İlik bankası batmasın

İstanbul Tıp Fakültesi'ndeki Kemik İliği Bankası, yıl sonuna kadar yeni kan örneği sayısını 2 bin 500'e tamamlamazsa Dünya Kemik İliği Bankası'nın
'kara listesi'ne girecek. Son günlerdeki 860 yeni örnek umut verdi. Polat Renaissance Hotel çalışanları da kampanyaya katıldı.
Fotoğraf: Tahsin Aksu
Haber: HATİCE YAŞAR / Arşivi

İSTANBUL - İstanbul Üniversitesi İstanbul Tıp Fakültesi bünyesindeki Kemik İliği Bankası, gönüllülerin kan örneklerini bekliyor. Çünkü Dünya Kemik İliği Bankası'nın bu yıl için şart koştuğu 2 bin 500 kan örneğinin bu ay sonuna kadar tamamlanması gerekiyor. Kamuoyunda oluşan duyarlılık sayesinde iki haftada bu sayıya ulaşılması bekleniyor.
Dünyada her yıl 8 bin kişi, kemik iliği nakliyle yaşama dönüyor. Vericilerin kan örneklerinin bulunduğu bankalar sayesinde kemik iliği nakli olması gereken kanserli hastalar, iliğe kavuşabiliyor. Şans, bankalardaki verici sayısı arttıkça çoğalıyor. Türkiye'de de 1998'de kurulan İ.Ü. Tıp Fakültesi bünyesindeki Kemik İliği Bankası, kemik iliğine ihtiyaç duyan hastalara hizmet veriyor. Bankada halen 26 bini aşkın örnek var. Ancak bu sayı, nüfusa oranlandığında çok düşük. Türkiye'de verici sayısının azlığı nedeniyle Dünya Kemik İliği Bankası bu yıl, aralık sonuna kadar 2 bin 500 yeni verici bulunmasını şart koştu.
Kemik İliği Bankası Başkanı Prof. Dr. Mahmut Çarin, 1999'da Dünya Kemik İliği Bankası'na üye olmalarına karşın kan bağışının her yıl 300-400'de kaldığını, bu nedenle 'kötü banka' konumuna düştüklerini belirterek, "Normalde her örnek için 80-100 milyon lira harcanması gerekiyor. Bizim malzememiz yoktu. Almanya bunu karşılayınca, ücretsiz kan almaya başlayabildik. Dünya Kemik İliği Bankası üyeliğinden düşmemek önemli. Çünkü 1999'daki üyelik sayesinde 9 milyonu aşkın vericinin olduğu havuzdan yararlanma şansı bulduk" dedi.
'Kan yurtdışına çıkmaz'
Kemik İliği Bankası Koordinatörü Doç. Dr. Sarper Diler de, özellikle Oktar Babuna için düzenlenen kampanyalarda toplanan ve yurtdışına gönderilen 80 bin kan örneğiyle ilgili endişeleri giderdi:
"Kanlar hiçbir şekilde yurtdışına gönderilmeyecek. Kan örneklerini çalıştığımız Doku Tipleme Laboratuvarı, Sağlık Bakanlığı'nca ruhsatlandırıldı. Ayrıca ilk 2 bin 500 örnek için hiçbir ücret talep etmiyoruz. Kişisel bilgiler hiçbir şekilde üçüncü şahıslara ulaşmıyor. Kamuoyunda oluşan duyarlılık sonucu oluşan yoğun ilgiden mutluyuz. 860 yeni verici bulduk. Eğer bu hız kesilmezse, iki haftada 2 bin 500'e ulaşırız."
Sağlık Bakanı Recep Akdağ da bankanın kapanma tehlikesi konusunda,
"Bakanlık olarak şahsi önlemimiz olamaz, ama fakülteye her tür yardımı yapacağımızı kendilerine ilettik. Mevzuat açısından kendilerine her türlü kolaylığı göstereceğiz" açıklamasını yaptı.
Lösemi hastası olduğu için binlerce kişinin kan örneği vermesini sağlayan Oktar Babuna'yla ilgili iddialar, ilik naklini baltaladı. 1999'da spor salonlarında binlerce insan kuyruğa girdi. 80 bini aşkın kan örneği toplandı ve ABD'de özel bir laboratuvara gönderildi. Babuna'nın ilik nakline ihtiyacı olmadığı yönünde doktorlarca yapılan açıklamalar ve giden kanların 'parasal anlaşmazlık' nedeniyle rehin kalması bu konudaki duyarlılığı azalttı.



5 ml'lik kan örneği
Nasıl verici olunur?
5 ml'lik bir tüp kan örneği verilerek ve 'Kemik İliği/Kök Hücre Bağış Formu' doldurularak verici olunur. Organ bağışının aksine, hayattayken hayat kurtarabilirsiniz. Kan vermek isteyenler 14.00-19.00 saatleri arası İ.Ü. Tıp Fakültesi Temel Bilimler Binası'ndaki Tıbbi Biyoloji Bölümü'ne başvurabilir.
Doku uyumu olursa?..
İliğin uyması halinde aranır ve tekrar kan verirsiniz. Testler sonucunda ilik uyarsa, kısa bir ilaç tedavisi sonrası kan bağışı yapar gibi kemik iliği hücreleri bir makineyle toplanır. .
Vericilerden hangi sıklıkta ilik istenir?
Bir kez kemik iliği verdikten sonra kemik iliği bankasında kayıtlı kalmak ya da kalmamak isteğe bağlı. Bağış tekrarında sağlık açısından risk yok.