Kurtuluş tüp geçitte

Ulaştırma Bakanlığı, Boğaz'a yeni köprü inşasına karşı çıkarak tavrını tüp geçitten yana belirledi. Raylı geçiş, kentin trafiğine ve tarihi dokusuna daha uygun.
Haber: AYFER SELAMOĞLU / Arşivi

ANKARA - İstanbul'un trafiğini rahatlatmak amacıyla Bayındırlık Bakanlığı'nın gündeme getirdiği üçüncü köprü projesi, İstanbul ve Ankara arasında 'Tüp geçit mi, köprü mü?' tartışmasına neden olurken, Ulaştırma Bakanı Enis Öksüz tavrını tüp geçit isteyen halktan yana koydu. 'Marmara Demiryolu Boğaz Tüp Tüneli ve Gebze-Halkalı Yüzeysel Metrosu' projesinin müşavirlik iha-lesinin önümüzdeki günlerde sonuçlanacağı öğrenildi. Projeyle Japonlar yakından ilgileniyor. Müşavirlik ihalesini de Japon JPIC'in kazanması bekleniyor.
Raylı sisteme önem
Öksüz'ün tercih ettiği tüp geçit projesinin amacı şöyle özetleniyor: "Kent ulaşımı içinde raylı sistemlerin payını artıracak, iş ve kültür merkezlerine rahat ve çabuk ulaşım sağlayarak kentin değişik noktalarını birbirine yak-laştıracak, yollardaki otomobil ve otobüs sayısını azaltarak karayolu araç trafiğini rahatlatması yanında özel otomobil kullanıcılarına da hızlı bir ulaşım seçeneği su-nacak, az motorlu taşıt, daha az gürültü ve hava kirliliği yanında enerji tasarrufu sağlayacak."
Ulaştırma Bakanlığı Müsteşar Yardımcısı Hasan İşgüzar, proje ihalelerinin, müşavirlik, inşaat ve mekanik olarak üç aşamada yapılacağını söyledi. Müşavirlik ihalesinin ardından altı ay içinde de inşaat ihalesinin yapılacağını belirten İşgüzar, projenin 80 ay içinde bitirilmesinin hedeflendiğini ifade etti.
İşgüzar, İstanbul'un tarihi, kültürel ve doğal dokusunun zarar görmesine izin vermeyeceklerini kaydetti. İşgüzar, "Bu şehir dünyada inci olarak tanımlanıyor. Şehrin doğal dokusuna, çevresine, tarihi eserlerine zarar vermememiz gerektiği gibi daha da güzelleştirmek zorundayız. Biz de bakanlık olarak buna izin vermeyeceğiz. Bakanımız da bu amaçla bu projeye start verdi" dedi.
73 kilometre metro
Demiryolu Boğaz Tüp Geçişi'ni de kapsayan Gebze-Halkalı (Gebze-Söğütlüçeşme, Sirkeci-Yenikapı-Halkalı) arasındaki mevcut çift hat demiryolu üç hatta çıkartılacak. İlave edilen hat, şehirlerarası yük ve yolcu trenlerine hizmet verecek. Diğer iki hat ise 63 kilometre uzunluğunda yüzeysel metroya dönüştürülecek. Tüp geçişle birlikte yaklaşık 76.3 kilometrelik bir metro ağı oluşacak, mevcut metroyla da entegrasyon sağlanacak. Boğaz Demiryolu Tüp Tüneli, Avrupa yakasındaki Yenikapı İstasyonu ile Anadolu yakasındaki Söğütlüçeşme istasyonları arasında 13.3 kilometre uzunluğunda çift hatlı demiryolu bağlantısını içeriyor. 80 ayda bitirilmesi hedeflenen projenin Demiryolu Boğaz Tüp Geçişi inşaat maliyeti 803, yüzeysel metro inşaat maliyeti ise 681 milyon dolar olarak hesaplanıyor.
Bağlantının deniz altında kalan bölümü 1.8 kilometrelik 'batırılma tüp' yöntemiyle inşa edilecek. Sirkeci ve Üsküdar'da iki yeraltı istasyonu bulunacak. Batırma tüp her biri 100 metre uzunluğunda, 18 adet ayrı birim halinde, iki ucu kapalı olarak tersanelerde imal edilecek. Daha sonra yüzdürülerek geçiş noktasına getirilen birimler sırayla yarma şeklinde hazırlanmış yataklarla 58 metre derine indirilerek su altında birleştirilecek. Üzeri kapatılarak betonlama ve diğer işlemler yapılacak.
