İstanbul trafiğini 'çözecek' '7 Tepe 7 Tünel'e ne oldu?

İstanbul trafiğini sihirli bir değnek gibi çözmesi beklenen '7 Tepe 7 Tünel'de ilk iki tünelin iki yıl sonra, iki ay gecikmeyle bu ay açılması bekleniyor. Diğer tüneller inşaat, ihale veya proje aşamasında



SERKAN OCAK
İSTANBUL - Günlük insan hareketliliği 23 milyona dayanan İstanbul’da, trafik yoğunluğu arttıkça, kenti yönetenlerin trafiğe çözüm projeleri de artıyor. Bu ‘çözüm’lerden biri de, İstanbul Büyükşehir Belediyesi’nin 7 Tepe 7 Tünel projesi. Şu anda pek fazla kimse farkında olmasa da kentin 50 metre altında yüzlerce insan hummalı bir çalışma içinde.
Projenin adı ‘7 Tepe 7 Tünel’ ama aslında kentin 14 noktasında 33 tünel açılmasını kapsıyor.
Büyükşehir Belediye Başkanı Kadir Topbaş, bu tünellerin ilk ikisinin 2008 yılı sonunda açılacağını müjdelemişti. Ancak yetişmedi. Başbakan Recep Tayyip Erdoğan, metrobüs hattının Söğütlüçeşme’ye uzatılması için düzenlenen törende, ‘Dolmabahçe-Bomonti’ ile ‘Piyalepaşa-Kâğıthane’ tünellerinin bu ay açılacağını ilan etti.
Programdaki aksama dışında kent içine toplam 150 kilometrelik tüneller silsilesi yapılmasına karşı çıkan uzmanlar da var. Prof. Dr. Haluk Gerçek’e göre İstanbul’da trafik sorunu çözülmek isteniyorsa, kent otomobillere değil, otomobiller kente uydurulmalı.

40 dakika tasarruf
4 bin 658 metrelik ‘Dolmabahçe-Bomonti’ ve 3 bin 19 metrelik Piyalepaşa-Kâğıthane tünellerinin yapımına 2006’da başlandı.
Bomonti-Dolmabahçe Tüneli, Dolmabahçe Stadı’nın kuzeyinden başlıyor. Taksim ve Feriköy’ü alttan geçtikten sonra Bomonti’den çıkıyor. Piyalepaşa’dan başlayan diğer tünel yolsa Okmeydanı ve Çağlayan’ı alttan geçerek Kâğıthane’ye ulaşıyor.
Tünelleri kullanan araçlar Sütlüce bağlantı yolunu kullanarak TEM’e çıkabilecek. Her iki noktada yapılan beş kavşakla tünel trafiği diğer yollara entegre edilecek.
Kâğıthane-Dolmahçe arasında yapılan iki tünel ve yolun maliyeti 223 milyon TL. Tüneller sayesinde 45 dakikada kat edilecek yol 3-5 dakikaya ineceği hesaplandı.
Yerin 50 metre altındaki çalışmalar bazı bölgelerde binaların çatlamasına neden oldu. Kâğıthane’de yapılan çalışmalarda Talatpaşa Mahallesi Keskingil Caddesi Savaş Sokak’taki 10 binada oturan vatandaşlar binaları çatladığı için şikâyette bulunmuştu. Binaları çatlayan sadece Savaş Sokak sakinleri değildi. Tünel hattı boyunca 64 binada hasar oluştu.
Büyükşehir yetkilileri hasarların 47’sinde güçlendirme çalışması yapılıp eskisinden daha sağlam hale getirildiğini söylüyor.

‘Rahatlama geçici olur’
İTÜ İnşaat Fakültesi Ulaştırma Anabilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Haluk Gerçek her şeyden önce, yöneticilerin kente ve ulaştırmaya bakışlarında temel bir değişiklik yapmaları gerektiğini savunuyor.
“Kentsel ulaştırma planlaması ve politikaları, araçlara değil insanlara odaklanmalı” diyen Prof. Gerçek’e göre 7 Tepe 7 Tünel projesinden yol yakınken vazgeçilmeli:
“Yatırımlar, otomobil trafiğiyle tıkanan yolları açmak yerine insanların erişebilirliklerini kolaylaştıracak toplutaşıma projelerine ayrılmalı. Yönetimler hep kentleri otomobillere uydurmaya çalışıyor. Oysa otomobilleri kente uydurmamız gerek. Bir yandan toplutaşıma sistemini yaygınlaştırıp hizmet kalitesini iyileştirirken, diğer yandan da otomobillere ayrılan kent mekânlarını akılcı politikalarla azaltmalıyız. Ne kadar yol, tünel, kavşak ve köprü yaparsak yapalım artan araç trafiğini hızlandırmak mümkün olmayacaktır. Çünkü, araç trafiğinin daha kesintisiz akabilmesini sağlamak için yapılan tüneller, köprüler, kavşaklar başlangıçta trafiğin hızını biraz artırsa da, kısa bir süre sonra durum eskisinden daha kötü hale geliyor. Tüneller getirebileceği işletme ve çevre sorunları açısından da sakıncalar taşıyor. Yapılan tünellerin çıkış noktalarında bir süre sonra trafik tıkanacak. Tünel içinde tıkanan trafikte kalan insanların alacağı zehirli gaz miktarı açık havadakinin 5-10 katı kadardır. İstanbul’da yeni yapılan sekiz kilometrelik tünel 500 milyon TL’ye mal oldu. Bitirilmiş tüneller dışında yeni tünel yapılmamalı ve bunlara ayrılacak finansmanla metro yapılmalı.”

Bütçeyi ‘trafik’ yiyor
İstanbul Büyükşehir Belediyesi, yatırımlarının yüzde 60’ını ulaşıma ayırıyor. Ancak yetkililer,
7 Tepe 7 Tünel projesinin toplam bütçesini, zemine göre kilomete maliyetinin değiştiği gerekçesiyle tam olarak hesaplanmadığını söyledi.
‘7 Tepe 7 Tünel’de son durum şöyle:

İnşaatı bitenler
Dolmabahçe-Bomonti Tüneli: 4 bin 685 metre
Piyalepaşa - Kâğıthane Tüneli: 3 bin 19 metre

İnşaat aşamasında
Sarıyer-Çayırbaşı Tüneli: 4 bin 560 metre
Fulya-Levazım Sitesi Tüneli: 4 bin 450 metre

İhale aşamasında
Dolmabahçe-Fulya Tüneli: 2 bin 27 metre
Levazım-Akatlar Tüneli: 3 bin 360 metre
Levazım-Zincirlidere Tüneli: 2 bin 940 metre
Eyüp-Silahtarağa Tüneli: 200 metre

Proje aşamasında
Üsküdar-Paşalimanı-Ahmediye
Tüneli: 560 metre
Baltalimanı-Ayazağa Tüneli: 4 bin 568 metre
Tophane-İplikçi Tüneli: 2 bin 550 metre
Taşkızak-Hasköy Tüneli: 940 metre
Eyüp Mezarlık Halid bin Zeyd Bulvarı-Sahil Yolu Tüneli: 700 metre
Sarıyer-Merkez-Sahil Tüneli: 556 metre.