Kanıt nerde? Dağa kaçtı...

Adapazarı 2. Ağır Ceza Mahkemesi'nin depremde yıkılan bir binanın sorumluları hakkında verdiği beraat kararı Yargıtay'dan döndü. Gerekçe ise enkaz örneği incelemesinin yetersiz yapılması. Yargıtay enkazda yeniden inceleme yapılmasını istiyor. Enkaz ise çoktan kaldırılmış. Aynı nedenle bölgede açılan pek çok dava sonuçlanamıyor.
Haber: DEMET BİLGE / Arşivi

İSTANBUL - Yargıtay 9. Ceza Dairesi, depremde yıkılan apartmanın müteahhidi ve yapı sorumluları hakkında Adapazarı 2. Ağır Ceza Mahkemesi'nin verdiği beraat kararını
'eksik soruşturma' gerekçesiyle bozdu. Daire, enkazdan alınan örneklerin yeterli olmadığını belirterek, 'mümkünse' yeniden örnek alınmasını istedi.
Bu durum 'Deprem davaları yerinde sayıyor' eleştirisine en açık kanıt oldu. Çünkü davaların büyük bölümü ilk soruşturmaların yetersiz olması nedeniyle beraatle sonuçlanıyor ve Yargıtay 'dan dönüyor. Bu kısırdöngü zamanaşımı sorununu beraberinde getirirken, depremzelerin 'adalet' umutlarını
da sürekli erteliyor.
Yine beraat
17 Ağustos'ta Adapazarı'ndaki Engin Evler de yerle bir oldu ve Sinem Ergun ile Aytül Balcıoğlu hayatını kaybetti. Müteahhit Metin Aktaş ile bina sorumluları Orhan Durmuşoğlu, Hamit Baskıcıoğlu, Necdet Ergun, Mümin Aydoğmuş ve Hüseyin Çolak hakkında Adapazarı 2. Ağır Ceza Mahkemesi'nde dava açıldı. Yargılamada birçok deprem davasında olduğu gibi beraat kararı çıktı.
Karar temyiz edildi. Yargıtay 9. Ceza Dairesi
'numunelerin usule uygun alınmadığı'
gerekçesiyle kararı bozdu.
Bozma gerekçesinde, enkazdan savcının aldırdığı numunelerin nereden alındığının belli olmadığı, bilirkişiye yemin ettirilmediği, beton ve demir örneklerinin binadan uygun alınmadığı belirtildi. Yargıtay'ın 5 Kasım 2001 tarihli kararında
'mevcutsa' elde örneklerin yeniden incelenmesi ya da yeni numuneler alınarak bilirkişiye gönderilmesi istendi.
Yerinde yeller esiyor
Dava yeniden Adapazarı 2. Ağır Ceza Mahkemesi'nce ele alındı. Yargıtay'ın işaret ettiği eksikliği gidermek isteyen mahkeme, yerinde yeller esen bir enkazdan örnek alamayacağı için henüz kesin bir karar veremedi. Yerel mahkeme kararında direnirse dosya Yargıtay Ceza Genel Kurulu'na gidecek. Eğer Mahkeme Yargıtay'ın kararına uyarsa, yeni enkaz örneği bulup, incelettirmesi gerekiyor.
Mahkeme Başkanı Oğuz Çelik, söz konusu davada gelen bilirkişi raporları doğrultusunda sanıkların depremden önceki yönetmeliğe göre suçsuz bulunduğunu belirterek, Yargıtay'ın bozması konusunda henüz bir karar vermediklerini söyledi. Yargıç Çelik, yeniden enkaz örneği alınmasının mümkün olmadığını ifade etti.
Bu olay, binlerce deprem davası içinde yaşanan 'münferit bir vaka' değil. Hazırlık soruşturması aşamasında, depremde yıkılan binalardan gerekli ve yeterli miktarda örnek alınamaması davaların beraatle sonuçlanmasının en önemli nedenlerinden biri oldu. Cezayla sonuçlanan davalar ise yine eksik soruşturma ve davanın yanlış mahkemede açılması nedeniyle Yargıtay'dan döndü ve yeniden görülmeye başlandı.
***
Enkaz sahipsiz, tutuklu yok

  • Depremden sonra bölgede hukuki yardım masaları kuruldu, sorumlular hakkında soruşturma başlatıldı.
  • Soruşturmalarda enkazdan örnek alma, ölenlerin tespiti konusunda eksiklikler yaşandı.
  • Soruşturmaların davaya dönüşmesi bir yıl aldı. İlk davalar asliye ceza mahkemelerinde açıldı. Yargıtay, davaların yanlış mahkemede açıldığına hükmedince binlerce dava ağır cezaya gönderildi.
  • Sevk işlemleri sürdüğü sırada ilk karar Yalova'dan çıktı. Asliye Ceza Mahkemesi 20 kişinin hayatını kaybettiği Pelit Apartmanı'nın müteahhitine 4, projenin teknik uygulama sorumlusuna 3, kooperatif yöneticisine ise 1 yıl hapis cezası verdi. Karar depremzedelerin tepkisine neden oldu.
  • Benzer sonuçların çıktığı davalar Yargıtay'dan, 'yanlış mahkemede açıldığı' için geri döndü.
  • Yargıtay'dan dönen bir dava
    'zamanaşımı'nı gündeme getirdi. Yalova'da 55 kişinin ölümüyle suçlanan müteahhitin 7 yıl hapis aldığı davaya ilişkin Yargıtay kararında, hukuki sorumluluğun 10 yılla sınırlı olduğu vurgulandı.
  • Yargıtay'ın zamanaşımının 10 yıl olduğuna işaret etmesine karşın bazı davalar zamanaşımı 5 yıl üzerinden hesaplanarak düştü.
  • İzmit'te açılan toplam 1640 davadan 200'ü zamanaşımından düştü, 350 sanık beraat etti.
  • Zamanaşımı tartışılırken bu kez beraat kararları çıkmaya başladı. İlk tespitler eksik yapılmış, bina örnekleri toplanmamış, hangi binada kaç kişinin öldüğü, binanın yapımında kimin sorumlu olduğu belirlenmemişti.
  • Adapazarı'nda 650 davadan 400'ü beraatle sonuçlandı.
  • Deprem davaları nedeniyle tutuklu kimse bulunmuyor.