İstasyonlar yenilenecek
İş kapsamında tüm istasyonlar yenilenecek. Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demiryolları'na (TCDD) ait mevcut depo sahaları yeni araç filosuna göre yeniden yapılandırılacak. Yaklaşık 18 hektar alanı kapsayan Gebze depo sahası, periyodik bakım, temizlik hizmetleri, depo sahalarının işletilmesi için gerekli diğer mekân ve ekipmanları içeren tesislerle yükleme ve boşaltma sahalarından oluşacak. Sinyalizasyon ve haberleşme son teknolojiye uygun olarak tamamen yenilenecek, merkezi kontrol sistemi Haydarpaşa'da yeni yapılacak işletme ana merkez kontrol binasında olacak. Elektrifikasyon ve güç sistemi yeni işletme biçimine uygun olarak yüksek standartlı dizayn edilecek. Pendik ve Üsküdar'da iki adet yeni trafo-şalt merkezi kurulacak. Diğer dört tanesi ise modernize edilecek. Banliyö hatları güzergâhında bina kamulaştırması yapılmayacak. Sirkeci,
Bakırköy ve Bostancı'da TCDD İşletmesi
Genel Müdürlüğü'ne ait atıl arazilerde yapılacak ticaret, kültür ve turizm amaçlı rant tesisleri ile projeye finansman desteği sağlanacak. Değerlendirilebilecek sahaların büyüklükleri ise Bakırköy 52 bin, Sirkeci 180 bin, Bostancı 36 bin metrekare olarak sıralanıyor.
Depreme dayanıklı
Tüp tünel inşaatının planlandığı deniz kesimi için deniz tabanı ve kaya profilleri çıkartılarak sismik tehlike etütleri yapıldı. Denizdeki çalışmalar 9 Eylül Üniversitesi Piri Reis Gemisi, analizler ise Boğaziçi Üniversitesi Kandilli Rasathanesi ve Deprem Araştırma Enstitüsü tarafından hazırlandı. Demiryolu Boğaz Tüp Tüneli'nin dizaynında, servis dizayn depremi sekiz olarak dikkate alındı ve proje herhangi bir tahribe uğramayacak biçimde yapıldı. Maksimum dizayn depremi ise 9.3 büyüklüğünde öngörüldü. Bu durumda da yapıda tahribat olsa bile can ve çok büyük ölçüde mal kaybı olmayacak.
Estetik kaygılı inşaat
Güzergâh üzerindeki tüm tarihi eserler korunacak. Anıtlar Yüksek Kurulu'nun tespit ettiği sit alanlarındaki yapım işi uzman kişilerin gözetiminde yürütülecek. Yapım işi sırasında drenaj projesinde kullanılan hendekler, dere geçiş köprüleri, karayolu ve yaya altgeçitleri ile üstgeçitleri birleştirilecek. Sanat yapıları revize edilecek. Bir kısmı da yıkılıp yeniden yapılacak. Yeşil alan kır ve tarihi doku tahrip edilmeyecek. Her istasyona doğaya uyumlu peyzaj düzenlemeleri yapılacak. Hava kirliliği 'yılda 170 bin ton karbondioksit' azalacak. Enerjiden tasarruf edilecek.
Trenlerde 75 bin yolcu
Projeyle kent içi ulaşım sorunlarına çözüm getirilecek. Yeni bir köprü tartışmalarına son verilecek. Banliyö hatlarındaki mevcut saatlik tek yön kapasite ile 10 bin kişi olan taşınan yolcu sayısı, 63 kilometrelik banliyö hatlarının üç hatta çıkartılarak yüzeysel metroya dönüştürülmesi ve iki dakika aralıklarla işletilecek trenler-
le 75 bin kişiye çıkarılacak. Talebin artması durumunda trenler, 1.5 dakika aralıkla çalıştırılarak, yaklaşık kapasite 100 bin kişiye yükseltilebilecek. Yük ve yolcu trenleri de bu hat üzerinde kullanılabilecek.