'Kırım kongo' kuş gribini solladı

Kırım kongo kanamalı ateşi hastalığı (KKKA) şüphesiyle üç gündür Sivas'ta tedavi gören bir kişi daha öldü. 68 yaşındaki A.İ. Tokat'ın Durudere Köyü'nde toprağa verilecek.

SİVAS/İSTANBUL/ANKARA - Kırım kongo kanamalı ateşi hastalığı (KKKA) şüphesiyle üç gündür Sivas'ta tedavi gören bir kişi daha öldü. 68 yaşındaki A.İ. Tokat'ın Durudere Köyü'nde toprağa verilecek.
Türkiye'de ilk kez 2002 yılında tanımlanan KKKA, sessiz sedasız can alıyor. Öyle ki KKKA'ya bağlı ölümler, kâbus yaratan kuş gribini aştı. Dünya Sağlık Örgütü'nün (WHO) rakamlarına göre kuş gribi ortaya çıktığından bu yana, dünyada 317 kişiye bulaştı. Bu kişilerden 191'i öldü. Türkiye'de de 12 kişide kuş gribi görüldü. Hastalardan dördü hayatını kaybetti.
WHO'nun "Hayvanlar arasında görülen bir hastalıktır, zaman zaman insanlara da sıçrar" dediği KKKA'nın faturasıysa çok daha ağır oldu.
Yılın ilk altı ayında 224 vaka
Sağlık Bakanlığı'nın verilerine göre, 2002-2006 yıllarında 1103 kişiye KKKA bulaştı, 59 kişi öldü. Görüldüğü ilk yıl 17 kişiye bulaştıysa da can almayan hastalık 2007'nin ilk altı ayında 224 kişiye bulaştı. Bu kişilerden 12'sinin hastalıktan öldüğü kesinleşti. Bazı vakalar inceleniyor.
Ölenlerin çoğu tarım ve hayvancılıkla uğraşıyordu. Vakalara daha çok Batı ve Orta Karadeniz'le İç Anadolu'nun kuzeyinde rastlanıyor. Ancak, börtü böcek nüfusunu patlatan sıcak havalarla birlikte Türkiye'nin güneyine doğru yayıldığı belirtiliyor.
'Piknikçiler için de risk var'
Özellikle büyük kentlerde, piknik yerleri, cadde ve parklar kene riskine karşı ilaçlanıyor. İstanbul Veteriner Hekimler Odası Başkanı Doç. Dr. Murat Aslan, her ne kadar hayvancılıkla uğraşanlar kene açısından risk altında olsa da doğal ortamlarda bulunan herkesin risk taşıdığını söyledi: "Kene köpekte de bahçede de bulunuyor. Mevcut kenelerin hepsi hastalık bulaştırmıyor. Özellikle Tokat, Erzincan, Gümüşhane gibi yerlerde bulunanların hastalık yapma özelliği var. Kene sorununa karşı Sağlık ve Tarım bakanlıkları gerekli önlemleri almıyor. Hayvanların olduğu yerlerde yaşayanlar risk altında ama pikniğe gidenler de bu riski taşıyor."
İlk vakalar: Sovyet askerleri
KKKA ilk olarak 1944-1945 yazında, Batı Kırım steplerinde, hasada yardım eden Sovyet askerleri arasında ortaya çıktı. Hastalığa 'kırım hemorajik ateşi' adı verildi. 1969'da, 'Kongo virüsü' ile 'Kırım hemorajik ateşi'nin aynı virüs olduğu belirlenince hastalığa KKKA adı konuldu. (Radikal, aa)



Hayvan bulamazsa insan kanı arar
Dünyada 860 kadar kene türü var. Bunlardan yaklaşık 30'u kırım kongo kanamalı ateşine (KKKA) neden oluyor.
Ankara Üniversitesi Veteriner Fakültesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Zati Vatansever'in verdiği bilgiye göre, KKKA virüsünü taşıyan kene, yavru dönemini 'yerden beslenen' tavşan ve kuş gibi küçük yaban hayvanlarının üzerinde geçirir. Beş gün sonra toprağa düşer, 15 günlük değişim sürecinin ardından aç erişkin kene haline gelir ve yanından kanını emecek bir hayvanın geçmesini bekler. Erişkin dönemini büyük çiftliklerde, yaban hayvanlarının üzerinde geçirir. Büyümek için kan emmek zorunda olan kene, hayvan bulamazsa insana tutunur. İnsanın yaydığı titreşimleri, ısıyı ve karbondioksidi hisseden kene, saklandığı yerden çıkar, ayaktan tırmanmaya başlar ve tutunacak yer arar.
Oturur ya da yatar pozisyonda, hareketsiz duran insanları hedef seçer.


Piknikte açık renk kıyafetler giyin
Kenelerden korunmak için açık araziye çıkmadan önce vücudunuzun açık kalan yerlerine sinek kovucu sprey ya da giysilerinize kene kovucu sprey uygulayabilirsiniz. Ancak, bu ürünlerin kullanım kılavuzlarını dikkatli okuyun. Piknikte, açık arazide bacaklarınızı kapatan giysileri tercih edin. Uzun ot ve çalılıkların bulunduğu yerlere girmemeye çalışın. Kene insana genellikle ayaktan itibaren tırmanmaya başladığı için çıplak ayakla dolaşmaktan kaçının. Keneyi daha çabuk fark etmek için piknikte açık renk giysiler ve beyaz çorap tercih edin. Eve geldiğinizde kendinizin, yakınlarınızın ve hayvanlarınızın üzerinde kene olup olmadığını kontrol edin. Varsa paniğe kapılmayın. Keneyi cımbızla, patlatmadan çıkarın. Elinizde eldiven olursa daha iyi olur. Keneyi vücuttan uzaklaştırmak için alkol, kolonya gibi ürünler kullanmayın, çünkü kene refleks olarak tükürüğünü bırakabilir. Keneyi uzaklaştırdıktan sonra o bölgeyi sabunlu suyla yıkayın. En yakın sağlık kurumuna başvurun.