Hiç yıpranmayan bedenin sırlarını çözüyor

Moleküler biyoloji alanında yaptığı çalışmalarıyla Vehbi Koç Ödülleri'nin altıncısını kazanan Prof. Dr. Aziz Sancar, bütün dünyada ilgiyle izlenen çalışmalarını Radikal'e anlattı.

İSTANBUL - Moleküler biyoloji alanında yaptığı çalışmalarıyla Vehbi Koç Ödülleri'nin altıncısını kazanan Prof. Dr. Aziz Sancar, bütün dünyada ilgiyle izlenen çalışmalarını Radikal'e anlattı.
Prof. Dr. Aziz Sancar'ın ödüllendirilen iki projesi vardı. İlki DNA onarımı, diğeri insanın biyolojik saatiyle ilgili.
34 yıldır hücrelerin DNA tahribatına nasıl tepki verdiğini aydınlatmaya çalışan araştırmacı, sonunda DNA onarımını yapan enzimleri ayrıştırmayı başardı.
Prof. Dr. Sancar, "DNA onarımı hem kanserin önlenmesi için hem kanser tedavisi için önemli. DNA onarımı yapan enzimleri ayrıştırıp onların mekanizmasını aydınlattık" dedi. Bilim çevreleri DNA'nın kendisini nasıl onardığının anlaşılmasının, hem vücutta hiç kanser oluşmaması hem de oluşmuş olan kanserlerin tedavisi konusunda yeni yöntemler geliştirilmesinde son derece önemli olduğunu vurguluyor.
Prof. Dr. Sancar'ın biyolojik saatle ilgili çalışmaları da birçok hastalığın tedavisinde yol gösterici olacak. Sancar 11 yıldır ilgilendiği biyolojik saatin, orta beyinde bir merkez olduğunu anlattı:
'Uygulama yakında'
Sancar şöyle konuştu: "Orta beyinde bütün vücut fonksiyonlarını, vücut ısısını, tansiyonu, ne zaman uyuyup ne zaman uyandığımızı ve bunun gibi her şeyi ayarlayan orta beyinde bir merkez vardır. Son on yılda bunları kontrol dört gen bulundu. İlk geni biz izole ettik. Buna 'kriptokrom' adını verdik. Bizim çalışmamız, o alanda çalışan diğer araştırmacıların katkısıyla o biyolojik saatin molekül seviyede nasıl çalıştığını aydınlattı. Biyolojik saat birçok sağlık konularında örneğin ruh sağlığı, depresyon, uyku bozuklukları, ayrıca kanser tedavisinde önemlidir. İlacın ne zaman verilmesi, biyolojik saat sayesinde belirlenebilir. Bu araştırmalarımın inşallah ileride tıpta uygulaması olacak. Şu anda uygulaması yok ama yakında olacak."



'Memleketten ödül almak...'
Aziz Sancar, Mardin'in Savur İlçesinde, okuma yazma bilmeyen ancak eğitime önem veren sekiz çocuklu bir anne - babanın çocuğu olarak doğdu. İstanbul Tıp Fakültesi'ni bitirdi. Yurtdışında yaptığı çalışmalarla Amerikan Ulusal Bilimler Akademisi'ne kabul edilen üç Türk'ten biri oldu.
Kuzey Carolina Üniversitesi Biyokimya ve Biyofizik Bölümü Başkanı Sancar, "Türkiye'de ne ödül olursa benim için çok onur verici" dedi, "Kendi memleketimdir, çok sevindirir beni. İTÜ, Koç ve Boğaziçi üniversitelerinde konuştum. Öğrencilere güç veriyoruz. Onlara da söyledim. İnşaallah bizden daha iyisini yaparlar."