İnternette milat: 2015

Gelişmiş ve gelişmekte olan ülkeler internetin güvenliği ve yönetimi konusunda 'zorunlu uzlaşmaya' vardı.

ANKARA - Gelişmiş ve gelişmekte olan ülkeler internetin güvenliği ve yönetimi konusunda 'zorunlu uzlaşmaya' vardı. 10-12 Aralık tarihlerinde yapılan 'Dünya Bilgi Toplumu' zirvesinin ardından eylem planı ve ilkeler bildirgesi kabul edildi. İnternetin yönetimi konusundaki sorun Tunus'ta 2005 yılında yapılacak zirveye ertelenirken, fikri mülkiyet hakları konusunda gelişmiş ülkelerin isteği oldu.
Ülkelerin imza attığı eylem planına göre, 2015'e dek bazı köylerin, üniversiteler ve eğitim kurumları ile raştırma kurumlarının, kütüphane ve postanelerin internet erişiminin sağlanması öngörülüyor.
Güvenlikten yönetime
176 ülke, 50 uluslararası kuruluş, 37 Birleşmiş Milletler kuruluşu, 481 hükümet dışı kuruluş ve 98 özel sektör kuruluşundan 13 bin kişinin katıldığı Cenevre zirvesi öncesinde, gelişmiş ülkeler ile gelişmekte olan ülkeler fikri mülkiyet hakkı, internetin güvenliği ve yönetimi konusunda uzlaşma sağlayamamıştı. Cenevre toplantısında ise bu maddeler üzerinde ülkeler zorunlu uzlaşmaya vardı.
'Fikri mülkiyet' sürüyor
Zirve sonucunda kabul edilen ilkeler bildirgesinin fikri mülkiyet hakları bölümünde gelişmiş ülkelerin istediği oldu..
Zirve öncesinde yapılan çalışma toplantılarında, ABD ve bazı Avrupa ülkeleri fikri mülkiyet hakları konusunda geri adım atmamış, Afrika ve Asya ülkeleri lisans ücretlerinin fazlalığından yakınmıştı. Gelişmiş ülkeler de gelişmekte olan ülkelerden kopyalama ve taklitlerin önüne geçilmesini zorlayan bazı düzenlemelerin yapılmasını istemişti. AB, ABD, Kanada ve Japonya'nın oluşturduğu gruba karşılık, Hindistan, Çinve Afrika Grubu'nun başını çektiği gruplar arasında 'koruma' ve 'esneklik' konusu tartışıldı.Cenevre zirvesi öncesinde yapılan Hazırlık Komiteleri toplantılarında, interneti ilk keşfeden ülke olan ABD, internetin yönetimini bırakmak istememişti. Çin, Afrika ve Asya ülkeleri ise internetin yönetiminin Birleşmiş Milletler nezdinde kurulacak hükümetlerarası bir yapıya verilmesini istemişti.
Cenevre zirvesinde ise internetin yönetimi konusunda ilgili tüm tarafların katılımıyla bir çalışma grubu oluşturuldu. Çalışma grubu, alacağı sonuçları 2005'teki Tunus zirvesine tavsiye kararı olarak sunacak. Net karar ise Tunus'ta verilecek.
İlkeler bildirgesinde, bilgiye erişim konusunda ağ güvenliği ve sibersuçlar
ile ülkelerin zararlı-yıkıcı olabilecek içeriklere karşı güvenlik algılamaları tanımlandı. İstenmeyen mesajlar ve sibersuç kavramları ile mücadele edilmesi gerektiği vurgulandı. Hem gelişmiş ve hem gelişmekte olan ülkelerin isteklerinin bildirgeye yansıdığı konu ise insan hakları oldu.
İlkeler bildirgesinin 4. maddesinde, Batı ülkelerinin bilgiye erişim konusundaki 'özgürlükçü' isteklerine yer verildi.
Dayanışmak mı, o da ne?
Hazırlık toplantılarında uzlaşma sağlanamayan diğer bir konu da 'Sayısal Dayanışma Fonu'nun oluşturulmasıydı. Gelişmekte olan ülkelerin savunduğu
'Sayısal Dayanışma Fonu' kurulması fikri ilkeler bildirgesinde 'bazı ülkelerin isteği' şeklinde yer aldı. Aynı maddede diğer devletlerin
'mevcut mekanizmaların etkin kullanımı' fikrini dile getirdiği vurgulandı. Bildirgede, medyaya da yer verilerek, basın özgürlüğü ve çeşitliliği vurgulandı.
İlkelerde uzlaşıldı
İlkeler bildirgesinde öngörülen hedeflere ulaşmada atılması gereken adımları tanımlayan Eylem Planı'nda ise 2015 yılına kadar getirilmesi hedeflenen pratik hedefler yer aldı. Dünya nüfusunun yarısının bilgi iletişim teknolojilerinin erişimlerinin sağlanmasını öngören eylem planına göre, 2015'e dek köyler, üniversiteler, eğitim kurumları, araştırma kuruluşları, kütüphaneler, postaneler internete kavuşacak. Planın gidişatı ise 2005'te yapılacak Tunus zirvesinde gözden geçirilecek.