tanımını ve ne yapacağını bilmekten, bunun tatbikatlarını yapmış olmaya dek uzanan bir yelpazeyi kapsamalıdır" diye konuştu.
Hazır olmanın sağlık sisteminin vereceği hizmetin niteliğini yükseltip, acil duruma yanıt verme süresini kısaltacağını belirten Aksu, sağlık çalışanlarının bu süreçteki yetersizlikler nedeniyle ek bir travma yaşamalarını da en aza indirgeyeceğini kaydetti. Feride Aksu, araştırma bulgularının, hastanelerin olağan dışı durumlara hazırlılıklığı konusunda düşündürücü sonuçlar ortaya koyduğunu söyledi.
Bu kurumlarda yeterli tatbikatın yapılmaması halinde, kitlesel ölüm ve yaralanmayla sonuçlanan durumlarda gerekli refleksin verilemeyeceğini belirten Aksu, son derece yaşamsal bir öneme sahip olan yaralıların sevkiyatının bile tehlike arz ettiğini savundu.
Çalışmayı Sağlık Bakanlığı ile Bayındırlık ve İskan Bakanlıklarına da ileteceklerini belirten Aksu, "Türkiye’de kendini ve çalıştığı hastaneyi olağan dışı durumlara karşı hazır hissetmeyen hekim oranı çok yüksek" şeklinde konuştu.
Aksu, Bayburt, Bilecik, Erzincan, Iğdır, Kars, Karabük ve Karaman dışındaki tüm illerden katılım olan araştırmaya, özellikle İstanbul, Ankara, İzmir, Bursa, Kocaeli ve Mersin’de görevli hekimlerin büyük ilgi gösterdiğini bildirdi.
Bir soru üzerine Aksu, kamu ve özeldeki 2. ve 3. basamak sağlık kuruluşları ile üniversite hastanelerinde görevli hekimlerin katıldığı çalışmada, hekimlerin kaygılarının değil algılarının değerlendirildiğini kaydederek, hastane binalarının güçlendirilmesiyle ilgili bir başka çalışmanın sonuçlarının da Kasım ayında açıklanacağını bildirdi.



-BULGULAR-



Aksu tarafından açıklanan araştırmaya yüzde 72.8’i uzman, yüzde 25.8’i pratisyen olan hekimler katıldı . Bunların yüzde 59.2’si Sağlık Bakanlığı’nda, yüzde 24.7’si üniversitelerde, yüzde 10.9’u ise özel hastanelerde çalışıyor.
Çalışmaya yanıt veren hekimlerin yüzde 57.5’i yangın, sızıntı, kirlilik gibi teknolojik nedenleri, yüzde 52.6’sı depremi, yüzde 19.4’ü salgın gibi biyolojik nedenleri, yüzde 13.4’ü hastane binasında çökme riskini, yüzde 10.9’u meteorolojik nedenleri hastaneleri için olağan dışı durum oluşturabilecek riskler kapsamında görüyor.
Çalışmaya katılan hekimlerin yüzde 15.1’i çalıştıkları hastanenin "Olağan dışı Durum Risk Analizi"nin yapıldığını ifade etti. Bu soruya hekimlerin yüzde 26.9 "Hayır", yüzde 57.2’si ise "Bilmiyorum" yanıtını verdi.
Çalışmaya katılan hekimlerin yüzde 36.5’i görev yaptıkları hastanenin "Hastane Afet Planı" olduğunu belirtti. Bu soruya "Hastane afet planı yok" yanıtını verenlerin oranı ise yüzde 16.7. Hekimlerin yüzde 45.7’si da çalıştığı hastanede afet planı olup olmadığını bilmiyor.
Çalışmaya katılan hekimlerin yüzde 16.3’ü görev yaptıkları hastanede "Hastane Afet Planı Eğitimi" verildiğini bildirdi. Bu soruya, "Hastane afet planı eğitimi yapılmadı" yanıtını verenlerin oranı da yüzde 63 oldu. Hekimlerin yüzde 19.8’i çalıştığı hastanede afet planı eğitimi verilip verilmediğini bilmiyor.
Hekimlerin yüzde 13.1’i çalıştıkları hastanede "Hastane Afet Planı Tatbikatı" yapıldığını belirtti. "Hastane afet planı tatbikatı yapılmadı" yanıtını verenler ise yüzde 64.4 oranında. Hekimlerin yüzde 20.3’ü çalıştığı hastanede afet planı tatbikatı yapılıp yapılmadığını bilmiyor.
Soruları yanıtlayan hekimlerin yüzde 9.6’sı "Çalıştıkları hastanenin olağan dışı duruma hazır olduğunu", yüzde 73.3’ü ise "hazır olmadığını" bildirdi. Hekimlerin yüzde 15.4’ü de buna "bilmiyorum" yanıtını verdi.
Kamu kurumlarında çalışan hekimlerin risk analizi yapılıp yapılmadığını bilmeme oranının özele göre daha yüksek olduğunu belirten Aksu, kamudakilerin yüzde 78.7’sinin, özeldekilerin ise yüzde 51.5’inin hastanelerinin hazırlıklı olmadığını düşündüğünü, plan ve değerlendirmelerin olup olmadığını bilmediğini söyledi.
Aksu, "Çalıştığınız hastanede afet planı tatbikatı yapılıyor mu?" sorusuna, kamu kurumlarında yüzde 66, özel kurumlarda ise yüzde 64.6 oranında "hayır" yanıtı verildiğine dikkati çekti.



-ÖNERİLER-



TTB’nin çalışmasında, araştırma sonuçları doğrultusunda şu öneriler dile getirildi:
"-Çalışmaya katılan hekimler, yaşadıkları kentte olağan dışı durumlarla ilgili en büyük tehditleri deprem ve salgın hastalıklar olarak belirtmektedirler.
-Araştırmaya katılan hekimler çalıştıkları hastanelerle ilgili olağan dışı durum risklerini, yangın, sızıntı, kirlilik gibi teknolojik nedenler, deprem, salgın gibi biyolojik nedenler, hastane binasında çökme riski ve meteorolojik nedenler olarak sıralamıştır.
-Çalışmaya katılan hekimlerin önemli bir kısmı çalıştıkları hastanenin "Olağan dışı Durum Risk Analizi"nin yapılıp yapılmadığını ve afet planı olup olmadığını bilmemektedir.
-Çalışmaya katılan hekimlerin çoğunluğu çalıştıkları kurumda "Hastane Afet Planı Eğitimi" verilmediğini bildirmişlerdir. Planların tatbikatlarla değerlendirilme ve gözden geçirilme oranları da hem kamuda hem de özel sağlık kurumlarında düşüktür. Hastane afet planlarının dosyalar içinde kalan dokümanlar olmaması ve uygulamaya geçirilmesi, afet planlarının tatbikatlarla ve eğitimlerle etkinliğinin değerlendirilmesi ve eksikliklerinin giderilmesi şarttır.
-Hastanelerinin hazırlıklılık sürecinin ve afet planlarının önemli aşamaları olan risk analizi, afet planı, afet planı eğitimi, afet planı tatbikatı, kitlesel yaralanma hazırlık planı, alternatif muayene ve tedavi alanları, tahliye planı ile ilgili çalışmaların araştırmaya katılan hekimler tarafından yeterli bulunmadığı anlaşılmaktadır.
-Çalıştıkları hastanede afet planı olduğunu belirten hekimlerin yarıdan fazlası, olmadığını belirtenlerin tamamı hastanelerini hazır bulmamaktadırlar. Bu durum, afet planlarının etkinliği ve uygulanabilirliğinin sorgulanmasını gerektirmektedir." (aa)