Hatay'da 'botokslu mozaik' soruşturması başlatıldı

Hatay'da 'botokslu mozaik' soruşturması başlatıldı
Hatay'da 'botokslu mozaik' soruşturması başlatıldı
Hatay Valisi Ercan Topaca, Hatay Arkeoloji Müzesi'ndeki Roma dönemine ait mozaiklerin yanlış restorasyonuyla ilgili soruşturma başlattıklarını açıkladı. Mozaiklerin olduğu bölüm ziyaretçilere kapatıldı.

RADİKAL-Hatay Valisi Ercan Topaca, Hatay Arkeoloji Müzesi'ndeki bazı mozaik eserlerin yanlış restorasyonuyla ilgili sorumluluğu olan ve işin bu noktaya gelmesinde ihmali olan kişilerle ilgili soruşturma başlatıldığını söyledi. Topaca, açıklamada, 31 Mart'ta, eserlerin yeni Hatay Arkeoloji Müzesi'ne taşınması sırasında, mozaik eserlerin yanlış montajlandığını tespit ettiklerini ve durumu Kültür ve Turizm Bakanlığı'na bildirdiklerini kaydetti. Mozaiklerin olduğu bölüm ziyaretçilere kapatıldı.

Mozaikler botokslu mu, photoshoplu mu?

MONTAJ DURDURULDU 

Bakanlıktan gelen uzmanların, bir firma tarafından yapılan montaj işlemini durdurduğunu ifade eden Topaca, şunları söyledi:''Burada önemli olan, bu eserlerin aslına uygun bir şekilde yeni müzede montajının yapılmasıdır. Bu işi üstelenen firma, daha önce Gaziantep'te Zeugma Müzesi de dahil olmak üzere restorasyon yapan tecrübeli bir firma. Ancak, buradaki montaj sırasında bazı hataların yapıldığını gördük ve çalışmayı aslında 31 Mart'tan önce durdurmuştuk. 31 Mart itibariyle de resmen durduruldu. Şimdi bu 'hatalı montaj nasıl düzeltilir' öncelikle onun arayışı içerisindeyiz. Daha yapılacak çok sayıda nakil ve montaj işlemimiz var. Onların da düzgün bir şekilde yapılması önemli. Bu çerçevede bakanlıkla görüşerek, tedbir aldık."

Müzede skandal: Restorasyon değil estetik ameliyat!

'UZMAN SIKINTISI VAR'

Sorunların yaşandığı dönemde bu işin kontrolörlüğünü üstlenen Kültür ve Turizm Bakanlığı Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü Rölöve ve Anıtlar Müdürülüğü'nde, bu işin düzgün bir şekilde yapılmasını kontrol edecek eleman konusunda bazı sıkıntılar olduğunu gördüklerini de ifade eden Vali Topaca, şöyle devam etti:"Kültür ve Turizm Bakanlığımıza bu konu intikal ettirildi. Başka illerden bu işin kontrolörlüğünü yapabilecek yeterli deneyime sahip teknik elemanların görevlendirilmesinden sonra hem tam olarak aslına uygun şekilde montajı yapılmamış eserlerin düzeltilmesi hem de yeni taşıma işlemi veya sergi salonlarında montaj işleminin yapılması üzerinde çalışmalar devam edecek. Burada sorumluluğu olan, bu işin bu noktaya gelmesinde ihmali olan kişiler var mıdır yok mudur? Şu an itibariyle böyle bir şeyi söylemek için çok erken ama ben bu konuda bir soruşturma başlattım.''

Vali Ercan Topaca, yapılacak soruşturmada kontrol fonksiyonunun tam olarak yapılıp yapılmadığını, görevlilerin ihmali olup olmadığı hakkında hukuki anlamda tespitler yapılarak, sorumluluğu olanlarla ilgili yasal süreci başlattıklarını kaydetti.

ZİYARETE KAPATILDI 

Dünya’nın ikinci büyük mozaik sergileme alanı olan yeni Hatay Arkeoloji Müzesi’ndeki mozaiklerin, yeni müzeye taşınma sırasında restorasyon skandalına kurban gitmesi sonucu soruşturma başlatıldı ve mozaiklerin olduğu bölüm ziyaretçilere kapatıldı. Yaklaşık 35 bin tarihi esere sahip mevcut müze binasının yetersiz olması nedeniyle Hatay-Reyhanlı Karayolu üzerinde 2011 yılında 53 bin 500 metrekarelik bir alana temeli atılan Hatayarkeoloji Müzesi, geçen yıl tamamlandı ve eski müzedeki eserler yeni binaya taşınmaya başladı. Bodrum+zemin+1 kat, 4 kısım ve 16 bloktan oluşan müzenin ilk etabı ise 28 Aralık 2014'te Başbakan Ahmet Davutoğlu tarafından açıldı. Roma dönemine ait mozaikler tüm olarak taşınamayacağı için parçalara ayrılarak taşındığı yeni binada uzman bir firma tarafından yapılan restorasyonla tekrar birleştirildi, ancak henüz tamamlanmayan restorasyon sırasında birçok eserde ciddi hatalar yapıldığı iddia edilince sosyal medyada da 'botokslu mozaikler' diye espriler yapılmaya başlandı. Restorasyonu yapan firma yetkilileri ise, çalışmaların henüz bitmediğini, ayrıca basına yansıtılan fotoğraflarda foto-montaj ile tahrifat yapıldığını öne sürdü. İddiaların basına yansımasının ardından Kültür ve Turizm Bakanlığı'nca inceleme başlatıldı.

