Heybeliada için top Samaras'ta

Heybeliada için top Samaras'ta
Heybeliada için top Samaras'ta
Heybeliada Ruhban Okulu, Erdoğan-Samaras görüşmesi sonrası yeniden gündemde. Ankara'da genel hava: Başbakan'ın bir sözüyle sorun çözülür. Ancak bunun için Yunanistan'ın atacağı ilk adıma bakılıyor.
Haber: DENİZ ZEYREK - deniz.zeyrek@radikal.com.tr / Arşivi

Yunanistan’da Batı Trakya’daki Türk azınlığın din adamı ve öğretimi ile ilgili atamaların yapılacağı hafta, Türkiye ’de de Ruhban Okulu konusu yeniden gündeme geldi. Başbakan Tayyip Erdoğan ’ın Yunanistan Başbakanı Antoni Samaras ile görüşmesi de iki ülkenin karşılıklı olarak adım atacağı beklentisi doğurdu. Son 10 yıldır Ruhban Okulu’nun nasıl açılabileceği konusunda onlarca yöntem konuşuldu ama bu yöntemlerden herhangi birinin hayata geçmesi siyasi iradenin kararına yani Başbakan Tayyip Erdoğan’ın ağzından çıkacak “Çözün” talimatına bağlı. Siyasi irade ise Yunanistan’ın Batı Trakya Türklerine yönelik hak ihlallerinden vazgeçmediği için tek taraflı adım atmak istemiyor.
Başbakan Tayyip Erdoğan, Katar’da Samaras’la görüşmesinden sonra, imarıyla ilgili izin verilmesi halinde Atina’ya camiyi Türkiye’nin yaptırabileceğini belirterek “Yeter ki Atina’ya bu turizmde vesaire gelen Müslümanlar orada ibadet edebilecekleri bir yer kendilerine bulabilsinler dedik. Sayın Samaras olumlu bir yaklaşım gösterdi. Zaten Parlamento’dan da geçtiğini söylediler. Yani bu tür adımların karşılıklı iyi niyet anlayışıyla çözülebileceği noktasında bir mutabakatımız oldu” dedi ardından da bu mutabakatın Heybeliada Ruhban Okulu ile ilgili de olabileceğini ifade etti.

Erdoğan-Samaras zirvesi umut oldu
Erdoğan ile Samaras arasındaki görüşmede, Atina’nın Batı Trakya’daki din adamlarının ataması konusundaki sorun da gündeme geldi. Erdoğan’ın açıklamalarında din adamlarının atamasına ilişkin detay yer almadı ama Yunanistan Başbakanı’nın bu konuda bir açılım yaklaşımı ortaya koymadığı öğrenildi. Ancak, Başbakan Tayyip Erdoğan’ın Başbakan Yardımcısı Bülent Arınç’a bu konuda çalışma yapması talimatı verdiği, Atina’ya cami yapılmasının ardından Türkiye’nin Ruhban Okulu ile ilgili somut adım atabileceği de Ankara ’da konuşulmaya başlandı.

‘Siyasi karar yeter’
Ruhban Okulu sorunu Avrupa Birliği’nin 1999’dan beri Türkiye için hazırladığı ‘İlerleme Raporları’nın tamamında yer aldı. Kiminde “Halki (Heybeliada) Ruhban Okulu hâlâ açılmamıştır”, kiminde, “Heybeliada Ruhban Okulu kapalı kalmaya devam etmektedir”, bazılarında da “Heybeliada Rum Ortodoks Ruhban Okulu hâlâ kapalıdır” ifadesi kullanıldı. Benzer bir durum ABD’nin her yıl hazırladığı İnsan Hakları Raporu’nda da yer aldı ve Türkiye ile AB ülkeleri ve ABD yöneticileri arasında yapılan bütün görüşmelerde konu gündemin üst sıralarında yer aldı. Türk tarafı, yaklaşık 10 yıldır, sorunu ‘Türk vatandaşlarının sorunu olarak gördüğünü’, ‘Çözüm için çalışma yürüttüğünü’ açıklasa da herhangi bir adım atılmadı. Sorunun yasal, anayasal kaynağı konusunda bile net bir tavır ortaya konulmadı. Bazen anayasa değişikliği gerektiği, bazen YÖK yasasındaki bir değişiklik ile okulun açılabileceği, bazen de hiçbir değişiklik yapılmadan dahi okulun eğitime başlayabileceği ifade edildi. Dışişleri Bakanlığı’nın internet sitesinde, son 10 yılda Dışişleri sözcülerinin ve sorumlu bakanların Ruhban Okulu ile ilgili açıklamaları, Türkiye’nin kendi vatandaşlarının sorununun çözümünde Yunanistan’ın Batı Trakya Türk azınlığına yönelik olumsuz tutumu ile doğrudan bağ kurmadığını iddia etse de diplomatik kaynaklar, devletin zirvesinde “Yunanistan adım atmadan olmaz” görüşü hep hâkim oldu. Üst düzey bir yetkili, Yunanistan’ın Batı Trakya Türklerine yönelik ayrımcı tutumu sürerken Türkiye’nin adım atmasının Batı Trakya Türk toplumunda büyük bir hayal kırıklığı yaşatacağını savunsa da “Türkiye’de siyasi iktidar karar verirse Ruhban Okulu bir-iki haftada açılır. Ancak hem Türkiye’deki muhalefetin tepkisi, hem Batı Trakya Türklerinin olası reaksiyonu hükümeti zor durumda bırakır. Yunanistan’ın işbirliği yapacağı sinyali vermesi gerek. Atina’da cami yapılması önemli, ancak müftü ataması konusundaki politikanın değişmesi şart” yorumunu yaptı.

Şimdi ne olacak?
Ankara’daki genel görüş, Başbakan Tayyip Erdoğan’ın ‘sorunu çözün’ talimatı ile YÖK ve Milli Eğitim Bakanlığı ’nın bugüne kadar yaptığı çalışmalar doğrultusunda kısa sürede yasa tasarısı taslağı sunabileceği, TBMM’den geçmesinin ardından da okulun yüksekokul statüsünde faaliyetlerine başlayabileceği yönünde. Ancak, Erdoğan Yunanistan adım atmadan bu talimatı vermeyecek.