İZAYDAŞ, çöpten elektrik üretecek

İZAYDAŞ depolama alanlarında oluşan metan gazının değerlendirilmesi amacıyla elektrik üretim tesisi kuracak

Türkiye’nin ilk ve tek lisanslı atık bertaraf tesisi İzmit Atık ve Artıkları Arıtma Yakma ve Değerlendirme AŞ’de (İZAYDAŞ), çöp depolama alanlarında oluşan metan gazının değerlendirilmesi amacıyla elektrik üretim tesisi kurulacak.

İZAYDAŞ Genel Müdürü Muhammet Saraç, AA muhabirine yaptığı açıklamada, Kocaeli Büyükşehir Belediyesi’nin iştiraki olan İZAYDAŞ’ın 1996 yılında kurulduğunu, ana faaliyetlerinin endüstriden kaynaklanan tehlikeli atıkların yakılarak ya da depolanarak bertaraf edilmesi ve hafriyat alanlarının işletilmesi
olduğunu belirtti.

Endüstriden kaynaklanan tehlikeli atıkların analiz edilip, içeriğine göre yakılarak veya depolanarak bertaraf edildiğini ifade eden Saraç, atıkların yakılarak bertarafı sırasında ortaya çıkan enerjiyle 5.2 megawatt kapasiteli tesiste ortalama 4.5 megawattlık elektrik ürettiklerini, bu elektriğin yaklaşık yüzde 35’lik kısmının tesiste tüketildiğini, kalan kısmının ise ulusal şebekeye satıldığını dile getirdi.

Diğer ana faaliyetlerinin ise evsel atıkların düzenli depolama sahalarında depolanarak bertaraf edilmesi olduğuna değinen Saraç, Kocaeli’nde günde ortalama kişi başı 1 kilogram atık üretildiğini, bu atıkların İzmit Solaklar köyündeki tesisleri ile Gebze ve Dilovası’ndaki düzenli depolama alanlarında depolanarak bertaraf edildiğini kaydetti.

Bu depolamadan metan gazının açığa çıktığını dile getiren Saraç, şu bilgileri verdi:

"Hedeflerimizden birisi, çöp gazından elektrik üretmektir. Mevcut çöp depolama alanlarımızda oluşan metan gazının uygun şartlarda toplanıp elektrik enerjisine dönüştürülmesi konusunda bir proje üzerinde çalışıyoruz. Depolanan çöp ve oluşacak gaz miktarı göz önüne alındığında, 1.4 megawatt kapasiteli bir elektrik üretim santrali kurulması planlıyoruz. Bu çalışmayı, İzmit ve Dilovası’nda iki ayrı tesis olarak düşünüyoruz. Bu tesisler sayesinde yılda 80 bin ton karbondioksidin atmosfere salınımı önlenmiş olacak. Tesisin yapılması ve işletilmesi 2010 yılının son çeyreğini, 2011 yılının başlarını bulacak. Tesisler
için direkt yatırım yapmak yerine yap-işlet modelini öngörüyoruz. Ayrıca Dilovası’nda başarabilirsek çöp gazıyla çalışan bir çevre aydınlatma sistemi yapacağız. Havuzda toplanan gaz, eski lüks ve gaz lambaları mantığıyla çevre aydınlatmasında kullanılacak."

Saraç, bu tür tesislerin ülkeye getirdiği ikinci bir avantajın da Kyoto Protokolü çerçevesinde, ortaya çıkan karbon emisyonu karşılığı ’karbon kredisi’ kazanılması olduğunu bildirerek, çöp gazından üretecekleri 1.4 megawatt gücünde elektriği her hangi bir yakıt yakarak üretilmesiyle çevreye salınan karbondioksit
miktarı kadar teşvikin söz konusu olduğunu, bu krediden de faydalanmayı düşündüklerini söyledi.

Biyogazdan da elektrik üretimi

Muhammet Saraç, yıllık 35 bin ton yakma kapasiteli tesislerine,
radyoaktif, patlayıcı, kadavra, dışkı ve mezbaha atıkları dışındaki her türlü atığı kabul ettiklerini, Türkiye Bilimsel ve Teknik Araştırma Kurumu’nun (TÜBİTAK) yürütücüsü olduğu proje sayesinde mezbaha ve hal atıklarının da değerlendirilebileceğini ifade etti.

Saraç, proje hakkında da şu bilgiyi verdi:

"Atıktan enerji üretimi açısından TÜBİTAK tarafından tesisimizde yürütülen bir çalışma var. TÜBİTAK’ın yürüttüğü ve yatırımını yaptığı, Kocaeli Büyükşehir Belediyesi’nin müşterisi olduğu bir biyogaz tesisi kuruluyor. 6 ya da 7 ay sonra devreye alınması planlanan ve bir süre işletildikten sonra bize devredilecek olan tesiste 350 kilowatt kapasitesinde biyogazdan elektrik üretimi
gerçekleştirilecek. Bu tesiste, hal atıkları, organik atıklar ve mezbaha atıkları değerlendirilerek metan gazı ve elektrik üretilecek. Bu tesisin bir diğer özelliği de Türkiye’de bu güçte çalışan ilk tesis olması. Biyogazdan elektrik üretimi dünyada birçok örneği olan ve yaklaşık 50 yıldır kullanılan bir teknoloji
olmasına rağmen, Türkiye’de henüz bu kapasitede çalışan tesis yok. TÜBİTAK, Kocaeli Büyükşehir Belediyesi ve İZAYDAŞ olarak, projenin başarısı için çok büyük emek ve özen gösteriyoruz. 6-7 ay sonra tesisimiz tamamlanacak ve Türkiye ekonomisine ciddi bir katkı oluşturacak."

Saraç, bu yılın ikinci yarısında ekonomik kriz nedeniyle fiyatlarda bazı kalemlerde sanayici lehine yüzde 30’a varan indirim gerçekleştirdiklerini, bu sayede 2008 yılından daha fazla atığın tesislerine geldiğini, 2010 yılı fiyat çalışmalarını da tamamlayarak Kocaeli Sanayi Odasına onaylattıklarını, herhangi
bir fiyat artışı yapmamaya karar verdiklerini sözlerine ekledi.(aa)