'Kazada işletme hatalı'

Tavşancıl'daki tren kazasının birden fazla işletme hatası nedeniyle meydana geldiği ileri sürüldü. Trenlerde sinyalizasyon hatasını gideren ATS sistemi yoktu ve çift hattan tek hata indirilen istasyonda aynı anda iki tren bulundurulmasıyla kural ihlal edilerek işletme hatası yapıldı.

İSTANBUL - Tavşancıl'daki tren kazasının birden fazla işletme hatası nedeniyle meydana geldiği ileri sürüldü. Trenlerde sinyalizasyon hatasını gideren ATS sistemi yoktu ve çift hattan tek hata indirilen istasyonda aynı anda iki tren bulundurulmasıyla kural ihlal edilerek işletme hatası yapıldı. Eskiyen sistem, iki saatten sık yapılan geçişlerde yoğunluğu kaldırmıyordu. Kaza yapan Başkent ve Adapazarı ekspreslerini Bosna-Hersek'ten kiralanan 'Konçer' marka lokomotifler çekiyordu.
Tek hat bakımdaydı: İki hatlı olan Tavşancıl İstasyonu, bakım nedeniyle tek hata indirilmişti. Haydarpaşa'dan Adapazarı'na giden Adapazarı Ekspresi, tek hata indiği için, kendi hattı yerine Başkent Ekspresi'nin kullandığı hatta girdi. Adapazarı Ekspresi, Tavşancıl İstasyonu'ndan ayrıldıktan bir dakika sonra, kırmızı ışıkta durmayan Başkent Ekspresi'yle kafa kafaya çarpıştı.
ATS sistemi yoktu: Trenlerde sistem ve insan hatasından kaynaklanan sinyalizasyon hatasını gideren ATS sistemi, iki trende de yoktu. Kırmızı ışık ihlali yapan, ya da 90 km. hızı aşan trenleri otomatik olarak frenleyen ATS sistemi bulunmadığından, trenler otomatik olarak duramadı. Her bin metrede, istasyonlarda ve hemzemin geçitlere yerleştirilen ışıklarla makiniste hız ve hareket konusunda sinyaller ileten sistem, hızlandırılmış trenlerin zaman kaybetmesine neden olduğu gerekçesiyle devre dışı bırakılmıştı.
Tesisler Daire Başkanı Mehmet Uras' ın verdiği bilgiye göre ATS, TCDD'nin kullandığı 16 lokomotifte yok. Birleşik Taşımacılık Sendikası İstanbul Şube Başkanı Mithat Ercan, kazanın ATS sistemi olmayışı ve sistemin arızalı olmasından kaynaklandığını söyledi.
Sistem yoğunluğu kaldıramıyor: Tren yolunun teknolojik olarak geriliği de meydana gelen kazanın nedenleri arasında. Ercan, "Bu sistem 40 yıl önce kurulan, iki saatte bir trenin geçmesine göre ayarlanmış ve mevcut yoğunluğu kaldırmayan bir sistem" dedi.
Makinist hata yaptı: Demiryolu-İş Sendikası Şube Başkanı Şenol Ekici, kazada makinist hatası olduğunu söyledi: "Başkent Ekspresi'nin Konçer denilen lokomotifinde ATS yok. Hızlı tren kazasındaki trenin lokomotifi de Konçer. Bunlar, savaştan sonra yardım olsun diye Bosna-Hersek'ten alındı."
Uluslararası kurala uyulmadı: YTÜ İnşaat Fakültesi Ulaşım Anabilim Dalı Başkanı Prof. Zerrin Bayraktar, kazanın işletme hatasından kaynaklandığını söyledi: "Eğer çift hattan tek hata indirilmiş bir noktada kaza oluyorsa, bu kesinlikle işletme hatasıdır. Bir tren tek hat kullanıyorsa, istasyonda bekler. Bu uluslararası kural.
Kumandayı bizde makinistler yapıyor, oysa trenlerde kumanda masasında sinyalleri görebilmeli. Makinistlerimiz, çıplak gözle ışık kontrolü yaparak kırmızı ışığı görmek zorunda."
YTÜ İnşaat Fakültesi Ulaşım Anabilim Dalı öğretim üyesi Prof. Dr. Aydın Erel de aynı görüşte: "Tek hata indirilmiş bir yolda, diğer yöne girmiş trenin yol üzerindeki sinyali görmesine imkân yok. Burada bir işletme hatası var. Demiryollarında, tek hatta birden fazla tren bulundurulması yasak ve bu kurala uyulmamış. ATS sinyalizasyona bağlı bir sistem. Her iki tren aynı hata girdiği için, diğer yöne giren tren sinyalleri göremez. Adapazarı Ekspresi görebilir, onda ATS olsa durabilirdi."
ATS nedir?
ATS (Auto Train Stop), otomatik tren durdurma sistemidir. Makinistin hızını düşürmemesi durumunda 20 saniye içinde Makinist Hatalarını Otomatik Önleme Sistemi olan ATS sistemi otomatik devreye girip, hızı istenilen seviyeye düşürüyor. ATS'nin tren başına maliyeti 21 bin dolar. (Radikal)