İlahi Fevzi bey

Hukukçular şaşkın
Her şey 27 Eylül 2001'de Radikal'de çıkan 'Çevre Temizliği' başlıklı bir haberle başladı. Haberdeki bilgilerin yanlış olduğunu ileri süren Çevre Bakanı Fevzi Aytekin Radikal'e eşine az rastlanır bir tekzip gönderdi. Her sayfasında ve zarfında 'gizli' ibaresi olan açıklama hukukçuları da şaşırttı.
Tam bir çıkmaz
Ceza hukukçusu Ord. Prof. Dr. Sulhi Dönmezer, "İşte Türkiye'de bürokrasinin geldiği durum'' diyerek Çevre Bakanlığı'nın
'gizli' tekzibini şöyle değerlendirdi: Şimdi onu yayımlayacak mısınız? Yayımlasanız suç, yayımlamasanız suç. Devletin gizli belgelerini yayımlamak çok ağır bir suçtur.
En az üç yıl hapis
Görüş sorduğumuz tüm hukukçular, "Bu kadar komik bir şey olamaz" diyerek şaşkınlığını dile getirdi. TCK'nın 137. maddesi 'gizli' belgeleri açıklayanlara en az üç yıl ağır hapis cezası öngörüyor. Bu nedenle de Radikal tekzibi yayımlayamıyor.

İSTANBUL - Radikal gazetesinde 27 Eylül 2001'de 'Çevre temizliği' başlığıyla yayımlanan haberde bazı bilgilerin yanlış olduğunu savunan Çevre Bakanlığı, yayımlanmasını istediği 'gizli' bir açıklama gönderdi. Eşine az rastlanır tekzip örneğini, hukukçular da yorumlamakta zorlandı.
Sanki devlet sırrı
'Çevre Bakanı Özel' ve 'gizli' ibareli açıklama, açıklamaya konu olan gazete kupürü fotokopisi ve bilgi notu eklerinin de içinde bulunduğu sarı ve üzerinde üç ayrı 'gizli' damgası bulunan zarf, Radikal'in Ankara Bürosu'na gönderildi.
Çevre Bakanı Fevzi Aytekin'in imzasının bulunduğu ve her iki sayfasının alt ve üst tarafında kırmızı 'gizli' damgası olan açıklamada, 27 Eylül 2001 tarihinde yayımlanan 'Çevre temizliği' başlıklı haberde yer alan iddialara tek tek yanıt verildi.
Hukukçular şaşkın
İçeriğinde ÇED raporlarının nasıl hazırlandığı, bakanlığın ulusal ve uluslararası çalışmaları, iddiaların doğru olmadığı, gazetecilik meslek ilkelerinin neler olduğu dışında herhangi bir bilgi bulunmayan 'gizli' tekzibi, kanunlar çerçevesinde suç olduğu gerekçesiyle yayımlayamıyoruz.
İlk kez bir gazetenin yazıişleri müdürlüğüne
'gizli' ibareli açıklama gönderilmesi, hukukçuları da şaşırttı. Ceza hukukçusu Ord. Prof. Dr. Sulhi Dönmezer, Çevre Bakanlığı'nın 'gizli' damgalı tekzibini,
"Şimdi onu yayımlayacak mısınız? Yayımlasanız suç, yayımlamasanız suç. Devletin gizli belgelerini, özellikle devletin güvenliğini tehdit ediyorsa yayımlamak suçtur. Ancak sanırım burada öyle bir durum yok. Bu durum Türkiye'de bürokrasinin ne duruma geldiğini gösteriyor" dedi.
Avukat Adnan Ekinci ise şunları söyledi:
"Kesinlikle bir yanlışlık yapılmış. Bu kadar komik bir şey olamaz. 'Gizli' damgası devletin iki kurumu arasındaki gizli bilgileri içeren yazılarda kullanılır."
Evrak tanımı, devlet kurumlarının idari yönetmeliklerinde yapılıyor. Örneğin Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü'nün Evrak ve Dosya Yönetmeliği'ne göre evrak, 'Görülen hizmetler, yapılan iş, işlem ve haberleşmeler
sırasında veya sonucunda kamu kuruluşları, gerçek veya tüzelkişiler tarafından üretilen her türlü yazılmış, basılmış, postalanmış, tellenmiş, kayıt bandına veya filme alınmış belgeleri' olarak tanımlanıyor.
Yönetmeliğe göre 'özellik taşıyan evrak' ise üzerinde ayrı bir gizlilik ve ivedilik derecesi bulunan 'çok gizli', 'kişiye özel',
'hizmete özel', 'özel', 'çok ivedi', 'ivedi'
ve 'günlü' işareti taşıyan evrak demek.
Cezası var
Çevre Bakanlığı'nın gönderdiği gizlilik dereceli evrakın tanımı ise şu şekilde:
'İzinsiz olarak açıklandığı takdirde ulusal güvenlik, saygınlık ve çıkarlarımızı ciddi biçimde bozacak olan ve kapsadığı konu itibarıyla yetkisiz kimselerce bilinmesi sakıncalı evrak.' Türk Ceza Kanunu da devletin gizli evrakının 'ifşa edilmesi', yani açıklanması durumunda yaptırımlar uygulamayı öngörüyor. Kanunun 137'nci maddesi, 'selahiyetli makamların neşir ve ifşaasını men ettikleri malumatı ifşa eden kimse üç yıldan aşağı olmamak üzere ağır hapis cezası' öngörüyor.