İşte bu gerçek hazine

13 yüzyıl öncesinin Türk sanat ve kültür hayatına dair önemli veriler içeren 'Bilge Kağan Hazinesi' gün ışığına...

ANKARA - 13 yüzyıl öncesinin Türk sanat ve kültür hayatına dair önemli veriler
içeren 'Bilge Kağan Hazinesi' gün ışığına çıktı. Devlet Bakanı Abdulhaluk Mehmet Çay, Moğolistan'da yürütülen 'Türk Anıtları Projesi' kapsamında çıkarılan eserleri tanıttı.
Türk İşbirliği ve Kalkınma Dairesi Başkanlığı'nda (TİKA) toplantı düzenleyen Devlet Bakanı Çay, 'Bilge Kağan Hazinesi'ne ilişkin bilgi verdi. Bakan Çay, projenin 1995'te 9. Cumhurbaşkanı Süleyman Demirel'in Moğolistan'a yaptığı resmi ziyaretin ardından hayata geçirildiğini hatırlatırken, son iki yılda çalışmaların hız kazandığını ifade etti.
Anonim mezarlar
Projede 35 Türk ve 11 Moğol bilim adamından oluşan 46 kişilik bilim heyetinin görev aldığını ifade eden Devlet Bakanı Abdulhaluk Çay, şöyle konuştu:
"Kazılar sonrasında oldukça enteresan sonuçlar elde ettik. Bilge Kağan ve Kültigin
Anıtı'nın bulunduğu bölgede dokuz tane daha anonim mezar vardır. Bu anonim mezarların ancak birisinde kazı yapabildik. Tonyukuk'un mezarının bulunduğu bölgede ise bir tane anonim mezar var. Baklava dilimi şeklindeki mezar taşlarının olduğu bölgede gelecek sene de kazıya devam edilecek."
Kültigin kazısı seneye
Bilge Kağan ve Kültigin anıtlarındaki kazılarda önceliği Bilge Kağan'a verdiklerini
belirten Çay, "Bu, gelecek sene bitecektir ve Kültigin'e başlanacaktır. Bilge Kağan'ın parçalanmış olan üç parçalı kitabesi kazı ekibimiz tarafından birleştirilmiştir ve 735 tarihinde dikilen bu anıtı bu sene itibarıyla tekrar diktik ve açılışını yaptık" diye konuştu.
Bir bölümü bulundu
Çay, 1 Ağustos'ta başlayan kazılarda ortaya çıkarılan 2 bin 800 civarında gümüş ve altın parça eşyanın, bir sandık içerisinde bulunduğunu kaydederek, "Bugün Moğolistan'dan
gelen bilgi, bunların tamamının 4 bin parça olduğu şeklindedir, çalışmalarımız halen devam ediyor" dedi.
Devlet Bakanı Çay, eserlerin Moğolistan topraklarında bulunduğu için bu ülkenin müzelerinde sergileneceğini kaydetti.
'Hazine avcılığına çıkmadık'
Eserlerin büyük çoğunluğunun 'taşınamayacak kadar büyük ve ağır' olduğunu anlatan Çay, "Envanter çalışması tamamlandıktan sonra eserler küçük parçaların hepsi belli bir süre için Türkiye'de sergilenebilir" dedi.
Kazı çalışmalarının yıllık maliyetinin 350 bin dolar olduğunu belirten Çay, kazıların göçebe hayatının dışında Türklerin şehir hayatında da ileri gittiklerini ortaya koyacağını söyledi. Çalışmaların iki ülkenin karşılıklı güveni içerisinde sürdüğünü ifade eden Çay, "Bazı Batılı arkeologların yaptığı gibi orada hazine avcılığına çıkmadık" diye konuştu.
Neler var?
Altın eserler

  • Ağzında kıymetli bir taş taşıdığı düşünülen mitolojik bir kuş tasvirinin bulunduğu alınlığın etrafında kazıma ve kabartma tekniği uygulanarak işlenmiş süslemelerden oluşan, tamamı altın bir taç
  • Kemer tokaları
  • Elbise kopçaları
  • Giyim kuşama ait çeşitli ebatta altın objeler
  • Maşrapa, sürahi, tabak gibi ritüel kaplar
  • Altından formlar
    Gümüş eserler
  • Çiçek biçimli süslemelerden oluşan ve gümüş bir sandığa ait olduğu düşünülen 1850 parça eşya
  • Biri kırık ve erimiş, diğeri bacağı ve boynuzu dışında tamamı sağlam olan iki geyik heykeli
  • Tabak, maşrapa, kupa ve sürahi
  • Değerli taşlar, maden objeler, kemik, kömür, tekstil kalıntıları
  • Kırık ve erimiş gümüş plaka parçalar, şeritler, teller
    Diğer eserler
  • Hazinenin olduğu gümüş sandığın demir iskeleti
  • Bronz çiviler
  • Gümüş parçaların aplikasyonunu sağlayan parçalar
  • Erimiş kurşun parçalar