'İntihar yayını intihar ettirir'

Boğaz Köprüsü'nde intihar vakaları artarken, uzmanlar uyardı: İntihar öğrenilen bir davranış. Özendirici yayın olmamalı.
Haber: AYŞEGÜL DİKENLİ / Arşivi

İSTANBUL - Boğaziçi ve Fatih Sultan Mehmet köprülerinde artan intihar ve intihar girişimleri, bu konudaki haberlerin özendirici olup olmadığı tartışması yarattı. Son olarak görüntü alan kameramana "Beni çok iyi çek, görüntüleri satarsın" deyip kendini Boğaz'ın sularına bırakan Turan adlı gencin intiharıyla başlayan tartışmada uzmanlar, intiharın 'öğrenilebilen bir davranış' olduğu uyarısında bulundu. İntihara müdahale eden köprü çalışanlarının bu konuda eğitilmesi gerektiğini belirten uzmanlara göre özellikle köprülerin seçilmesinin iki nedeni var; kesin çözüm ve ses getirmek.
'Şov diye bakılmamalı'
İntihar teşebbüsünde bulunanlara 'şov yapıyor' önyargısıyla yaklaşmanın doğru olmadığını belirten uzmanlar, bu kişilerin içinde bulundukları 'çıkmaz'ı ifade etmek istediğini vurguladı. Önlem olarak köprülere tel çekilmesini öneren uzmanlar, bunun
İngiltere'nin Bristol şehrinde intiharların sıkça yaşandığı bir köprüde denendiğini ve başarılı olduğunu kaydetti.
'İntihara teşebbüs' ile 'intihar etmenin' ayrı şeyler olduğunu ifade eden Psikiyatrist Doç. Dr. Armağan Samancı, "Dikkat çekmeyi amaçlayan ve bunu sıkça tekrarlayan bir grup var. İkinci grup ise intihara karar verenler; onların en büyük korkusu kurtulmak veya sakat kalmaktır. Bu yüzden ölümün kaçınılmaz olduğu köprüler gibi mekânları seçerler" dedi.
Samancı, medyadaki intihar görüntülerinin hem dikkat çekmeyi amaçlayanları etkilediği, hem de intiharın kolay ve rahat bir yol olduğu izlenimi doğmasına yol açtığı uyarısında bulundu.
'Hükümetler önlem alıyor'
İntiharların toplumu tehdit eden, öğrenilebilen ve artan bir durum olduğunu söyleyen Samancı, dünyanın birçok ülkesinde intiharların azaltılması için hükümetlerin önlemler aldığını ifade etti. Samancı, intiharı kolaylaştıran fiziki imkânların ortadan kaldırılması gerektiğini belirtti. Samancılar, "Yakında Türkiye'nin başka bölgelerinden de intihar için Boğaz köprülerine gelen olabilir" dedi.
İntiharın öğrenilmesinde medyanın
önemli rolü olduğunu söyleyen Samancı, düzenleme yapılması gerektiğini kaydetti.
Bilgi Üniversitesi Psikoloji Bölümü öğretim üyesi Doç. Dr. Serdar Değirmencioğlu da medyadaki yayınların özendirici olduğunu belirterek, şöyle devam etti:
"Bu iki türlü oluyor. Bu konuda bir fikri olmayan insanlar TV'deki görüntüden etkileniyor. İntihar fikri olanlar ise 'Ben de bu kadar büyük bir şey yapayım da ses getireyim' diyebilir. İntihar çok pürüzlü bir konu. Teşebbüs edenlerin bazısı intihar kararında değil. Bazı insanlar, açmaza girdiklerini belli etmek için teşebbüste bulunabilir. Bazıları ise tek çözümün bu olduğunu düşünebilir. Ancak ikisine hızlı ve doğru müdahale yapılması çok önemli."
İntihar olaylarının medyaya aktarılış biçiminin doğru olmadığını ifade eden Değirmencioğlu, "Aynı sahneler defalarca tekrarlanarak abartılıyor" dedi.
Değirmencioğlu, köprüdeki güvenlik görevlileriyle ilgili de şöyle konuştu:
"İntihara teşebbüs eden birine hızlı bir şekilde müdahale etmek çok önemlidir. Bunun için köprüdeki birimler intihar eğilimindeki birinin psikolojisiyle ilgili olarak özel eğitime tabi tutulmalıdır."
***
Risk faktörleri
Yalnız olmak. (Ancak dünyada dul ya da boşanmış olmak risk faktörüyken, Türkiye'de evliler çoğunlukta. Buna neden olarak boşanma oranının düşüklüğü gösteriliyor.)
Alkol ve madde kullanımı.
Fiziksel hastalıklar.
Psikiyatrik rahatsızlıklar.
Ailede intihar edenlerin olması.
Ümitsizliğin artması.