ZİYARETÇİ ALINMIYOR

6 bin metrekare mozaik sergi alanına sahip olması nedeniyle 5 bin metrekare taban mozaiğine sahip Tunus Bardo Müzesi'nin elinden dünyanın en büyük müzesi unvanını alan ve aynı anda 800 kişinin ziyaret edebildiği Hatay Arkeoloji Müzesi'ni bugün ziyarete gidenler, hatalı olduğu iddia edilen mozaiklerin sergilendiği bölüme 'Ziyaretçilere kapatıldı' denilerek alınmadı.

İDDİA SAHİBİ KONUŞTU

Mozaiklerin restorasyonundaki hataları bir internet sitesinde gündeme getiren taş ustası Mehmet Daşkapan, dünyanın en büyük mozaik müzesinin nasıl olduğunu görmek için açıldıktan sonra büyük bir heyecanla Hatay Arkeoloji Müzesi'ne gittiğini söyledi. İçeri girdiğinde karşılaştığı manzara karşısında şoke olduğunu belirten Daşkapan şunları söyledi: "Restorasyonu yapılan mozaikler sanki yanlış estetik ameliyat yaptıran ve yüzü değişen bir şey gibiydi. İnanılmaz bir restorasyon hatası var ve bu olay şu anda gündeme oturdu. Benden bu fotoğraflar istendi ve müzede çekim yapıldı. Gösterdiğim en az 10-15 tane mozaik, ciddi bir hatalı restorasyondan geçmiş ve mozaiklerin yüz kısımları maalesef karikatüre dönüştürülmüş durumda. Burada yapılan çok üzücü bir olay ve inşallah gereği yapılır."

ESKİ FOTOĞRAFLARA BAKMADILAR MI?

Restorasyonun bir tarihi eseri olduğu gibi korumak açısından dünyanın en önemli işlerinden biri olduğunu ve herkesin restorasyonu yapamayacağını ifade eden Daşkapan, şöyle devam etti: "Bu çok önemli bir şey ama gelin görün ki Hatay Arkeoloji Müzesi'nde hatalı restorasyon olmuş. Bire bir yapmak lazım bunu. Kaldı ki yüksek çözünürlüklü fotoğraflar, videolar eski müzede var ve her şey ortada. Bu restorasyonu yapan arkadaşlar bunlara hiç bakmadılar mı? Bunları denetleyen yok mu? Bu işin asıl acı kısmı bu. İnşallah düzeltilecek. Bakanlık olaya el koydu.Antakya mozaikleri Avrupa ve Amerika'da 17 müzede sergileniyor. Fransa'da bulunan dünyanın en önemli müzesinde Antakya'dan çıkartılan ve dünyanın en güzel 5 mozaiğinden biri sayılan 'Paris'in yargısı' mozaiği orada sergileniyor. Bu mozaikler her 5-10 yılda bir restorasyon görüyor. O restorasyonlar bir ince damar ameliyatı yapan doktor hassasiyeti ile yapılıyor. Nasıl hastayı yatırır ameliyat edersiniz o şekilde yapıyorlar restorasyonu. Ama bizde öyle değil. Bir taş yerinden kopsa, onun yerine şunu da koysak olur mantığı var. Bu olmaz işte. Bizdeki hata bu. Ama inşallah düzeltilecek."

'TAŞ USTASI DAHA İYİ YAPAR'

Hatay'ın İskenderun İlçesi'nde gelişmelerle ilgili açıklama yapan MHP Hatay Milletvekili Adnan Şefik Çirkin de, mozaiklerin restorasyonunda hata yapılmasına çok sert tepki gösterdi. Olayı arkeolojik facia olarak değerlendiren Çirkin, "Kör müsünüz, görmüyor musunuz? Yani bunu Antakyalı taş ustalarına verseniz bundan iyi yapar. Zaten bu kusuru da ortaya çıkaran Antakyalı bir taş ustası kardeşimizdir. Hiç mi bakmadınız? Bu arkeoloji müdürü ne iş yapar? Kültür ve Turizm Bakanı ne iş yapar? Bu bizim taş ustaları daha iyi yapardı" diye konuştu.

BİLİMSEL OLMALI

Bu arada, mozaiklerle ilgili daha önceki restorasyonlarda vernik kullanıldığı ve parlaklık sağlandığı, bunun bilimsel olmadığı, son restorasyonda bunlar silindiği için önceki montaj ile arasında farklılık doğduğu da belirtildi.

AA-DHA