Lahanadan metal elde edilecek

Üç üniversite ve Tarımsal Araştırmalar Genel Müdürlüğü'nden bir grup, topraktaki nikel ve kadmiyumu bünyelerinde biriktiren bitkilerle ilgili çalışma başlattı.

ANKARA - Üç üniversite ve Tarımsal Araştırmalar Genel Müdürlüğü'nden bir grup, topraktaki nikel ve kadmiyumu bünyelerinde biriktiren bitkilerle ilgili çalışma başlattı. Çalışmada hedef, değerli metalleri 'hiper toplayıcı' denilen bitkilerden elde etmek.
Ankara, Atatürk ve Hacettepe üniversitelerince yürütülen, TÜBİTAK tarafından da desteklenen çalışma başarılı olursa, ağır metallerle kirlenmiş toprakların bu yöntemle temizlenmesi ve yeniden kazanılması da gündeme gelecek. Yani bir taşla iki kuş vurulmuş olacak.
AÜ Ziraat Fakültesi öğretim üyesi Prof. Dr. İlhami Ünver, çalışmanın endüstri açısından son derece önemli olduğunu söyledi:
"Çinko, demir, bor için yüzde 20'nin altındaki bir cevher verimliliği kabul edilemez. Ama yüzde 1.5 nikelli bir kaynak bulsanız, neredeyse zengin olacak kadar bir değerli cevher elde etmiş olursunuz. Kadmiyum da benzer şekilde. Kadmiyum, çinko ve kurşunla birlikte gezdiği ve özellikle çiplerle birlikte elektronik endüstrisinde önem kazanan bir metal olduğu için çok düşük miktarlarda bile çok değerlidir."
Binde 4-5'e ulaşıldı
Peki çalışma şu anda ne aşamada?: "Binde 4-5 oranında nikel içeren bitkiler bulduk. Eğer bu bitkileri yakıp külünü zenginleştirebilirsek ileride nikeli cevher olarak kullanacağız."
Çalışmanın diğer önemli ayakları, bitkilerin hangi sıcaklık, nem vesairede daha çok metal topladığını keşfedip süreci hızlandırmak, ikincisiyse kirlenmiş toprakları temizlemek olacak.
Dünyanın gözü bu yöntemde
Türkiye bitkilerde depolanan metallerle ilgili tek ülke değil. AB'de ve ABD'de çalışmalar yürütülüyor. Prof. Dr. Ünver'e göre kendi araştırmalarının üstünlüğü, gen kaynakları:
"Halk arasında 'lahanagiller' adı verilen bitki familyası, özellikle Akdeniz kuşağında çok yaygın alttürlere sahip. Dünyanın başka bir yöresinde olmayan alttürlere sahip bu türlerden bir bölümü, bizim hiper toplayıcı dediğimiz aşırı derecede nikel ya da kadmiyum toplayan özelliklere sahip. Bu konuda yapılan çalışmalar sınırlı. Ülkesel ölçekte tam tarama yapılan başka bir çalışmayı bulmak zor. Biz projenin her aşamasını doğal topraklar üzerinde yürüteceğiz. Çalışmanın birinci bölümünden eminiz, taramalar yapıldı ve analizler devam ediyor. İkinci etapta uyum sağlama ve biriktirme yetenekleri nedir? Bunları araştıracağız.".