Kök hücrede gözler bakanlıkta

Kök hücrelerle çalışan nöroşirürji uzmanı Prof. Dr. Haluk Deda, bir yıllık tedavi süreci sonrası 'amyotrofik lateral skleroz' (ALS) hastalarının yüzde 70'inde, omurilik felçlilerininse yüzde 50'sinde
'belirgin bir iyileşme sağladığını' açıkladı.

ANKARA - Kök hücrelerle çalışan nöroşirürji uzmanı Prof. Dr. Haluk Deda, bir yıllık tedavi süreci sonrası 'amyotrofik lateral skleroz' (ALS) hastalarının yüzde 70'inde, omurilik felçlilerininse yüzde 50'sinde
'belirgin bir iyileşme sağladığını' açıkladı.
Deda, çalışmasının sonuçlarının 12-13 Şubat' tarihlerinde ABD'de Dünya Kök Hücre Kongresi'nde yapılan Dünya Kök Hücre Kongresi'nde ele alındığını, devamı için ABD'li bilim adamlarından birlikte çalışma teklifi ve hastalar için de 10 milyon dolarlık sigorta garantisi aldığını söyledi.
Omurilik felçlileri ve ALS'lilerden alınan kök hücreleri, bazı işlemlerden geçirerek yeniden aynı hastaya verdiğini belirten Prof. Dr. Deda, bir yıl sonunda elde ettiği sonuçları şöyle anlattı:
"13 ALS hastasının yüzde 70'inde belirgin iyileşme oldu. Bu oran, şu ana kadar belirlenen yüzdelerin çok üzerinde. Hastaların bir kısmında iyileşme sürüyor, bir kısmında durdu, yüzde 10 civarındaki hastanın bulgularıysa bir miktar geriledi."
'İyileşme' derken...
Omurilik felçlileriyle ilgili bulgularını 22-23 Mart'ta yine ABD'de yapılacak bir kongrede açıklamaya hazırlanan Deda, bu hastaların da yüzde 50'sinde belirgin bir iyileşme görüldüğünü açıkladı, ancak ekledi:
"İyileşmeden kastımız, hastamız yürüyor ya da dolaşıyor anlamına gelmiyor. Duyuları, idrarı hissetmeleri, bacak ve kollardaki hareketler, sırt kaslarını kullanmaları daha iyi. Bu iyileşmeler devam ediyor."
Yine de omurilik felçlilerin bu projelere büyük umutlarla baktığını hatırlatan Prof. Dr. Deda 'Henüz başlangıç aşamasında' dediği çalışmanın devamı için Sağlık Bakanlığı'nın iznini bekliyor.
Türkiye'de, belirgin bir kurallar dizisi olmadan sürdürülen kök hücre çalışmaları 1 Mayıs 2006 tarihinde çıkarılan 'Kök Hücre Çalışma Kılavuzu'yla çerçeveye kavuşmuştu. Kılavuz, pek çok koşulun yanı sıra çalışmalara katılacak hastalar için sigorta zorunluluğu getiriyor. Çalışmaya ilgi gösteren ABD'deki sigorta şirketlerinin hastalar için 10 milyon dolarlık sigorta garantisi verdiğini söyleyen Prof. Dr. Deda, poliçelerle birlikte Sağlık Bakanlığı'na sunduğu projeye izin alabilirse, 10-20 kişilik sınırlı sayıda hasta üzerinde çalışmasına devam edecek. Çalışmayı bakanlık denetleyecek.
Deda kimdir?
Türk Nöroşirürji Derneği kurucu üyesi Prof. Dr. Haluk Deda, Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi mezunu. Üniversitenin Nöroşirürji Anabilim Dalı'nda uzun süre öğretim üyeliği yapan Deda, beyin cerrahisinde 'kafa kaidesi' ameliyatlarındaki başarısıyla tanınıyor. İlk kez denenen bir teknikle felçlilere kök hücre nakleden, bu yüzden bazı meslektaşlarının eleştirilerine hedef olan Deda, Ankara Özel Akay Hastanesi'nde çalışıyor.
Kasları eritiyor
ALS, merkez sinir sisteminde omurilik ve beyin sapında sinir hücrelerinin kaybından kaynaklanır. Bu, kaslarda erimeye neden olur. Kas zayıflığı el, ayak, yutak veya dilde başlar. Konuşma ve yutma güçlüğü, ilerlemiş vakalarda solunum güçlüğü ve felç görülür. Ama hastanın entelektüel fonksiyonlarında bozulma meydana gelmez. Hastalık genelde 40-50'li yaşlarda, daha çok erkeklerde ve zayıf insanlarda gözlemlenmiştir.
(aa, Radikal)