Huzur namına dur!

Yeniden İstanbul Emniyet Müdürlüğü'ne atanan Özdemir, 'Huzur 34' operasyonunu da başlattı. Polislerin korkusu: Az gözaltı görevi ihmal sayılabilir.
Haber: DEMET BİLGE / Arşivi

İSTANBUL - Vekâleten yeniden İstanbul Emniyet Müdürlüğü'ne atanan Hasan Özdemir önceki yıllarda düzenlediği 'Huzur 34' operasyonlarını tüm hızıyla yeniden başlattı. Operasyonlarda bazı suçluların yakalanması olumlu karşılanırken, uygulamanın yoğunluğu şikâyetlere yol açtı.
Cuma gecesi bir gecede 5-6 kez polis çevirmesiyle karşılaştıklarını dile getiren bazı vatandaşlar gazeteleri arayarak genel olarak "Suçluların takibine karşı değiliz, ancak sürekli durdurulmak, güvende olma hissinin yanı sıra huzursuzluk da yaratıyor" görüşünü savundu.
Bazı hukukçular ise uygulamayı 'yasal dayanağı eksik' diye yorumladı.
331 gözaltı, 12 tabanca
Geçen cuma günü İstanbul Emniyeti'nde 'Huzur 34' hareketliliği yaşandı. Polis telsizlerinden sık sık 'uygulama' yapılacağı anonsları geçti. Güzergâhlar belirlendi ve gece saat 22.00'de uygulama başladı. Şüpheli görülen kişiler durduruldu, üstleri arandı, kimlik kontrolleri yapıldı. Araçlar durduruldu, içindekiler indirildi ve arandı. Saat 01.00'de sona eren uygulamanın sonucunda 247'si 'şüpheli', 12'si kimliksiz olmak üzere toplam 324 kişi gözaltına alındı. Hakkında yakalama kararı bulunan 57 kişi yakalanırken, altı ehliyetsiz sürücü ve iki yabancı hakkında da işlem yapıldı. 11 adet ruhsatsız silah ele geçirilen uygulamalarda, 26 eğlence yeri için yasal işlem yapıldı. Sabaha karşı saat 04.00-06.00 arasındaki ikinci 'uygulama'da da yedi kişi gözaltına alınınca, beş saatlik uygulamada 331 kişi gözaltına alınmış oldu.
'Az gözaltı görev ihmali' iddiası
Adının açıklanmasını istemeyen bazı Emniyet memurları, Özdemir'in tüm Emniyet birimlerine şüpheli, evsiz ve tinercilere yönelik operasyonları artırma emri verdiğini söyledi. 'Şüpheli' tanımının çok açık olmadığını belirten polisler, Emniyet amirlerinin, görev alanlarındaki gözaltı sayısının düşük olmasının, 'görev ihmali' olarak yorumlanmasından korktuklarını da dile getirdi.
İstanbul Barosu CMUK Servisi sorumlularından avukat Metin İris, İstanbul'un adeta
karakol' haline getirildiğini belirterek şu görüşleri dile getirdi:
"Polis Vazife ve Selahiyet Kanunu'nun 9. maddesi bu tür aramaların gereksinim halinde valiliğin izni alınarak yapılmasını öngörüyor. Yani belli somut bir olay olması gerekiyor. Bu durumda olayın meydana geldiği bölge polis tarafından aranabilir. Ancak şimdiki duruma bakılırsa İstanbul adeta karakol haline getirildi. Suçlu aramanın başka yolları olmalı."
'Neye göre şüpheli'
Uygulamalarda genelde 'şüpheli' görünenlerin gözaltına alındığını vurgulayan İris,
"Literatürde 'şüpheli şahıs' diye bir kavram yok. Bu, polisin bulduğu keyfi bir kavram. Neye göre şüpheli? Bunların belli olması gerekiyor. Polis, 'Ben şüphelendiğim kişiyi alırım' diyor. Vatandaşlar bu durumda mutlaka haklarını aramalıdır. Tazminat davası açma ve suç duyurusunda bulunma hakları var" diye konuştu.
İstanbul Barosu CMUK Servisi sorumlularından avukat Hakan Ertaçoğlu da "Her arama için ayrı ayrı valilik izni alınması gerek. Hep aynı gerekçeyle izin alamaz. Polis, şu nedenlerle arama yapacağım demesi gerekir. İzinsiz yapılan uygulamalar da keyfi ve yasadışıdır" dedi.
CMUK'a bildirim yok
Gözaltına alınanların yasal hakları bulunduğunu hatırlatan hukukçular, bunlardan birinin de sanığın 'avukat isteme' hakkı olduğunu vurguladı. Bu hakkın polis tarafından sanığa hatırlatılması gerektiğini söyleyen CMUK Servisi çalışanları, "Polis bu hakkı hatırlatmıyor. Bize başvuru sayısı çok az. Son olarak cuma günü düzenlenen operasyondan sonra tek bir başvuru bile gelmedi" diye konuştu.
Bunları bilin

  • Polisten, arama için valilikten alması gereken izin kâğıdını göstermesini isteme hakkınız var. Polis, eğer talep ettiğiniz izin kâğıdını göstermezse şikâyette bulunabilirsiniz.
  • Yasaya göre polis istediği zaman kimliğinizi göstermek zorundasınız.
  • Avukatınıza veya yakınlarınıza durumu haber verme hakkınız var.
  • Avukatınız yoksa, CMUK Servisi'ni arayarak baronun bir avukat atamasını talep edebilirsiniz.
  • 'Şüpheli' diye gözaltına alınıp, daha sonra serbest bırakıldığınızda 'haksız gözaltı' nedeniyle tazminat davası açabilir, sorumlular hakkında suç duyurusunda bulunabilirsiniz.
    Yasa ne diyor?
    Polis Vazife ve Selahiyet Kanunu'nun 9. maddesi: Polis, kamu düzeninin ve anayasal hak ve özgürlükleri korumak bakımından zorunlu ve gecikmesinde sakınca bulunan hallerde, il sınırları içinde valinin, ilçe sınırları içinde kaymakamın somut
    olay ve gereksinimleri için her seferinde yeniden vereceği emirle, kişileri ele geçirmek amacıyla, kişilerin üstlerini araçlarını ve eşyasını arar, suç unsuru gördüklerine el koyar, evrakıyla birlikte adalete teslim eder. Vali ve kaymakamın arama ve alıkoymaya ilişkin emri yazıyla verilir. İvedi durumlarda sözlü olarak verilen emir en kısa zamanda yazı ile doğrulanır.